II FSK 2368/16

Dnia 25 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. (dawniej: P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.) z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2350/15 w sprawie ze skargi P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. (dawniej: Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.) z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu) z dnia 15 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 2350/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. (dawniej: Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.) z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu) z dnia 15 października 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. (dawniej: P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A.) z siedzibą w P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie spółki poinformował, że I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w P. (dalej jako "Spółka") w dniu [...] listopada 2016 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego (data uprawomocnienia - [...] grudnia 2016 r.) i w związku z tym wnosi o umorzenie postępowania. Z danych dostępnych na stronie https://ems.ms.gov.pl wynika, że Spółka została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] listopada 2016 r. i postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie kasacyjne należało umorzyć. Wykreślenie spółki z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki. Z tą chwilą spółka przestaje być podmiotem praw i obowiązków i traci zdolność sądową. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r. poz. 1302) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. Wykreślenie spółki z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego oznacza definitywne zakończenie bytu tego podmiotu skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. W przypadku wykreślenia spółki z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Natomiast zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie tego postępowania, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi) i pkt 2 (śmierć strony). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.