II FSK 2305/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-04
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Grażyna Nasierowska, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące usługi, które faktycznie nie zostały wykonane, mogą stanowić koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Faktury dokumentujące usługi, które faktycznie nie zostały wykonane, nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu. Organ podatkowy ma prawo odmówić uznania takich faktur za koszt, zwłaszcza gdy wystawca faktur przyznał się do ich fikcyjności, a podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie usług i poniesienie wydatków w celu uzyskania przychodu.Stan faktyczny
Skarżący zaliczył do kosztów uzyskania przychodów faktury dotyczące zakupu usług pośrednictwa finansowego, które według organów podatkowych były nierzetelne i nie dokumentowały faktycznie wykonanych usług. Wystawca faktur przyznał się do ich wystawiania bez faktycznego świadczenia usług i dobrowolnie poddał się karze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Grażyna Nasierowska, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 171/13 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 10 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie kwotę 1200 (słownie: tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., I SA/Lu 171/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P.B. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 10 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynika, że w ramach postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku dochodowego za 2006 r. stwierdzono nierzetelność ksiąg podatkowych. Do kosztów zaliczono faktury, które nie dokumentowały faktycznie wykonanych usług. W ciężar kosztów ujęto nierzetelne faktury dotyczące zakupu usług pośrednictwa finansowego od P. S., przez co doszło do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów
o kwotę 129.800 zł.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 22 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 – dalej: u.p.d.o.f.) poprzez błędne przyjęcie, iż usługi objęte treścią spornych faktur nie zostały wykonane oraz przepisów postępowania poprzez niepodjęcie starannych, wnikliwych działań celem ustalenia stanu faktycznego, dokonanie ustaleń niezgodnych ze stanem rzeczywistym, dokonanie swobodnej oceny dowodów, ustalenie czynności prawnej bez uwzględnienia zamiaru stron i jej celu, odmowę przeprowadzenia żądanych dowodów istotnych dla ustalenia stanu faktycznego i ich pominięcie bez uzasadnienia przyczyny.
Wskazał, że usługi z zakwestionowanych faktur zostały w rzeczywistości wykonane, a poniesione wydatki stanowiły koszt uzyskania przychodów.
3. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności mających znaczenie dla sprawy, w odniesieniu do których organ podatkowy byłby zobowiązany podjąć czynności w ramach prowadzonego postępowania. Nie wskazał też żadnych okoliczności, które przeczyłyby ustaleniom i wnioskom zawartym
w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że organ I instancji podjął próbę wyjaśnienia okoliczności dotyczących zakupu usług pośrednictwa finansowego wzywając skarżącego w dniu 19 kwietnia 2011 r. i w dniu 20 maja 2011 r. do osobistego stawienia się w celu przesłuchania w charakterze strony. Skarżący jednak nie wyraził na to zgody. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że miał miejsce proceder wystawiania fikcyjnych faktur, który oparty był na wzajemnych doraźnych korzyściach materialnych dla każdej ze stron oraz zaufaniu wynikającym z faktu długoletniej osobistej znajomości. Odmienne twierdzenia skarżącego - w kontekście przyznania się wystawcy faktur do ich wystawiania i dokumentowania usług, które faktycznie nie zostały wykonane - zostały ocenione jako niewiarygodne.
4. Powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie m.in. art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędne przyjęcie, że usługi objęte treścią spornych faktur na kwotę 129.800 zł netto nie zostały wykonane i w konsekwencji wyłączenie ich z kosztów uzyskania przychodów.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę podniósł, że organy podatkowe nie mają obowiązku przeprowadzania każdego możliwego dowodu w sprawie. Byłoby to nieuzasadnione zarówno z punktu widzenia celowości, jak i skuteczności postępowania. Gdy to strona powołuje się w trakcie postępowania na określone okoliczności faktyczne, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki, zobowiązana jest przedstawić organom podatkowym materiał dowodowy, który udowadnia jej twierdzenia. A zatem to stronę obarcza obowiązek wykazania dowodów potwierdzających powoływane okoliczności, a do organów podatkowych należy ich ocena. Podatnik powinien wykazać nie tylko, że koszt został poniesiony, ale również to, iż został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Zatem rozstrzygnięcia wymaga, czy pięć faktur wystawionych przez P.S. w 2006 r. na rzecz skarżącego z tytułu "prowizji za doprowadzenie do zawarcia umów leasingowych" oraz jedna faktura, która dotyczyła "opłaty za obsługą prawną" dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Sąd podkreślił, że po pierwsze – P. S. nie deklarował przychodów wynikających z tych faktur.
