II FSK 3012/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jan Grzęda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku złożenia przez podatnika korekty zeznania podatkowego, która skutkuje ograniczeniem egzekucji do kwoty wynikającej ze skorygowanego rozliczenia, istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagany, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał. Złożenie przez podatnika korekty zeznania podatkowego, która ogranicza egzekucję do kwoty wynikającej ze skorygowanego rozliczenia, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ obowiązek podlegający egzekucji nadal istnieje w zmienionej wysokości. Ponadto, zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym jest bezzasadny, gdyż w tym zakresie stosuje się pomocniczo przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, twierdząc, że obowiązek podatkowy nigdy nie istniał, a obciążał płatnika. Wskazał również na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zebrania materiału dowodowego oraz odpowiedzialności płatnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od P. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jan Grzęda, , po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 218/17 w sprawie ze skargi P. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. O. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 2 400 (słownie: dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Łd 218/17) oddalił skargę P. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 15 grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wniósł skarżący, w którym zaskarżył go w całości. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj: a. naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.), dalej u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, iż w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo że obowiązek uiszczenia podatku przez skarżącego nigdy nie istniał, bowiem obciążał on płatnika - spółkę R. S.A. b. naruszenie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez oddalenie skargi, podczas gdy postanowienie wydano z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.) ze względu na okoliczność niewnikliwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organy podatkowe; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to naruszenie: a. art. 30 § 1 O.p. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że płatnik - spółka R. S.A. nie ponosi odpowiedzialności za podatek niepobrany pobrany a niewpłacony, mimo iż nie wykonała obowiązków ciążących na niej na mocy art. 8 O.p.; b. art. 26a § 1 o.p. poprzez jego niezastowowanie, pomimo iż wyklucza on odpowiedzialność podatnika za zaliczkę, jak i za cześć zobowiązania rocznego odpowiadającego kwocie zaliczki niepobranej przez płatnika wobec ziszczenia się warunków określonych w tym przepisie; Wskazując na powyższe, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu - Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że w myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagany, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jak wynika z akt administracyjnych żaden z wymienionych wyżej przypadków w rozpoznawanej sprawie nie istniał. Podatnik złożył zeznanie podatkowe za 2013 r. wykazując w nim dochód do opodatkowania w następnie złożył korektę tego zeznania, w której wskazał niższą kwotę do opodatkowania. Zatem jest rzeczą ewidentną, że obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej istniał zaś złożona przez podatnika korekta zeznania spowodowała jedynie ograniczenie egzekucji do kwoty wynikającej ze skorygowanego rozliczenia. Natomiast zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. jest oczywiście bezzasadny gdyż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z art. 18 u.p.e.a., stosuje się pomocniczo przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie Ordynacji podatkowej. Również chybiony jest zarzut naruszenia art. 30 § 1 O.p. Odpowiedzialność płatnika wynika za podatek niepobrany lub pobrany, ale niewpłacony. Jeżeli płatnik źle obliczy podatek, w efekcie pobiera go w kwocie mniejszej niż powinien, to będzie odpowiadał za niepobranie części podatku, a nie za wadliwe jego obliczenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3418/15). To na podatniku ciążył obowiązek zapłaty podatku, wynikającego z zeznania rocznego. Płatnik natomiast odpowiada za własne działania, związane z wykonywaniem przez niego ustawowych obowiązków, wynikających z art. 8 O.p. Natomiast powołany w skardze kasacyjnej art. 26a § 1 O.p. nie miał w sprawie zastosowania, a tym samym nie mógł być naruszony, gdyż odnosi się do sytuacji polegających na zaniżeniu lub nieujawnieniu przez płatnika podstawy opodatkowania czynności, o których mowa w art. 12, 13 i 18 u.p.d.o.f. Żaden z wymienionych w tym przepisie przypadków nie miał miejsca. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło