II FSK 2178/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku H. T. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej H. T. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1387/15 w sprawie ze skargi H. T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 7 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1387/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. T. T., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 marca 2015 r., w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, iż niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową, tj. przymusową egzekucję z nieruchomości skarżącego będącej jego jedynym mieszkaniem i jego rodziny, w tym małoletnich dzieci. Zdaniem skarżącego sprzedaż nieruchomości jedynego mieszkania skarżącego wiązało się będzie ze spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że jego wykonanie faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć przy tym należy, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Analizując argumentację zaprezentowaną przez skarżącego we wniosku uznać należy, że nie wykazał on, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się do ogólnikowego stwierdzenia: iż niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową, tj. przymusową egzekucję z nieruchomości skarżącego będącej jego jedynym mieszkaniem i jego rodziny w tym małoletnich dzieci, a sprzedaż nieruchomości jedynego mieszkania skarżącego wiązało się będzie ze spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący ponadto nie wskazał jakichkolwiek dokumentów źródłowych wskazujących na jego sytuację. Jak już wskazano uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na ocenę, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zatem brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny, tym bardziej nie jest możliwe dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, w czym konkretnie skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i jakie dane dotyczące skarżącego miałyby o tym świadczyć. Obowiązkiem skarżącego było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.