II FSK 3811/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Beata Cieloch, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi L. D. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 178/10 oddalającym skargę kasacyjną L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 585/09 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 178/10, 2) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 585/09, 3) umarza postępowanie sądowe, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu na rzecz L. D. kwotę 4.917 (słownie: cztery tysiące dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2011 r. (sygn. akt II FSK 178/10) oddalił skargę kasacyjną L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 585/09) w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 stycznia 2009 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nieznajdujacych pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2000 r. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 1 marca 2006 r. ustalającej wysokość zobowiązania w tym podatku w kwocie 74.476 zł, ustalił ten podatek w wysokości 74.404 zł. Wnosząc skargę na tę decyzję do WSA we Wrocławiu, skarżący zarzucił naruszenie art. 187 § 1, art. 180 § 1, art. 122, art. 127, art. 188, art. 191, art. 123 § 1, art. 121 § 2 art. 125, art. 130 § 3, art. 120 Ordynacji podatkowej. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, powołał art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.) dalej: u.p.d.o.f. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając ten wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę kasacyjną, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyroku uznał, że skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie i ją oddalił. Pełnomocnik strony wniósł, na podstawie art. 272 § 1 i 2, art. 275, art. 276, art. 279 i 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie autora skargi o wznowienie podstawą do wznowienia niniejszego postępowania, zgodnie z art. 272 § 1 P.p.s.a., jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 roku, wydany w sprawie o sygnaturze akt SK 18/09, stwierdzający niekonstytucyjność przepisu art. 20 ust 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to przepis był podstawą orzekania tak przez NSA. jak i przez WSA we Wrocławiu oraz poprzednio przez organy podatkowe. Mając na uwadze powyższy wyrok TK, w oparciu o przepisy art. 272 § 1 i 2, art. 270 P.p.s.a., art. 275 P.p.s.a., art. 276 P.p.s.a., i art. 279 P.p.s.a. – strona żąda wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. o sygnaturze II FSK 178/10. W związku z zaistniałymi okolicznościami wniósł o: 1. zmianę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r. poprzez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA oraz zasądzenie od Dyrektora IS we Wrocławiu zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach według norm przepisanych; 2. alternatywnie do punktu 1 wniósł o zmianę powyższego wyroku NSA poprzez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r., oraz wniósł o uchylenie w całości obu decyzji organów I i II instancji, oraz zasądzenie od Dyrektora IS zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach według norm przepisanych, 3. alternatywnie do punktu 2 wniósł o zmianę powyższego wyroku NSA poprzez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2009 r. oraz uchylenie w części decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 stycznia 2009 r. - tj. w zakresie ustalenia wnoszącemu skargę zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 2000 w wysokości 74,404 zł, a w pozostałej części - tj. w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji wniósł o utrzymanie decyzji w mocy, oraz wnoszę o zasądzenie od Dyrektora IS zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach według norm przypisanych: 4. zasądzenie od Dyrektora IS kosztów niniejszego postępowania wznowieniowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę o wznowienie organ administracji wniósł o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 276 P.p.s.a. Zaś w przypadku nieuwzględnienia wniosku zawartego w pkt 1 odpowiedzi na skargę lub po podjęciu zawieszonego postępowania z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowego oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem procesowym z dnia 15 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że w dniu 2 maja 2014 r. wydał on decyzję nr ... uchylającą w całości jego decyzję z dnia 27 stycznia 2009 r. nr ... oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 1 marca 2006 r. nr JG...i umorzył postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (II GPS 1/10), art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.) "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa strony skarżącej do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga strony opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 P.p.s.a.). Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2011 r., II FSK 178/10, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 12 sierpnia 2009 r., I SA/Wr 585/09 (art. 282 § 2 P.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, której sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 2 maja 2014 r. nr ... w całości jego decyzji z dnia 27 stycznia 2009 r. nr ... oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 1 marca 2006 r. nr ... sprawił natomiast, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy P.p.s.a. nie stanowią inaczej. Ponieważ dział VII ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odrębnej regulacji zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art. 276 P.p.s.a. w zakresie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania między stronami należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że odesłanie zawarte w art. 276 P.p.s.a. nie odnosi się do przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, a w szczególności art. 203, art. 204 i art. 207 § 2 P.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd pierwszej instancji kontrolując zgodność z prawem działalność administracji publicznej, pozwala na zasądzenie w wyroku NSA uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania poprzez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie odpowiadającej połowie stawki uzależnionej od wartości przedmiotu sprawy. Z uwagi na powyższe, o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 205, art. 209 P.p.s.a.