Po drugie, P. S. - w ramach dochodzenia w sprawie wystawienia
w krótkich odstępach czasu w sposób nierzetelny faktur za wykonanie świadczenia na łączną kwotę brutto 433.466 zł - przyznał się do zarzutu wystawiania faktur dokumentujących usługi, których faktycznie nie świadczył i dobrowolnie poddał się karze. Został on nadto przez Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie III Wydział Karny wyrokiem z dnia 4 maja 2012 r., III K569/11 uznany za winnego zarzucanych mu czynów. P. S. ostatecznie przyznał się do wystawiania "pustych" faktur oraz złożył wniosek o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że początkowo do tego się nie przyznawał.
W świetle logiki i doświadczenia życiowego nikt rozsądnie dbający
o swoje interesy nie przyznałby się do czynów karalnych, których nie popełnił. Jeśli przyznał się on do wystawiania dla skarżącego spornych faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, to już tylko ta sama okoliczność przeczy odmiennemu stanowisku prezentowanemu przez skarżącego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ odwoławczy dokonał oceny zgromadzonego materiału zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia
życiowego, a dowody z postępowania prowadzonego przeciwko P.
S. nie tylko mogły, ale powinny były być wykorzystane
w niniejszym postępowaniu.
6. Powyższy wyrok skarżący zaskarżył w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie:
A. na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.):
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.:
1) art. 22 ust. 1 oraz ust 5 i u.p.d.o.f. - poprzez błędną wykładnię i nieuznanie za koszty uzyskania przychodu wydatków skarżącego poniesionych za świadczone na jego rzecz przez P. S. usługi doprowadzenia do zawarcia umów leasingowych oraz kosztów związanych z obsługą prawną i usługami związanymi
z planowanym rozszerzeniem świadczenia usług przez skarżącego, w wyniku przyjęcia, że wystawił skarżącemu faktury niedokumentujące rzeczywiście wykonanych usług;
2) art. 26 ust. 1 i art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f., poprzez niewłaściwe zastosowanie
i przyjęcie, że podstawą opodatkowania jest sam przychód, bez jakichkolwiek kosztów jego uzyskania;
3) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Dyrektora IS, która naruszyła przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy;
- przepisów postępowania, tj.:
4) art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 - dalej: p.u.s.a.) oraz art. 3 i art. 151
w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 197 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. – dalej: ord. pod.), poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organy podatkowe powołanych wyżej przepisów postępowania i niedostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności,
a w konsekwencji przyjęcie, że faktury za usługi doprowadzenia do zawarcia umów leasingowych oraz obsługę prawną nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych,
5)
art. 1 § 1-2 p.u.s.a. oraz art. 3 i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ord. pod., poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organy podatkowe powołanych wyżej przepisów postępowania i niedostatecznego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, co przejawia się brakiem przesłuchania wnioskowanych przez skarżącego świadków, oraz świadków o których istnieniu organ powziął wiedzę w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego.
