II FSK 3696/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-02

Skład orzekający: Jacek Brolik, Małgorzata Wolf-Kalamala, Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu prawa materialnego z Konstytucją, może prowadzić do uchylenia orzeczeń sądów administracyjnych i umorzenia postępowania, jeśli organ administracji uchylił własne decyzje?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest zasadna, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu prawa materialnego z Konstytucją dotyczy aktu normatywnego stosowanego w sprawie. W takiej sytuacji, w celu realizacji prawa do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, należy uchylić orzeczenia sądów administracyjnych. Jeśli organ administracji uchylił własne decyzje, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA oddalającym jego skargę kasacyjną od wyroku WSA. Podstawą wznowienia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który był podstawą materialnoprawną decyzji organów podatkowych w sprawie skarżącego dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. Organ administracji w międzyczasie uchylił własne decyzje i umorzył postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 801/11, uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 772/10, umorzono postępowanie sądowe w sprawie, odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz M. S. kwotę 7317 zł tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA (del.) Danuta Małysz, Protokolant Marta Wyszkowska, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi M. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 801/11 oddalającym skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 772/10 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt II FSK 801/11, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 772/10, 3. umarza postępowanie sądowe w sprawie, 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 5. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz M. S. kwotę 7317 (siedem tysięcy trzysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego w sprawie. | Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 801/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. S. (zwanego | |dalej: "skarżącym") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 772/10, w | |sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 czerwca 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od| |osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. | |W piśmie z dnia 26 listopada 2013 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem na | |podstawie art. 272 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. | |270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. | |akt SK 18/09, opublikowany w Dzienniku Ustaw dnia 27 sierpnia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 985), zgodnie z którym art. 20 ust. 3 | |ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006| |r. jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. | |W uzasadnieniu autor skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego wskazał, że wydane w sprawie skarżącego rozstrzygnięcia | |sądowe zostały oparte na uznanym za niekonstytucyjny przepisie prawa materialnego. | |W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego Dyrektor Izby Skarbowej w B. domagał się jej oddalenia. Następnie pismem z dnia| |17 czerwca 2014 r. organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. W treści pisma Dyrektor Izby Skarbowej w B. wyjaśnił, | |że decyzją z dnia 27 maja 2014 r. uchylił decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 czerwca 2010 r. oraz poprzedzającą | |ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 12 grudnia 2007 r. i umorzył postępowanie w sprawie. | |Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. | |Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10, publik. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 5,| |poz. 81), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie | |Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub | |ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej | |sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w nowym stanie prawnym, | |ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2013 r. (sygn. akt SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić | |postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia | |(art. 282 § 1 p.p.s.a.). | |Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu | |obowiązującym w latach 1998 – 2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie | |uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia | |7 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 801/11, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z | |dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 772/10 (art. 282 § 2 p.p.s.a.). | |Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia | |przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia 27 maja 2014 r. decyzji ostatecznej tego organu z dnia 24 czerwca 2010 r. oraz decyzji| |Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 12 grudnia 2007 r., sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. | |Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a.). | |W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 | |p.p.s.a. odstąpiono od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Za "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu | |wymienionego przepisu Sąd uznał to, że w dacie orzekania zarówno przez organ podatkowy, jak i sąd administracyjny pierwszej instancji, | |art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostawał w obrocie prawnym i korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją. O pozostałych kosztach | |postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 276 p.p.s.a. | | | | |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło