II FSK 3114/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1331/16 w sprawie ze skargi E. spółka z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1331/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 lutego 2016 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Od powyższego wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną. W piśmie procesowym z dnia 25 października 2016 r., spółka wniosła o rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 29 października 2015 r., określającej spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r., w kwocie 226 002 zł. Uzasadniając wniosek spółka powołała się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wskazując, iż wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika jest uzasadnione jej ważnym interesem, gdyż umożliwi jej utrzymanie odpowiedniego poziomu płynności finansowej, dalszą realizację zawartych kontraktów oraz w konsekwencji zapobiegnie konieczności jej likwidacji. Spółka argumentowała, że wykonanie ww. decyzji spowoduje zablokowanie jej rachunku bankowego, co w efekcie spowoduje, iż spółka utraci realną możliwość funkcjonowania na rynku, co może bezpośrednio przyczynić się do upadłości innych dziewięciu podmiotów gospodarczych oraz utraty pracy przez osoby fizyczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Wniesienie skargi do sądu ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Natomiast zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jak trafnie stwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., I FZ 404/11 (publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 tej ustawy, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por. np. T. Woś (w:) idem (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 433 i n.). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że ww. wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika US spółka próbowała objąć akt administracyjny, który znajduje się poza granicami niniejszej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. Wszczęta skargą strony do WSA w Warszawie sprawa sądowoadministracyjna dotyczy w zakresie przedmiotowym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jest następstwem wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia 22 lutego 2016 r. odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US. Sprawa administracyjna i będąca jej następstwem sprawa sądowoadministracyjna – rozumiane proceduralnie - są następstwem sprawy, w której Naczelnik US wydał decyzję dnia 29 października 2015 r., określającej spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r., w kwocie 226 002 zł. Jednakże sprawy te – analizowane od strony materialnej – nie są tożsame ze sprawą, w której Naczelnik US wydał powyższą decyzję. O ich odrębności stanowi odmienność przedmiotowa: (1) w sprawie, w której Naczelnik US wydał swoją decyzję zakres przedmiotowy obejmował kwestię wymiaru podatku, (2) w sprawie, w której zapadło zaskarżone orzeczenie WSA w Warszawie zakres przedmiotowy obejmuje kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega wątpliwości, że wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na wyżej podkreśloną odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tą samą sprawę w znaczeniu materialnym. Wskazać należy, że przedmiotem wstrzymania na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być tylko akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym, tym samym w postępowaniu sądowo administracyjnym, dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym. Taką tezę wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2012 r. II FZ 441/12, którą skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku i orzekł jak w sentencji.