6)
art. 1 § 1-2 p.u.s.a. oraz art. 3 i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 -lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ord. pod., poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organy podatkowe powołanych wyżej przepisów postępowania, co przejawia się przyjęciem, że skarżący nie poniósł rzekomo żadnych kosztów na usługi doprowadzenia do zawarcia umów, których faktyczne wykonanie potwierdzają zamawiający oraz świadkowie, a które objęte były przedmiotowymi fakturami;
7) art. 1 § 1-2 p.u.s.a. oraz art. 3 i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 Iit. c) p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 ord. pod., poprzez oddalenie skargi mimo niezastosowania przez organy podatkowe powołanego wyżej przepisu postępowania, co przejawia się tym, że organy podatkowe wszystkie powstałe wątpliwości, poprzez wybiórcze traktowanie ustaleń, bez wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dla innych dowodów, interpretują na swoją korzyść. Ma to miejsce zwłaszcza przy w odniesieniu do dowodów wskazujących na wykonanie usług na rzecz skarżącego przez wystawcę faktur;
8) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez WSA stanu faktycznego, który Dyrektor IS ustalił bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania:, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 ord. pod.;
9) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i brak odniesienia się
w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku do licznych podniesionych w skardze argumentów, dowodów i zarzutów dotyczących wykonywania usług przez P.S.na rzecz skarżącego, jak również poprzez błędne wskazanie, że P. S.wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie III Wydział Karny
z dnia 4 maja 2012 r., III K569/11, został uznany za winnego zarzucanych mu czynów, tj. wystawiania w okresie od dnia 29 maja 2006 r. do dnia 4 września 2007 r. w sposób nierzetelny faktur za wykonanie świadczenia;
10) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 127 i art. 229 ord. pod. poprzez uznanie, że organ odwoławczy nie przeprowadził w toku postępowania odwoławczego postępowania dowodowego w znacznej części.
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku,
- zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, zgodnie
z obowiązującymi przepisami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
7. Otóż zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał też skargi kasacyjne skarżącego w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. W sprawie m.in. zakończonej wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. w zakresie podatku od towarów i usług za listopad 2006 r. skargę kasacyjną skarżącego Sąd oddalił. W sprawie tej Sąd oceniał zasadność tożsamych - co podniesione w niniejszej sprawie - zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Tę ocenę Naczelny Sąd Administracyjny podziela także w tej sprawie.
Wskazując na naruszenie art. 1 § 1-2 p.u.s.a. oraz art. 3 i art. 151
w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ord. pod., skarżący podnosi, że do ich naruszenia doszło wskutek niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności i w konsekwencji przyjęcie, iż zakwestionowane faktury nie odzwierciedlają rzeczywistości. Ze sformułowanego zarzutu nie wynika jednak, jakie okoliczności w tej sprawie nie zostały jeszcze wyjaśnione, jakich dowodów w tej sprawie nie przeprowadzono. Nie wynika to także z uzasadnienia skargi kasacyjnej, które to uzasadnienie jest w większości polemiką
z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organ i zaaprobowaną przez sąd pierwszej instancji. W myśl art. 122 ord. pod. wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Rozwinięcie tej zasady zawarte zostało w art. 187 § 1 ord. pod. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie powinno budzić wątpliwości to, że ze względu na obowiązującą w postępowaniu podatkowym zasadę oficjalności co do zasady inicjatywa dowodowa spoczywa na organie. Nie oznacza to jednak, że podatnik w tym postępowaniu powinien być bierny. Powołując się na określone okoliczności, powinien we własnym dobrze rozumianym interesie wskazać chociażby na dowody, które okoliczności te by wykazały. Zarzucając w skardze kasacyjnej niedostateczne wyjaśnienie istotnych okoliczności skarżący nie wskazuje, jakie konkretnie okoliczności w sprawie tej nie zostały wyjaśnione, trudno bowiem za takie wskazanie uważać ogólne stwierdzenie, iż nie wyjaśnione zostało, czy zakwestionowane faktury dokumentują rzeczywisty obrót. Co więcej – w skardze kasacyjnej nie podnosi się, jakie jeszcze dowody w tej sprawie powinny być przeprowadzone. Samego bowiem wskazania, że organ podatkowy nie podjął próby skontaktowania się z określonym świadkiem przy braku wskazania, jaki wpływ na wynik sprawy mogłoby mieć przesłuchanie tej osoby, nie można uznać za wystarczające dla skuteczności zarzutu niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Jak to już wyżej nadmieniono ze skargi kasacyjnej powinien wynikać wpływ wskazywanego ewentualnego naruszenia przepisów na wynik sprawy. W sytuacji, gdy organ zebrał obszerny materiał dowodowy w postaci umów zawartych przez skarżącego nie tylko z wystawcą zakwestionowanych faktur, lecz także ze stałymi współpracownikami skarżącego, świadczącymi podobne usługi, dowodów zebranych w postępowaniu podatkowym, odpowiedzi firm, które miał wskazać skarżącemu określoną osobę, zeznań skarżącego i wystawcy przedmiotowych faktur, zeznań świadków wskazanych przez skarżącego, to zarzut skarżącego niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności trudno uznać za zasadny. Wobec tego, że w większości pozostałe zarzuty w zakresie naruszenia postępowania sprowadzają się do polemiki z oceną materiału dowodowego dokonaną w tej sprawie, wskazywane w tym zarzucie naruszenie art. 191 ord. pod. poddane zostanie ocenie przy rozpatrywaniu tych zarzutów.
8. W związku z tym, że zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania zawarte w petitum skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ i uznanej przez sąd pierwszej instancji za nienaruszającą art. 191 ord. pod., Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzy je łącznie. Stosownie do art. 191 ord. pod. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na tle tej regulacji w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że organ przy ocenie materiału dowodowego powinien kierować się wiedzą i doświadczeniem życiowym. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Dokonując oceny materiału dowodowego organ podatkowy obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody
z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Organ podatkowy może określonym dowodom odmówić wiary, powinien jednak wyjaśnić przyczyny takiej oceny (vide wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 1983 r., II SA 1302/83, ONSA 1983/2/106; 20 grudnia 2000 r., III SA 2547/99, Przegląd podatkowy 2001/5/s. 61; A. Hanusz, Zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu podatkowym i jej granice, Państwo i Prawo 2001/10, s. 64). O naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów można więc mówić, gdy ocena ta nie ma oparcia w zebranych w sprawie dowodach, pominięto ocenę jakiegoś istotnego w sprawie dowodu, czy ocena ta jest sprzeczna
z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Z taką jednak sytuacją w tej sprawie nie mamy do czynienia. Organy bowiem w sprawie tej oceniły nie tylko każdy dowód z osobna, ale też we wzajemnej ich łączności, w sposób przekonujący wskazały, dlaczego dały wiarę niektórym dowodom, a niektórym dowodom tej wiary odmówiły. W sytuacji, gdy wystawca tych faktur stwierdził, że faktury przez niego wystawione na rzecz skarżącego nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń, a skarżący poza fakturami nie dysponował żadnymi dokumentami, które by potwierdziły, iż zdarzenia te odpowiadały rzeczywistości, miał problemy z przyporządkowaniem wskazywanych przez niego zdarzeń do poszczególnych faktur, żadnej z przekazanych za pośrednictwem banku kwot nie można było przyporządkować do zakwestionowanej faktury ze względu na wysokość kwoty, jak i brak określenia tytułu wpłaty, wysokość kwot uwidocznionych w zakwestionowanych fakturach była znacznie wyższa od wysokości kwot otrzymywanych przez stałych współpracowników skarżącego wykonujących podobne czynności, mimo że zakres czynności tych ostatnich był znacząco większy, to trudno przyjąć, by ocena materiału dowodowego dokonana
w tej sprawie naruszała zasadę swobodnej oceny dowodów. Jak słusznie przyjął sąd pierwszej instancji organy w sposób przekonujący wskazały, dlaczego odmówiły wiary skarżącemu i świadkom. Nie doszło więc do naruszenia przepisów wskazanych w ramach tych zarzutów.
9. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący upatruje w braku odniesienia się w treści uzasadnienia do licznych podniesionych w skardze argumentów, dowodów
i zarzutów dotyczących wykonywania usług oraz błędne wskazanie, że wyrok karny potwierdził wystawianie w sposób nierzetelny faktur za wykonane świadczenia. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli
w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ, uzasadnienie powinno zawierać także wskazania co do dalszego postępowania. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. mógłby zostać naruszony, gdyby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało wszystkich elementów określonych w tym przepisie. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną kwestionowania ustaleń, jeżeli uzasadnienie orzeczenia sądu pierwszej instancji nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (vide uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010/3/39). Stawiając zarzut nieodniesienia się do argumentów, dowodów i zarzutów skarżący nie wskazuje, o jakie argumenty, zarzuty i dowody mu chodzi, ani też jaki wpływ na wynik sprawy ma wskazywane przez niego uchybienie. Brak jest więc możliwości oceny tego zarzutu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynika z niego również, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez sąd pierwszej instancji. Sąd ten dokonał oceny stanu faktycznego. To, że skarżący nie zgadza się z oceną stanu faktycznego dokonaną przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza, iż został naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. Za pomocą tego tylko przepisu nie można bowiem zwalczać przyjętego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania przepisów prawa. Na marginesie dodać tylko można, że rację ma skarżący, iż wyrok skazujący nie odnosi się do faktur wystawionych na rzecz skarżącego. Trudno jednak uznać, by ta okoliczność mogła podważyć ocenę materiału dowodowego dokonaną w tej sprawie.
10. Nie doszło też w tej sprawie, wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej, do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 127 i art. 229 ord. pod. Zgodnie z art. 127 ord. pod. postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego polega na tym, że każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji może być w wyniku odwołania rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, gdyż przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne rozpatrzenie sprawy podatkowej. Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia organu odwoławczego wyznacza rozstrzygnięcie decyzji pierwszej instancji (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2010, s. 582). Z zasady dwuinstancyjności wynika, że organ odwoławczy może rozpoznać tylko sprawę, która już była wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Przedmiot postępowania odwoławczego wyznacza więc tożsamość pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. To oznacza, że organ odwoławczy nie może rozszerzyć rozstrzygnięcia na zakres nieobjęty decyzją organu pierwszej instancji, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności. W sprawie tej organ odwoławczy nie rozszerzył zakresu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Przeprowadził natomiast, korzystając
z możliwości, jaką daje art. 229 ord. pod., uzupełniające postępowanie dowodowe. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów
w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zakres uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy wyznacza granica wskazana w art. 233 § 2 ord. pod. Jeżeli bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby uzupełnienia materiału dowodowego co najmniej w znacznej części, to istnieje podstawa do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. W myśl bowiem tego przepisu organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Skarżący w skardze kasacyjnej nie wskazał na naruszenie art. 233 § 2 ord. pod. Nie twierdził też, że organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Samo więc powoływanie się na naruszenie art. 229 i art. 127 ord. pod. nie jest wystarczające do zakwestionowania przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego. Tym bardziej, że - wbrew temu, co zarzuca się
w skardze kasacyjnej - organ odwoławczy nie zgromadził materiału dowodowego
w całym zakresie, lecz uzupełnił materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji.
11. Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nietrafne,
a dla oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego istotny jest stan faktyczny, przyjęty przez sąd pierwszej instancji, to zauważyć trzeba, że do naruszenia art. 22 ust. 1,5,6 u.p.d.o.f. oraz art. 26 ust. 1 i art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. mogłoby
dojść tylko wówczas, gdyby ustalenia faktyczne doprowadziły do wniosku, iż usługi pośrednictwa finansowego faktycznie zaistniały i doprowadziły do zawarcia umów leasingu i poniesienia kosztów z tymi usługami związanymi. Ustalenia faktyczne nie pozwalają na taki pogląd.
12. W tym stanie faktycznym i prawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a., a w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło