II FSK 1722/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-06
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Andrzej Jagiełło, Jerzy Płusa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, dokonując potrącenia rat odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji z wierzytelnością o zwrot nienależnie pobranych świadczeń, jest zobowiązana jako płatnik do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od potrąconych rat odszkodowania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka, działając jako płatnik podatku, nie może dokonywać potrącenia swoich wierzytelności z tytułu nienależnie wypłaconych byłemu Prezesowi Zarządu świadczeń ze świadczeniem, które zobowiązana jest wypłacać na podstawie umowy o zakazie konkurencji, w części, w jakiej świadczenie to stanowi przypadający organowi podatkowemu zryczałtowany podatek. Płatnik nie może wpływać na zakres obowiązku podatkowego poprzez czynności cywilnoprawne. Potrącenie nie może obejmować kwoty podatku, który płatnik jest zobowiązany pobrać i odprowadzić.Stan faktyczny
Spółka zawarła umowę o zakazie konkurencji z byłym Prezesem Zarządu, zobowiązując się do wypłaty odszkodowania. Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną w sprawie, czy w przypadku potrącenia rat odszkodowania z wierzytelnością o zwrot nienależnie pobranych świadczeń przez byłego Prezesa, będzie zobowiązana jako płatnik do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Organ podatkowy i WSA uznały, że obowiązek poboru podatku istnieje, ponieważ potrącenie powinno nastąpić po pobraniu podatku. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując te stanowiska.Rozstrzygnięcie
1) oddalił skargę kasacyjną, 2) zasądził od Z. sp. z o.o. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. sp. z o.o. z siedzibą w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1470/16 w sprawie ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w M. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 10 sierpnia 2016 r. nr 1061-IPTPB3.4511.587.2016.1.KJ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. sp. z o.o. z siedzibą w M. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1470/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Z. sp. z o.o. w M. (dalej jako "Spółka") na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi) z dnia 10 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 6 lipca 2016 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie poboru przez płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji.
We wniosku zostało opisane następujące zdarzenie przyszłe.
Spółka jest spółką komunalną, w której wszystkie udziały należą do Gminy Miasta M. . W dniu 24 czerwca 2014 r. Spółka zawarła z pracownikiem - Prezesem Zarządu - umowę o zakazie konkurencji. Wobec powyższego, jest ona obecnie zobowiązana do comiesięcznej wypłaty rat odszkodowania z tytułu zawartej umowy o zakazie konkurencji na rzecz byłego Prezesa Zarządu Spółki, z uwagi na rozwiązanie stosunku pracy, które to rozwiązanie nastąpiło z dniem 31 lipca 2014 r.
Zgodnie z postanowieniami ww. umowy o zakazie konkurencji, pracownik zobowiązał się do tego, że nie podejmie w okresie trzech lat od ustania stosunku pracy ze Spółką - bez jej zgody wyrażonej na piśmie lub w zakresie wykraczającym poza taką zgodę - na własny rachunek albo jako wspólnik lub członek władz jakiejkolwiek spółki, lub też jej prokurent, żadnej działalności choćby częściowo pokrywającej się z zakresem obowiązków służbowych u Spółki, ani też nie będzie świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz podmiotu prowadzącego działalność konkurencyjną w zakresie: zbierania, transportu i unieszkodliwiania odpadów. Ponadto Prezes Zarządu zobowiązał się, że w tym okresie nie będzie świadczył usług doradztwa dla podmiotów prowadzących działalność konkurencyjną.
Strony uzgodniły również, że w razie wątpliwości co do zakazu konkurencji, ówczesny Prezes Zarządu zobowiązany jest do złożenia wraz ze szczegółowym zakresem obowiązków służbowych, zakresem działalności itp., pisemnego zapytania, czy zamierzona działalność (praca zarobkowa) objęta jest zakazem konkurencji. W takim przypadku Spółka była zobowiązana do udzielenia odpowiedzi na piśmie w terminie 7 dni od daty otrzymania zapytania, chyba że pracownik nie złożyłby szczegółowego zakresu czynności, które miałby wykonywać w ramach tej działalności (pracy zarobkowej).
