II FSK 1709/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-19
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska–Nowacka, Sławomir Presnarowicz, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r. było uzasadnione w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, z uwagi na ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów dotyczących powierzchni budynków i wartości budowli związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wznowienie postępowania było uzasadnione, ponieważ ujawniono nowe dowody i okoliczności, takie jak prowadzenie działalności gospodarczej przez podatniczkę, zawarcie umowy dzierżawy oraz większa niż zadeklarowana powierzchnia użytkowa budynków i wartość budowli. Sąd podkreślił, że te nowe fakty, choć istniały w dacie wydania pierwotnej decyzji, nie były znane organowi podatkowemu i miały istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia podstaw opodatkowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił zasadność wznowienia postępowania i nie naruszył przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2006 r. Prezydent Miasta C. uchylił pierwotną decyzję i ustalił nowy wymiar podatku po wznowieniu postępowania, stwierdzając istnienie nowych dowodów i okoliczności dotyczących powierzchni budynków i wartości budowli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska–Nowacka (sprawozdawca), Sędziowie NSA Sławomir Presnarowicz, WSA del. Beata Cieloch, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 833/10 w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę kasacyjną. [pic]
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 833/10,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 30 sierpnia 2010 r., w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 15 stycznia 2010 r., wydaną po wznowieniu postępowania, Prezydent Miast C. uchylił w całości decyzję, nr [...], z dnia 21 stycznia 2006 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 111.961 zł i jednocześnie ustalił wymiar podatku za ten rok w kwocie 202.658 zł za nieruchomość przy ul. L. 24 w C.. Ustalając decyzją z dnia 21 stycznia 2006 r. wymiar podatku od tej nieruchomości organ podatkowy oparł się na wykazie nieruchomości złożonym przez M. G. (dalej: "skarżąca") w dniu 29 sierpnia 2001 r., w którym podatniczka wykazała do opodatkowania: budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 6.405 m², grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 18.691 m² i 2% wartości początkowej budowli z kwoty 284.500 zł czyli 5.690 zł.
Po wznowieniu postępowania, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2008 r., organ podatkowy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że podatniczka w okresie od 16 maja 2001 r. do 31 sierpnia 2007 r. była właścicielką działek gruntu nr A, B, C, D o łącznej powierzchni 18.086 m położonych w C. przy ul. L. 24, dla których Sąd Rejonowy w Chełmie prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], zabudowanych budynkami tworzącymi zespół handlowo - usługowy. Powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego zgodnie z projektem budowlanym będącym załącznikiem do decyzji z dnia 7 sierpnia 1997 r. wynosiła 11.500,55 m². Powierzchnia ta potwierdzona została również w projekcie zagospodarowania terenu, który stanowił dokumentację do pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "M." położonego w C. przy ul. L. 24 wydanego w dniu 20 grudnia 2006 r. przez Prezydenta Miasta C. dla skarżącej. Z przedłożonej w dniu 26 maja 2009 roku do organu podatkowego ewidencji środków trwałych wynika, że podatniczka posiadała budowle, których wartość początkowa wynosiła 930.323 zł. Na podstawie umowy dzierżawy z dnia 4 grudnia 2001 r. wydzierżawiła część gruntu nr C w obrębie 13 o powierzchni 450 m² położonej w C. przy ul. L. 24 wydzielonej z ogólnej powierzchni 849 m² M. R., która dzierżawiła tę nieruchomość, jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "R." - stacja tankowania gazem propan - butan pojazdów samochodowych. Dzierżawca wzniósł nakładem własnym budowle trwale związane z gruntem tj. drogę dojazdową, ścianę p.poż. o łącznej wartości 21.515,11 zł i budowle trwale związane z gruntem dla przemijającego użytku stanowiące całość techniczno - użytkową w postaci dystrybutora, pomp, zbiorników, kontenera, wiaty nad dystrybutorami o łącznej wartości 46.867,20 zł. Budowle zostały ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez M. R. od 2002 r.
Organ podatkowy stwierdził więc, że zebrany materiał dowodowy, nieznany organowi w dniu wydania decyzji wymiarowej w 2006 r. wskazał na różnice pomiędzy podstawami opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i budowli podlegających opodatkowaniu, a podstawami opodatkowania zgłoszonymi przez podatniczkę. W przedłożonym w dniu 29 sierpnia 2001 r. wykazie nieruchomości podatniczka wykazała bowiem do opodatkowania budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni użytkowej 6.405 m², a na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynosi 11.500,55 m². Różnica między podstawą opodatkowania budynków wynosi 5.095,55 m². W wykazie nieruchomości do opodatkowania wykazane zostały budowle o wartości 284.500 zł, natomiast z przedłożonej w dniu 26 maja 2009 r. ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez skarżącą wynika, że wartość budowli (poz. 2) ujęta w tej ewidencji wynosiła 930.323 zł. Do kwoty tej należy doliczyć wartość budowli w kwocie 21.515,11 zł wzniesionych w 2002 r. na gruncie podatniczki przez dzierżawcę M. R.. Różnica między podstawą opodatkowania budowli wynosi 667.338,11 zł.
W trakcie prowadzonego postępowania podatniczka nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających, że zgłoszona do opodatkowania powierzchnia budynków i wartość budowli były prawidłowe.
Powołując się na treść art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.p.o.l." organ podatkowy podniósł, że na podstawie informacji z dnia 7 lipca 2009 r. Urzędu Miasta L. w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez podatniczkę oraz zgodnie z oświadczeniem złożonym w dniu 12 lipca 2007 r. ustalił, że skarżąca od 1 grudnia 2004 r. do dnia 31 grudnia 2006 r. była przedsiębiorcą i prowadziła działalność gospodarczą między innymi w zakresie wynajmu nieruchomości. Aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia 29 czerwca 2005 r. przekazała na rzecz "T." sp. z.o.o. w dzierżawę nieruchomość położoną w C. przy ul. L. 24 o łącznej powierzchni 18.086 m². Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy tj. skarżącej oraz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą - "T." sp. z.o.o.
Mając powyższe na uwadze organ uznał, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nieznane organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji w zakresie podstaw opodatkowania budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz wartości budowli, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm.); powoływanej dalej jako: "O. p.". Okoliczności te i dowody to: pozwolenie na budowę Nr [...] z dnia 7 sierpnia 1997 r. wraz z dokumentacją potwierdzającą powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, pozwolenie na budowę Nr [...] z dnia 20 grudnia 2006 r. wraz z dokumentacją potwierdzającą powierzchnię użytkową budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia 29 czerwca 2005 r. i informacja w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez podatniczkę z dnia 7 lipca 2009 r. potwierdzająca, iż cała nieruchomość w roku 2006 była w posiadaniu przedsiębiorcy i podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, ewidencja środków trwałych prowadzona przez skarżącą potwierdzająca wartość budowli.
W związku z powyższym organ podatkowy wydał decyzję, w której przyjął, że w 2006 r. opodatkowaniu podlegają: budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 11.500,55 m²; grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 18.086 m²; budowle o wartości 951.838,11 zł.
Decyzją z dnia 30 sierpnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. - po rozpatrzeniu odwołania - od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta C. z dnia 15 stycznia 2010 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 202.658 zł utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wadliwego rozstrzygnięcia, tj.: 1) art. 240 § 1 pkt 1 O.p. przez błędne uznanie, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności lub dowody nieznane organowi, które uzasadniały wznowienie postępowania, gdy wszystkie okoliczności istotne dla sprawy były znane organowi jeszcze przed wydaniem ostatecznej decyzji; 2) art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy i błędną ocenę dowodów, co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych przez: uznanie, że budynki i budowle, których dotyczy postępowanie ze względów technicznych mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej; wadliwe ustalenie powierzchni budynków i wartości budowli, które podlegają opodatkowaniu z uwzględnieniem stawki, jaka jest przewidziana w podatku od nieruchomości dla budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą; błędne ustalenie, że od 1 stycznia 2007 do 31 sierpnia 2007 r. przedmiotowa nieruchomość była w posiadaniu " T." sp. z o.o. w Krakowie; sprzeczną z zasadami logiki ocenę projektu budowlanego z września 2006 r., który to dowód oceniony zgodnie z zasadami wynikającym z art. 191 O.p. wskazywał, że stan techniczny budynków, których dotyczy postępowanie był taki, że nie nadawały się one do prowadzenia działalności gospodarczej; 3) art. 123 w związku z art. 188 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zgłaszanych przez podatnika, a które mają istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności dotyczy to: dołączenia akt podatkowych dotyczących J. G., który był właścicielem nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem; dowodu z zeznań świadka L. K., który był jednym z głównych wykonawców przebudowy nieruchomości, której dotyczy postępowanie dla wykazania, rodzaju i zakresu prac budowlanych wykonanych na nieruchomości, stanu technicznego budynku przed ich wykonaniem, powierzchni użytkowej budynku głównego; dowodu z przesłuchania podatniczki jako strony; dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność, czy przed powstaniem nowego centrum handlowego T., ze względu na warunki techniczne była możliwość prowadzenia działalności gospodarczej; a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.: art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędne uznanie, iż wszystkie budynki zlokalizowane na nieruchomości położonej w C. przy ul. L. 24 nadawały się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji przywołał treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Wskazał, że w sprawie stanowiącej przedmiot orzekania Sądu organy podatkowe, jako podstawę (przesłankę) wznowienia postępowania "wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi, który decyzję tę wydał", prawidłowo i trafnie zidentyfikowały nowe okoliczności i nowe dowody, a mianowicie: 1) prowadzenie w 2006 r. przez M. G. działalności gospodarczej - pismo Urzędu Miasta L. z dnia 7 lipca 2009 r.; z zaświadczenia o wpisie do ewidencji gospodarczej wynika, że skarżąca rozpoczęła ją w dniu 1 grudnia 2004 r. i kontynuowała bez przerwy do 31 grudnia 2006 r., kiedy to dokonano wykreślenia z ewidencji - jest to nowa okoliczność, ma ona istotne znaczenie dla sprawy, istniała w dniu wydania decyzji i była nieznana organowi, który ją wydał; 2) dowody z dokumentów w postaci: pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku hali na zespół handlowo-usługowy nr [...] (decyzja z dnia 7 sierpnia 1997 r.) oraz projektu budowlanego – są to dowody istotne, istniejące w dniu wydania decyzji, nowe i nie znane organowi podatkowemu; wynika z nich, że w 1997 r. powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji z 7 sierpnia 1997 r. wynosiła 11.500,55 m², co potwierdziły również dane zawarte w projekcie zagospodarowania terenu, który stanowi dokumentację do pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "M." położonego w C. przy ul. L. 24 wydanego 20 grudnia 2006 r. przez Prezydenta Miasta C., co oznacza, że przez ten cały okres nie uległa ona żadnej zmianie; 3) zawarcie przez skarżącą z M. R. 4 grudnia 2001 r. umowy dzierżawy części gruntu nr C w obrębie 13 o powierzchni 450 m² położonego w C. przy ul. L. 24 wydzielonej z ogólnej powierzchni 849 m², który M. R. dzierżawiła, jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "R." stacja tankowania gazem propan – butan; dzierżawca wzniósł na tej działce budowle trwale związane z gruntem tj. drogę dojazdową, ścianę p.poż. o łącznej wartości 21.515,11 zł i budowle trwale związane z gruntem dla przemijającego użytku stanowiące całość techniczno - użytkową w postaci dystrybutora, pomp, zbiorników, kontenera, wiaty nad dystrybutorami o łącznej wartości 46.867,20 zł (budowle zostały ujęte w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez M. R. od 2002 r.) - nowym, istotnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, a nie znanym organowi dokumentem, był dokument w postaci umowy dzierżawy.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, chybiona była argumentacja skargi o wadliwości zaskarżonej decyzji, w kontekście tego, że pozwolenie na budowę nr [...] pojawiło się w aktach podatkowych już po wezwaniu przez organ podatnika do ostatecznego zapoznania się z aktami sprawy i zgłoszeniu ewentualnych wniosków dowodowych, czego jednak nie potwierdza oznaczenie kart akt sprawy podatkowej.
Sąd podkreślił także, że w kontekście art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", eksponowane w zarzutach i uzasadnieniu skargi okoliczności i zdarzenia dotyczące spornej nieruchomości, a zaistniałe w roku 2007, w tym w szczególności jej przebudowa, nie mają waloru istotności w sprawie, co odnieść należy również do zarzutów związanych z kwestią posiadania nieruchomości w 2007 r., a w tym względzie dowodów z zeznań L. K. oraz z wyjaśnień skarżącej, czy też z dołączonych akt podatkowych poprzedniego właściciela nieruchomości J. G.. Sąd zauważył, że granice kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, co powoduje, że przy ustalaniu tożsamości sprawy należy uwzględniać te właśnie elementy, których tożsamość, w odniesieniu do elementów podmiotowych wyraża się w tożsamości podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, w odniesieniu zaś do tożsamości przedmiotowej, do tożsamości treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Sprawą stanowiącą przedmiot orzekania Sądu, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia, była ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wydanej, w konsekwencji wznowienia postępowania, w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2006 r.
W dalszej części uzasadnienia Sąd podkreślił, że brak było podstaw, aby zasadnie podważać ustalenia organów podatkowych, że w 2006 r. do opodatkowania budynków należało ostatecznie i prawidłowo przyjąć powierzchnię budynku 11.500,55 m², albowiem wynikała ona z projektu budowlanego będącego załącznikiem do decyzji z dnia 7 sierpnia 1997 r. przy czym, co istotne, na pewno nie uległa zmianie na przestrzeni tego roku, skoro w dniu 20 grudnia 2006 r. została wydana decyzja, w której podatniczce udzielono pozwolenia na budowę polegającego na adaptacji istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "M.". Załącznikiem do tej decyzji był zatwierdzony projekt budowlany z 2006 r., z którego treści wynika, iż istniejący obiekt również miał powierzchnię 11.500,55 m2; wartość budowli w wysokości 951.838,11 zł, na którą składają się budowle o wartości 930.323 zł - według przedstawionej przez podatniczkę ewidencji środków trwałych - oraz budowle trwale związane z gruntem tj. droga dojazdowa i ściana p.poż., o wartości 21.515,11 zł, wzniesione w 2002 r. na gruncie skarżącej przez dzierżawcę M. R.; powierzchnię gruntów 18.086m².
Według Sądu, brak było również jakichkolwiek podstaw, aby za uzasadnioną uznać argumentację skargi odwołującą się do pojęcia "względów technicznych". Konieczność przeprowadzenia na przykład remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej działalności gospodarczej stanowi również jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Wbrew argumentacji skargi obowiązek wykazania, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być ze względów technicznych wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ciąży na przedsiębiorcy, powołującym się na tego rodzaju przyczyny.
Końcowo Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Wbrew zarzutom i argumentacji skargi, nie sposób zasadnie twierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe naruszyły standard postępowania podatkowego określony przepisami ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie odnoszącym się do reguł ustalania faktycznych podstaw wydawanej decyzji. Z analizy akt sprawy ponad wszelką wątpliwość wynikało, iż organy podatkowe w toczącym się postępowaniu realizowały zasadę prawdy obiektywnej podejmując wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ich aktywność wyrażała się w zebraniu i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów.
W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj: art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a, art. 151 p.p.s.a i art. 144 § 4 p.p.s.a przez oddalenie skargi przez Sąd i nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia pomimo, iż w sprawie postępowanie prowadzone przez organ zawierało wady przepisów postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a których zauważenie przez Sąd winno spowodować uwzględnienie skargi i stanowić osnowę sporządzonego uzasadnienia, dotyczy to:
a) art. 240 § 1 pkt 1 O.p. przez błędne uznanie, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności lub dowody nieznane organowi, które uzasadniały wznowienie postępowania, gdy wszystkie okoliczności istotne dla sprawy były znane organowi jeszcze przed wydaniem ostatecznej decyzji,
b) art. 122 w związku z art. 187 § 1 i 191 O.p. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy i błędną ocenę dowodów, co skutkowało poczynieniem wadliwych ustaleń faktycznych przez:
- uznanie, że budynki i budowle, których dotyczy postępowanie ze względów technicznych mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, gdy podatnik wskazywał, iż nie nadawały się w ogóle do prowadzenia działalności gospodarczej,
- wadliwe ustalenie powierzchni budynków i wartości budowli, które podlegają opodatkowaniu z uwzględnieniem stawki, jaka jest przewidziana w podatku od nieruchomości dla budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą,
c) art. 123 w związku z art. 188 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zgłaszanych przez podatnika, a które mają istotne znaczenie dla sprawy, w szczególności dotyczy to:
- dołączenia akt podatkowych dotyczących J. G., który był właścicielem nieruchomości objętych przedmiotowym postępowania, z których to akt można było wnioskować, że organ posiadał wszelkie informacje potrzebne do wymierzenia prawidłowej wysokości podatku jeszcze przed wydaniem pierwotnej, ostatecznej decyzji w sprawie, dowodu z zeznań świadka L. K., który był jednym z głównych wykonawców przebudowy nieruchomości, której dotyczy postępowanie dla wykazania, rodzaju i zakresu prac budowlanych wykonanych na nieruchomości, jego stanu technicznego przed ich wykonaniem, powierzchni użytkowej budynku głównego i tego, iż doszło do wybudowania nowego kompleksu handlowego,
- dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność, czy przed powstaniem nowego centrum handlowego T., ze względu na warunki techniczne była możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i czy istniejące obecnie centrum handlowe powstało od początku, czy też jest wynikiem przebudowy;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego: tj. art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędne uznanie, że wszystkie budynki zlokalizowane na nieruchomości położonej w C. przy ul. L. 24 nadawały się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ nie skorzystał z możliwości udzielenia odpowiedzi na skargę kasacyjną i z przedstawienia swojego stanowiska na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu.
Postawiono w niej zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 p.p.s.a, jednak w istocie zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczył błędnego ustalenia stanu faktycznego, albowiem w ocenie skarżącej naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. miało polegać na błędnym przyjęciu, że wszystkie budynki nadawały się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej. W tym miejscu należy wskazać, że powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest nieprawidłowy, albowiem art. 1 omawianej ustawy podzielony jest bezpośrednio na jednostki redakcyjne będące punktami i nie zawiera ustępów. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednak, że autorowi skargi chodziło o naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który wprowadza legalną definicję pojęcia "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", wyłączając z tego zakresu takie przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Faktycznie więc zarzut "naruszenia prawa materialnego" stanowi powtórzenie zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieprawidłowe uznanie, że budynki i budowle, których dotyczy postępowanie ze względów technicznych mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
Następny błędnie wskazany zarzut dotyczy art. 144 p.p.s.a., który nie dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, a więc nie istnieje art. 144 § 4 p.p.s.a., którego naruszenie w zaskarżonym wyroku zarzuca autor skargi kasacyjnej. Można tylko domyślać się, że autorowi skargi kasacyjnej chodziło o naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 183 § 3 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona skarżąca wskaże konkretny przepis prawa procesowego, który - jej zdaniem - został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu, nawet jeżeli ustalone fakty i twierdzenia strony skarżącej wskazują, że w istocie naruszono inny przepis prawa, niewskazany wyraźnie w petitum ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 527-528). Takie rozumienie art. 183 p.p.s.a. zostało także potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt I GSK 617/09, LEX nr 744829; z dnia 30 marca 2004 r. sygn. akt GSK 10/04 oraz z dnia 7 września 2004 r. sygn. akt I FSK 102/04, LEX nr 142407).
Autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie art. 240 § 1 pkt 1 O.p., który to przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie i nie mógł zostać naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Podstawę wznowienia postępowania podatkowego stanowił art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów należy wskazać, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji wyjaśnił zaistniałe w niniejszej sprawie podstawy wznowienia zawarte w art. 240 §1 pkt 5 O.p. wskazując na nowe okoliczności i dowody, o których organ podatkowy dowiedział się po wydaniu decyzji pierwotnej w dniu 24 stycznia 2005 roku. Nowymi okolicznościami były: fakt prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej od 2004 do końca 2006 r., okoliczność zawarcia przez nią umowy dzierżawy z M. R. w 2001 r. oraz większa niż zadeklarowana przez Skarżącą w wykazie z dnia 29 sierpnia 2001 r. powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego, będącego jednym z przedmiotów opodatkowania. Istniały one w dacie wydania decyzji, jednakże nie były znane organowi podatkowemu, mimo że są to okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, bowiem determinują wysokość zobowiązania podatkowego. Prawidłowo także Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wystąpienie co najmniej jednego z członów alternatywy zawartej w/w przepisie stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 22 września 2010 r., sygn. I SA/Gd 446/10 (LEX nr 602746) "jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania". Oznacza to, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie jest istotna data sporządzenia czy też dołączenia do akt sprawy wznowieniowej dowodu potwierdzającego "nową okoliczność" w rozumieniu omawianego przepisu - w niniejszej sprawie data pisma Urzędu Miasta L., na podstawie którego ustalono fakt prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej tj. 7 lipca 2009 r.
Z kolei - co przyznaje sam autor skargi kasacyjnej - dowodem istniejącym w dacie wydania decyzji pierwotnej była decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 7 sierpnia 1997 r. nr [...] oraz załączony do niej projekt budowlany. Z dowodu tego wynika inna niż zadeklarowana przez skarżącą powierzchnia użytkowa zespołu handlowo - usługowego (11.500,55 m² zamiast zadeklarowanych 6.405 m²). W skardze kasacyjnej wskazano jednak, że dowód ten nie był "nowy", ponieważ "prawdopodobnie" wynikał z akt podatkowych J. G., a zatem był znany organowi podatkowemu z urzędu. Z argumentacją taką nie można się zgodzić. Sądy administracyjne wielokrotnie podkreślały, że przy badaniu przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy z innych powodów (na przykład wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. III SA/Gl 829/08 utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. I FSK 679/09, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 października 2009 r., sygn. I SA/Ol 498/09 utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FSK 204/10 oraz wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. I SA/Łd 322/09 utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. I FSK 1925/09 –publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nie ulega zatem wątpliwości, że wydając decyzję wymiarową w podatku od nieruchomości za 2005 rok organ podatkowy nie oparł się na dowodzie z dokumentu w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 7 sierpnia 1997 r. nr [...] wraz z projektem budowlanym, ponieważ dowodu tego nie było wówczas w aktach sprawy. W kontekście powyższych rozważań bez znaczenia pozostaje, czy taki dowód znajdował się w tym czasie w innych aktach podatkowych, w tym przypadku w aktach dotyczących J. G.. Bez względu na tą okoliczność, dowód ten ma bowiem walor "nowości" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Ponadto należy podkreślić, że nie jest prawdziwe stwierdzenie zawarte w skardze kasacyjnej, że nowym dowodem stanowiącym podstawę wznowienia postępowania był projekt zagospodarowania terenu, który stanowi dokumentację do pozwolenia na adaptację istniejącego obiektu na Centrum Handlowe "M.", wydanego w dniu 20 grudnia 2006 r. przez Prezydenta Miasta C.. Projekt ten dał jedynie podstawę do ustalenia, że omawiana powierzchnia nie uległa zmianie od 1997 roku - czyli od czasu wydania pozwolenia na budowę nr [...], który to dokument był "nowym dowodem" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z powyższych względów bezzasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Kwestia podstaw wznowienia postępowania została w zaskarżonym wyroku szczegółowo i wyczerpująco wyjaśniona.
Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących postępowania dowodowego, prowadzonego przez organy podatkowe w ramach wznowionego postępowania należy podkreślić, że organ drugiej instancji kilkukrotnie wyznaczał rozprawę administracyjną celem przesłuchania skarżącej w charakterze strony oraz przesłuchania L. K. w charakterze świadka. Rację ma więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie twierdząc, że wniosek strony w zakresie przeprowadzenia tych dowodów został uwzględniony, a dowody dopuszczono, zaś ich nieprzeprowadzenie wynikało z faktu, że osoby te nie stawiły się na wyznaczone terminy rozpraw administracyjnych. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 123 w związku z art. 188 §1 O.p. nie może odnieść zamierzonego skutku. Dotyczy to również pominięcia dowodu z akt podatkowych J. G.. Art. 188 O.p. nakazuje uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, natomiast jak już wyjaśniono powyżej, dowód ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i jego przeprowadzenie nie mogłoby w żaden sposób wpłynąć na jej rozstrzygnięcie.
Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podstawowym kryterium związku nieruchomości z działalnością gospodarczą jest samo jej posiadanie przez przedsiębiorcę. Jak już wcześniej stwierdzono z zakresu pojęcia "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" wyłączono takie przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W skardze kasacyjnej wywiedziono, że na zły stan techniczny przedmiotowych budynków (a w przypadku jednego z nich nawet zagrożenie katastrofą budowlaną) wskazuje projekt architektoniczno - budowlany stanowiący załącznik do decyzji z dnia 20 grudnia 2006 r. o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w ślad za Samorządowym Kolegium Odwoławczym podkreślił fakt, że decyzja ta obejmowała przebudowę i modernizację istniejących obiektów, a zatwierdzony nią projekt budowlany nie wskazywał na istnienie takich względów technicznych, które uniemożliwiałyby prowadzenie tam działalności gospodarczej. Z kolei autor skargi kasacyjnej podniósł, że wykonane roboty budowlane faktycznie obejmowały rozbiórkę istniejących obiektów (obiektu) i wybudowanie nowego budynku, ponieważ dotychczasowe budynki nie nadawały się już do remontu ani modernizacji. Przyczyną takiego sformułowania projektu budowlanego oraz wniosku o pozwolenie na budowę miał być fakt, że obowiązujący na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazywał budowy sklepów wielkopowierzchniowych, dopuszczając jedynie adaptację już istniejących obiektów. Z tego względu projekt budowlany nie oddawał dokładnie faktycznego stanu technicznego budynków istniejących wcześniej na nieruchomości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomijając już fakt, że gdyby twierdzenia te były prawdziwe, to takie postępowanie stanowiłoby obejście przepisów prawa i mogło skutkować wszczęciem przez organy nadzoru budowlanego postępowania w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych, należy podkreślić, że nawet gdyby faktycznie doszło do rozbiórki istniejącego wcześniej budynku (budynków) i wzniesienia w tym miejscu całkowicie nowego obiektu budowlanego, to okoliczność ta nie implikuje bynajmniej ustalenia, że rozebrany budynek nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Powoływanie biegłego dla ustalenia, czy istniejące obecnie centrum handlowe powstało od początku, czy też jest wynikiem przebudowy byłoby bezprzedmiotowe, ponieważ okoliczność ta nie miała znaczenia dla ustalenia, czy istniejące w tym miejscu w 2006 r. budynki ze względów technicznych nie nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej.
Słusznie również zauważył Sąd pierwszej instancji, że projekt budowlany został sporządzony we wrześniu 2006 r., a więc w żaden sposób nie wynika z niego, jaki mógł być stan techniczny budynków w 2006 r. Sama treść projektu także nie potwierdza, by budynki te ze względów technicznych nie nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej.
Wobec powyższego należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C..
Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności sprawy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło