II FSK 2170/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 20/13 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31 października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia zawiesić postępowanie. Wyrokiem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 20/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę K. J. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31 października 2012 r., nr [...] ustalającą podatniczce wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów w kwocie 100.615 zł. Jako podstawę materialnoprawną organ odwoławczy wskazał przepis art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.". Na powyżej powołane rozstrzygnięcie strona wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W podstawach skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów postępowania, które zdaniem strony mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na wymiar zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 845/05). Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym również Trybunałem Stanu – por. postanowienie NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11 oraz Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej – por. postanowienie NSA z 6 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 287/11) oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. W sytuacji zaś, gdy sprawowanej przez Trybunał Konstytucyjny kontroli zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej poddane zostały przepisy materialnego prawa podatkowego stanowiące o treści rozstrzygnięcia podatkowego zaskarżonego do sądu administracyjnego, nie może budzić wątpliwości, iż wynik sprawy sądowoadministracyjnej zależy bądź może zależeć od orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w uchwale w sprawie I OPS 9/09, iż w sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny powinien zastosować bezpośrednio przepisy art.190 ust.1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału (por. też: glosa R. Batorowicza i J.P. Tarno do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.02.2008r., II OSK 1004/06 w: "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" nr 1 z 2009r., str.145 i nast.). Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Analizując celowość zawieszenia postępowania sąd powinien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu (Komentarz M.Niezgódki – Medek do art.125 p.p.s.a., Lex Omega 39/2013). Postanowieniem z dnia 2 października 2013r.,sygn. akt I SA/Go 336/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o treści: "Czy art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późń zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588 z późń zm.), jest zgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji". Postanowieniem z dnia 22 października 2013r., sygn. akt II FSK 1835/13 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o treści: "Czy art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 217, poz. 1588 ze zm.), jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją RP lub aktami wyższego rzędu, aktu normatywnego, który stanowi postawę do wydania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 287/11). Należy mieć również na względzie rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., które zapadło w sprawie o sygn. akt SK 18/09, w którym to wyroku Trybunał orzekł o niekonstytucyjności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.