Wobec zawartej umowy o zakazie konkurencji, Spółka zobowiązała się do wypłaty na rzecz ówczesnego Prezesa Zarządu, odszkodowania za zaniechanie podejmowania działalności konkurencyjnej, po ustaniu stosunku pracy, w wysokości 30% wynagrodzenia otrzymywanego w okresie równym okresowi trwania podpisanej umowy o zakazie konkurencji przed ustaniem stosunku pracy, od którego istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz wynagrodzenia za czas choroby. Jako termin wypłacania rat odszkodowania przyjęto ostatni dzień każdego miesiąca trwania zakazu.
Niewykluczona także została możliwość negocjacji podpisanej umowy, w przypadku powstania ku temu okoliczności, celem zmiany jej treści lub jej rozwiązania w trybie porozumienia stron. Jednocześnie, w przypadku naruszeń postanowień umowy o zakazie konkurencji przez ówczesnego Prezesa Zarządu, zobowiązał się on zwrócić wypłacone odszkodowanie wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wypłaty odszkodowania (każdej raty) oraz naprawić wyrządzoną szkodę.
Pierwsza rata odszkodowania została wypłacona za sierpień 2014 r. w dniu 1 września 2014 r. Następne raty odszkodowania były wypłacane od września 2014 r. do stycznia 2015 r., ostatniego każdego miesiąca.
W grudniu 2015 r. Spółka skierowała do byłego już Prezesa Zarządu oświadczenie w przedmiocie potrącenia rat odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji za okres od lutego 2015 r. do listopada 2015 r. z przysługującym Spółce roszczeniem o zwrot bezpodstawnie uzyskanych przez byłego Prezesa Zarządu świadczeń od Spółki. Kolejne oświadczenie w tym przedmiocie zostało złożone w styczniu 2016 r. i dotyczyło raty za grudzień 2015 r. Zgodnie z przepisami prawa cywilnego, oświadczenie to odniosło skutek na dzień, kiedy najwcześniej potrącenie mogło być dokonane, czyli na dzień 31 grudnia 2015 r., kiedy to winna była nastąpić zapłata raty.
Dokonane wyżej wskazanymi oświadczeniami potrącenia wzajemnie należnych wierzytelności nie zostały zakwestionowane przez byłego Prezesa Zarządu. Spółka natomiast nie uiszczała na jego rzecz dalszych rat (tj. należnych za okres od stycznia do czerwca 2016 r.), ani nie złożyła oświadczenia o ich potrąceniu. Kolejne raty odszkodowania z tytułu opisanej wyżej umowy o zakazie konkurencji, będą stawały się należne do sierpnia 2017 r.
Obecnie Spółka zamierza złożyć kolejne oświadczenie o potrąceniu wzajemnie przysługujących wierzytelności - byłego Prezesa Zarządu w zakresie kolejnych rat odszkodowania z tytułu wyżej opisanej umowy o zakazie konkurencji i Spółki - z tytułu pobranych przez byłego Prezesa Zarządu świadczeń nienależnych, a następnie kolejne oświadczenia co miesiąc, aż do umorzenia wierzytelności niższej.
Na skutek składanych oświadczeń nie dojdzie do wypłaty żadnych świadczeń na rzecz byłego Prezesa Zarządu, ani żadne środki nie zostaną postawione do jego dyspozycji, bowiem nie będzie on mógł nimi dysponować. Z mocy prawa (przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.c.") dojdzie do umorzenia wzajemnie przysługujących wierzytelności, do wysokości wierzytelności niższej.
Co istotne, wartość wypłaconych rat odszkodowania powoduje, że gdyby kolejne raty zostały faktycznie wypłacone, Spółka jako płatnik byłaby zobligowana do odprowadzenia zryczałtowanego podatku, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.".
W związku z powyższym Spółka zadała następujące pytanie.
Czy w świetle opisanego zdarzenia przyszłego, tj. złożenia oświadczenia o potrąceniu, Spółka w wyniku składanych oświadczeń o potrąceniu wzajemnie przysługujących świadczeń, tj. rat odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji z jednej strony i zwrotu świadczeń nienależnie pobranych z drugiej strony, od których odprowadzono do właściwego urzędu skarbowego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, będzie występowała w roli płatnika i będzie zobligowana do przekazania do właściwego urzędu skarbowego zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 u.p.d.o.f., od wartości potrąconych rat odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji?
Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie Spółka stwierdziła, że w przypadku potrącenia wzajemnie przysługujących wierzytelności w opisanym wyżej stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, nie będzie występowała w roli płatnika i nie będzie zobligowana do przekazania na rachunek odpowiedniego urzędu skarbowego zryczałtowanego podatku, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 u.p.d.o.f., od wartości rat odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji, które zostaną potrącone, a niewypłacone lub w inny sposób postawione do dyspozycji byłego Prezesa Zarządu.
We wskazanej na wstępie interpretacji Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W pierwszej kolejności nadmienił, że nie ulega wątpliwości, iż w opisanym zdarzeniu przyszłym Spółka będzie stawiała co miesiąc do dyspozycji byłego Prezesa Zarządu środki pieniężne, stanowiące dla niego przychody z tytułu odszkodowania za zaniechanie działalności konkurencyjnej. Podał też, że odbiorca tego odszkodowania będzie miał możliwość posługiwania się (rozporządzania) przekazanymi mu co miesiąc kwotami i będzie czynił to poprzez ich rozliczenie z należnym Spółce świadczeniem bezpodstawnie uzyskanym przez niego. A zatem, możliwe jest więc dokonanie potrącenia wzajemnych świadczeń po potrąceniu przez Spółkę kwot należnego podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu. Tym samym - zdaniem Ministra Finansów - u Prezesa Zarządu, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., powstanie przychód (dochód), od którego Spółka zobowiązana będzie pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Z uwagi na powyższe Minister Finansów stwierdził, że na Spółce będzie ciążył obowiązek poboru od każdej miesięcznej raty stawianego do dyspozycji byłemu Prezesowi Zarządu odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, zryczałtowanego podatku dochodowego według stawki podatkowej 70% w części, w której wysokość odszkodowania przekroczy wysokość otrzymanego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę wiążącej byłego pracownika (Prezesa Zarządu) ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania - w wysokości 70% tej części należnego odszkodowania. Wyjaśnił również, że złożone oświadczenia o potrąceniu wzajemnie przysługujących świadczeń, tj. miesięcznych rat odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji za okres od stycznia 2016 r. do sierpnia 2017 r. z jednej strony i zwrotu świadczeń nienależnie pobranych z drugiej strony, pozostaną bez wpływu na sposób opodatkowania przychodu (dochodu) z tego tytułu.
W skierowanej do Sądu skardze Spółka zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie art. 11 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 pkt 15 u.p.d.o.f., a także art. 498 § 1 i 2 k.c.
Sąd pierwszej instancji uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał na wstępie, że podziela stanowisko Ministra Finansów, że dochodem (przychodem) podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych będzie dochód (przychód) z tytułu odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji. Zaznaczył przy tym, że przychód z tego tytułu powstanie nie tylko w momencie jego otrzymania (wręczenia podatnikowi), ale już w chwili postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych.
Zdaniem Sądu, skoro Spółka będzie każdego miesiąca stawiała do dyspozycji byłego prezesa zarządu środki pieniężne, stanowiące dla niego przychody z tytułu odszkodowania za zaniechanie działalności konkurencyjnej, a były prezes w istocie będzie miał możliwość posługiwania się (rozporządzania) przekazanymi mu comiesięcznie środkami pieniężnymi, co będzie mógł również czynić poprzez ich rozliczenie z należnym Spółce świadczeniem z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, to dokonanie potrącenia wzajemnych świadczeń należy dokonywać po potrąceniu przez Spółkę kwot należnego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odszkodowania. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 15 oraz art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. - powstanie przychód (dochód), od którego Spółka powinna pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Ze stanu faktycznego sprawy wynikało przy tym, że od kwoty nienależnego świadczenia została pobrana zaliczka na podatek dochodowy. To ostatnie, w ocenie Sądu, ma znaczenie dla kwestii potrącenia obu wierzytelności i nie pozwala na przyjęcie, że stanowisko Ministra Finansów pozostaje w sprzeczności z postanowieniami art. 498 § 1 i § 2 k.c.
A zatem, za prawidłowy Sąd uznał pogląd Ministra Finansów, że na Spółce ciąży obowiązek comiesięcznego poboru raty stawianego do dyspozycji byłemu prezesowi zarządu odszkodowania z uwagi na powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej, zryczałtowanego podatku dochodowego według stawki podatkowej 70% w części, w której wysokość odszkodowania przekroczy wysokość otrzymanego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę wiążącej byłego prezesa zarządu ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania - w wysokości 70% tej części należnego odszkodowania.
W skardze kasacyjnej Spółka, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 11 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 15 u.p.d.o.f., polegające na uznaniu, że w sytuacji, gdy Spółka dokona potrącenia wobec byłego Prezesa rat odszkodowania (wynikającego z tytułu odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji) z przysługującym Spółce roszczeniem o zwrot bezpodstawnie uzyskanych przez byłego Prezesa świadczeń, na Spółce ciąży obowiązek poboru podatku dochodowego według stawki podatkowej 70%, a złożone oświadczenie o potrąceniu wzajemnie przysługujących roszczeń pozostaje bez wpływu na sposób opodatkowania dochodu z tego tytułu, podczas gdy zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem są otrzymywane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń;
b) art. 498 § 1 i 2 k.c., art. 11 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 15 u.p.d.o.f., polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że pomimo dokonania przez Spółkę skutecznego potrącenia wobec byłego Prezesa rat odszkodowania z przysługującym Spółce roszczeniem o zwrot bezpodstawnie uzyskanych przez byłego Prezesa świadczeń, Spółka będzie stawiała co miesiąc do dyspozycji byłego Prezesa Zarządu środki pieniężne, stanowiące dla niego przychody z tytułu odszkodowania za zaniechanie działalności konkurencyjnej, podczas gdy wskutek dokonania potrącenia stanowiącego jednostronną czynność prawną i niewymagającą zgody drugiej strony, obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej, a zatem nie dojdzie do pozostawienia do dyspozycji ani także otrzymania przez byłego Prezesa Spółki jakichkolwiek pieniędzy, wartości pieniężnych, czy też świadczeń, co skutkuje niemożliwością zastosowania do takiej sytuacji art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.
2) przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak należytego i wszechstronnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak brak pogłębionej analizy prawnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przy jednoczesnym poprzestaniu na skrótowym wskazaniu, że Sąd podziela pogląd przedstawiony przez Ministra Finansów w wydanej interpretacji indywidualnej.
Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Dwa pierwsze jej zarzuty oparte zostały na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 P.p.s.a., czyli naruszeniu prawa materialnego. Przepis ten stanowi, że naruszenie to może przybrać postać błędnej wykładni prawa materialnego lub niewłaściwego jego zastosowania.
Błędna wykładnia oznacza mylne, nieprawidłowe rozumienie przez sąd treści określonego przepisu, wypaczające jego sens. Natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego jest to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.
Jeżeli zatem autor skargi kasacyjnej pragnie zakwestionować orzeczenie z powodu naruszenia prawa materialnego, to zgodnie z powyższym przepisem, powinien wyraźnie sprecyzować, o którą postać naruszenia prawa materialnego chodzi oraz na czym naruszenie to polega przytaczając stosowne zarzuty wraz z ich uzasadnieniem, którego treść powinna być adekwatna do wskazywanej postaci tego
naruszenia.
Natomiast wadliwe jest skonstruowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego w taki sposób, jak uczyniono to w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, a więc poprzez powtórzenie formuły ustawowej "Zaskarżonemu wyrokowi w granicach określonych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucam naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (...)", bez sprecyzowania, o którą z tych dwóch odrębnych postaci naruszenia prawa materialnego, konkretnie chodzi.
Potrącenie uregulowane w art. 498 k.c. jest instytucją z zakresu prawa cywilnego i zasadniczo umożliwia ona wzajemną kompensatę zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym. Jeżeli jednak w odniesieniu do określonego świadczenia, czy też wierzytelności, znajdują zastosowanie przepisy prawa publicznego, tu - podatkowego, to powinny one w pierwszej kolejności zostać uwzględnione, a strony nie mają całkowitej swobody w ich potrącaniu. W niniejszej sprawie Spółka działa w charakterze płatnika podatku, w rozumieniu art. 8 Ordynacji podatkowej, i co do zasady obowiązana jest do obliczenia, pobrania i odprowadzenia podatku do właściwego organu podatkowego. Spółka nie może dokonywać potrącenia swoich wierzytelności z tytułu nienależnie wypłaconych byłemu jej Prezesowi Zarządu świadczeń (skądinąd - jak podaje we wniosku w wysokości uwzględniającej, czyli pomniejszonej o odprowadzone przez nią do urzędu skarbowego zaliczki od tych świadczeń), ze świadczeniem, które zobowiązana jest wypłacać temu Prezesowi Zarządu na podstawie zawartej z nim umowy o zakazie konkurencji, w tej części, w jakiej świadczenie to należne jest nie bezpośrednio Prezesowi Zarządu, lecz stanowi przypadający organowi podatkowemu (fiskusowi) zryczałtowany podatek, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 u.p.d.o.f. Płatnik nie może na bazie czynności cywilnoprawnych dokonywanych wobec podatnika, wpływać na zakres obowiązku podatkowego określonego w bezwzględnie obowiązujących przepisach podatkowych. Nie jest przy tym istotne, że jak podaje Spółka, Prezes Zarządu nie sprzeciwia się takiemu potrąceniu, co nie dziwi, mając na uwadze fakt, że w takim przypadku ominąłby go obowiązek zapłaty 70% podatku, lecz to, że przeprowadzenie takiej czynności, w świetle przepisów prawa podatkowego, jest niedopuszczalne.
Gdyby przyjąć za zasadne stanowisko prezentowane w sprawie przez Spółkę, że potrąceniu w trybie cywilnoprawnym może podlegać także kwota podatku (czy też zaliczki na podatek), do którego pobrania i odprowadzenia do organu podatkowego zobowiązany jest płatnik z tytułu wypłacanych przez niego na rzecz innych podmiotów różnego rodzaju świadczeń, to obowiązki te byłyby iluzoryczne a fiskus pozbawiony by został należnych mu podatków. Zawsze bowiem możliwe byłoby zawarcie przez płatnika w trybie cywilnoprawnym umowy pożyczki z podmiotem, na rzecz którego wypłaca on określonego rodzaju świadczenia, podlegające co do zasady opodatkowaniu, a następnie dokonywanie potrącenia należności z tytułu spłaty przez ten podmiot pożyczki z należnym mu od płatnika świadczeniem (wraz wchodzącym w jego skład należnym podatkiem).
W myśl art. 498 § 1 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed Sądem lub przed innym organem państwowym.
Jak więc wynika z powyższego przepisu, układ wzajemnych stosunków pomiędzy dwiema osobami, co dotyczy zwłaszcza stanu ich wzajemnych wierzytelności, musi być taki, że to każda z nich może dokonać potrącenia. Natomiast Spółka w swojej argumentacji, wprawdzie odnoszonej głównie do przepisów podatkowych, zwłaszcza zaś art. 11 ust. 1 i art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f., bardzo mocno eksponuje okoliczność, że Prezes Zarządu nie tylko nie otrzyma od niej żadnego świadczenia, ale też żadne środki nie zostaną mu postawione do dyspozycji, bowiem nie będzie mógł nimi dysponować. Z takiego opisu wnioskować więc można, że skoro Prezes Zarządu w żadnej mierze nie jest uprawniony do dysponowania środkami, które ma mu wypłacić Spółka, to tym samym nie mógłby jednak być uznany na gruncie powyższego przepisu, za jedną z dwóch osób równoważnie uprawnionych do dokonania potrącenia, co nie odpowiada istocie instytucji potrącenia.
Niezrozumiała jest natomiast przytoczona na zakończenie skargi kasacyjnej argumentacja, że utrzymanie zaskarżonego wyroku, a w konsekwencji interpretacji indywidualnej spowoduje nieuzasadnione podwójne opodatkowanie w wysokości 88%. Po pierwsze, nie jest to problem Spółki, która występuje tu jedynie w charakterze płatnika. Po wtóre, to wyliczone przez Spółkę "łączne" opodatkowanie dotyczy wszak opodatkowania dwóch oddzielnych świadczeń, gdzie podatnikiem był Prezes Zarządu - jednego z tytułu umowy o zakazie konkurencji, opodatkowanego z woli ustawodawcy według 70% stawki i drugiego o bliżej niesprecyzowanym we wniosku charakterze, które według enigmatycznych informacji podanych przez Spółkę, okazało się nienależne, opodatkowanego, jak należy przyjąć stawką w wysokości 18%.
Mając powyższe na uwadze, za niezasadne uznać należy zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia wymienionych w tej skardze przepisów prawa materialnego.
Niezasadny jest także zarzut tej skargi dotyczący naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zarzut ten nie został w ogóle rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i opiera się jedynie na podanym w petitum tej skargi gołosłownym i subiektywnym stwierdzeniu - które mając na uwadze treść i objętość uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jest bezpodstawne - że brak jest należytego i wszechstronnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak i brak pogłębionej analizy prawnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przy jednoczesnym poprzestaniu na skrótowym wskazaniu, iż WSA podziela pogląd przedstawiony przez organ.
Biorąc powyższe pod uwagę, skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw należało oddalić stosownie do art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło