II FSK 2770/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością II S.K.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2545/18 w sprawie ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością II S.K.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowych oddala skargę kasacyjną. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 kwietnia 2019 r., III SA/Wa 2545/18, oddalił skargę T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] s.k.a. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 17 sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowych. 2. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu, na podstawie art.174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji rozpoznanie skargi spółki pomimo, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego a tym samym skarga jako niedopuszczalna (przedwczesna) podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Przedmiotem kontroli kasacyjnej, jakiej dokonał w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę zarzuty sformułowane przez stronę skarżącą, jest ocena braku zastosowania przepisów prawa formalnego tj. przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Z tego powodu, mając na uwadze podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., którą przywołuje autor skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy zbadać istnienie przesłanek zastosowania przez Sąd, którego orzeczenie zaskarżono, przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Stanowi on, że sąd do którego wniesiono skargę, obowiązany jest ją odrzucić, gdy z przyczyn innych aniżeli wymienione w art. 58 § 1 pkt od 1 do 5a p.p.s.a., wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis ten zawiera, więc ogólne wskazanie przyczyn odrzucenia skargi stanowiące dopełnienie przesłanek wymienionych enumeratywnie w tych przepisach. Obowiązkiem skarżącego jest więc wskazanie na powody odrzucenia skargi, które zignorował sąd. Wnoszący skargę kasacyjną powodów takich nie ujawnił w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd również nie dopatrzył się uchybień, które skutkowały by obowiązkiem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i rozpoznał sprawę w jej granicach. Na wadliwość takiego postepowania skarżąca spółka zwróciła uwagę w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Natomiast, jak wynika z treści skargi kasacyjnej, przyczyny, które powinny zadecydować o odrzuceniu skargi przez Sąd, mają swoje źródło w zdarzeniu jakie zaistniało, zdaniem skarżącej spółki, przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powinny być one zatem znane stronie skarżącej nie tylko przed wniesieniem skargi kasacyjnej lecz skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2018 r. odmawiającej odroczenie zapłaty zaległości podatkowej. Zdarzeniem tym, na co powołuje się strona skarżąca, było wadliwe doręczenie decyzji a przez to uznać je należy za bezskuteczne. Z bezskuteczności doręczenia strona skarżąca wywodzi w istocie zarzut kasacyjny. Mając na uwadze zarysowany w ten sposób stan sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Strona skarżąca nie zarzuciła, że Sąd nie dostrzegł właściwych granic sprawy pod względem formalnym, a zatem orzekał w sprawie, w której nie powinien rozpoznawać, ponieważ decyzję podatkowego organu odwoławczego w ogóle nie doręczono stronie postępowania. W skardze kasacyjnej nie pojawił się zatem zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Uznać należy, iż orzekał w granicach sprawy. Nie sformułowano także innych zarzutów, które wskazywałyby na dalsze wady procesowe prowadzące do unicestwienia postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Wobec tego brak jest podstaw do badania treści wyroku z powodów procesowych. Natomiast badając stan faktyczny sprawy zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zwrócić należy uwagę na fakt, iż w petitum skargi. (karta 282) jej autor pisze, że "działając w imieniu skarżącego (...) wnoszę skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2018 r (...) doręczoną w dniu 24 sierpnia 2018 r." Tego rodzaju oświadczenie wiedzy nie było kwestionowane przez żadną ze stron w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Nie było zatem podstaw by odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i w konsekwencji rozpoznać sprawę w jej granicach. Słusznie, więc uznano w toku postępowania sądowego, że strona skarżąca zapoznała się z treścią decyzji co skutkowało wniesieniem skargi na decyzję podatkowego organu odwoławczego w ustawowym terminie. Tymczasem autor skargi kasacyjnej wskazując, że zaskarżoną decyzję odebrała osoba, która nie była upoważniona do odbioru korespondencji i nieznana stronie skarżącej, tj. P. T., nie przytoczył żadnych przepisów, które reguluję instytucję doręczenia w postępowaniu podatkowym, i które zostały naruszone, czego z kolei nie dostrzegł Sąd administracyjny pierwszej instancji. Brak sformułowania zarzutów w tym obszarze uniemożliwia zbadanie sprawy z tego punktu widzenia. Natomiast podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności świadczące o braku skuteczności doręczenia zaskarżonej decyzji zostały konwalidowane wniesieniem w ustawowym terminie skargi. Wadliwość doręczenia decyzji z uwagi na doręczenie jej osobie nieuprawnionej, jak twierdzi skarżąca, nie powoduje samo przez się, że doręczenie to jest bezskuteczne, o ile strona dowiedziała się o treści zaskarżonej decyzji. Natomiast taki właśnie stan rzeczy miał miejsce w badanej sprawie. Należy przy tym podkreślić, że czynność doręczenia, bez względu na jej sposób, jest czynnością realną. Pomimo nawet wadliwości doręczenia decyzji, w świetle właściwych przepisów procesowych, gwarancyjne elementy doręczenia, jak wynika z akt sprawy, nie zostały naruszone. Strona, w niczym nie skrępowana, skorzystała bowiem z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Świadczą o tym realne działania strony skarżącej wskazujące na podjęcie czynności na podstawie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. W sprawie nie pojawiła się też, co raz jeszcze należy podkreślić, kwestia braku dochowania terminu do wniesienia skargi. Na tej podstawie uznać należy, że fakt doręczenia zaistniał w sensie realnym ze wszystkimi tego skutkami. Wobec tego nie było żadnych podstaw zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisów art. 189 oraz art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., czego całkowicie bezzasadnie domaga się strona skarżąca. Z tych wszystkich przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.