II FSK 494/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Jan Grzęda, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 688/08 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od czerwca do grudnia 2003 r., 2004 r. i od stycznia do sierpnia 2005 r. oddala skargę kasacyjną. Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 688/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę P. sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 marca 2008 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od czerwca do grudnia 2003 r., 2004 r. i od stycznia do sierpnia 2005 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że organ odwoławczy - po rozpoznaniu odwołania spółki - utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Z. z dnia 21 grudnia 2007 r., określającą spółce wysokość podatku od nieruchomości za okres od czerwca do grudnia 2003 r. w kwocie 13.937, 60 zł, za rok 2004 w kwocie 24. 278, 30 zł oraz za okres od stycznia do sierpnia 2005 r. w kwocie 16.956, 30 zł z zastosowaniem stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, że brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej musi mieć charakter trwały. Przez względy techniczne należy rozumieć obiektywne okoliczności natury technicznej, uniemożliwiające wykorzystanie danego przedmiotu do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot gospodarczy. W ocenie Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że spółka nabyła działkę nr [...] w Z. ze względu na to, że jest ona zanieczyszczona odpadami, w tym także niebezpiecznymi, ponieważ zamiarem spółki od samego początku było prowadzenie działalności polegającej na przerobie odpadów. Spółka dokładnie wiedziała, jaki teren nabywa, w jakim jest on stanie, a także że możliwe jest na nim prowadzenie działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu spółka wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.; zwanej dalej: u.p.o.l.), w szczególności art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz naruszenie prawa procesowego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej przez podtrzymanie decyzji wbrew trzem opiniom biegłych bez wyjaśnienia stanu faktycznego, co stanowi rażące naruszenie art. 122 i 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; zwanej dalej: Ordynacja podatkowa) oraz zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych przez wydanie na podstawie tego samego materiału dowodowego dwóch skrajnie odmiennych decyzji, co stanowi naruszenie art. 121 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art.122 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie oparte zostało na całości wyczerpująco zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym na dokumentach wyjaśniających okoliczności nabycia działki nr [...] i zamierzenia spółki co do sposobu wykorzystania nieruchomości oraz dokumentach wskazujących na rozpoczęcie procesu inwestycyjnego na spornej działce gruntu, jak również ekspertyzach technicznych, przedłożonych przez stronę. Zdaniem Sądu, nie doszło także do naruszenia art. 194 Ordynacji podatkowej. Przepisy prawa nie przyznają mocy dowodowej dokumentów urzędowych ekspertyzom i opiniom sporządzanym przez biegłych i rzeczoznawców. Ekspertyzy te i opinie podlegają swobodnej ocenie organu podatkowego, jak i pozostałe dowody nie mające waloru dokumentu urzędowego, stosownie do art. 191 Ordynacji podatkowej. Odnośnie zarzutu strony zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego co do możliwości prowadzenia działalności gospodarczej Sąd zauważył, że celem tego dowodu jest ułatwienie organom podatkowym należytej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wtedy, gdy są potrzebne do tego wiadomości specjalne. Opinia biegłego nie może natomiast zawierać ustaleń stanu faktycznego sprawy, ani tym bardziej stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny organu. Ustalenie stanu faktycznego sprawy należy zawsze do organu podatkowego, a biegły powinien jedynie udzielić odpowiedzi na konkretne pytania dostosowane do stanu faktycznego sprawy. Ocena czy stan gruntu pozwalał na prowadzenie działalności gospodarczej należała do organów rozpatrujących sprawę. Organy dokonały prawidłowej oceny w tym zakresie, z wykorzystaniem również informacji o stanie gruntu wynikających z ekspertyz przedłożonych przez stronę. Za nieuzasadniony uznał Sąd zarzut strony odnośnie błędnej wykładni przez organ art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., prowadzącej do uznania za zbędny zapis wyłączający z gruntów związanych z działalnością gospodarczą gruntów wadliwych technicznie. Organ zasadnie wskazał, że grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że grunt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, przy czym organ słusznie zauważył, że chodzi o konkretny rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej przez danego podatnika. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o jego zmianę. Spółka zarzuciła błędną ocenę okoliczności faktycznych polegającą na nieuwzględnieniu trwałości zanieczyszczenia gruntu, co uniemożliwia prowadzenie na nim działalności gospodarczej i co ma wpływ na wymiar podatku od nieruchomości, a także obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 pkt 3 u.p.o.l. Autor skargi kasacyjnej wywiódł, że przedmiotem postępowania dowodowego i analizy prawnej powinien być stan techniczny działki nr [...] oraz zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na tym terenie. Organy podatkowe - zdaniem spółki - podejmowały działania w celu ustalenia okoliczności niezwiązanych z przedmiotem postępowania – analizowały zakres działalności prowadzonej przez podatnika, zamiary podatnika, zamiary autorów sporządzających raporty geologiczne i hydrogeologiczne. Podkreślono, że ocena materiału dowodowego nie może być dowolna, ale musi uwzględniać wszystkie aspekty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Pierwszy, odnoszący się do stanu faktycznego, jak pisze strona: "okoliczności faktycznych" sprawy zarzut nie spełnia wymogów i standardów zarzutu kasacyjnego, które wynikają z unormowań ustanowionych przepisami art. 174 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.). Zarzut ten nie wskazuje jakichkolwiek przepisów prawa (odpowiednio) postępowania podatkowego, a następnie sądowego, które, zdaniem autora skargi kasacyjnej, naruszyć miały administracyjne organy podatkowe ustalając i oceniając stan faktyczny sprawy, oraz sąd administracyjny - badając legalność zrealizowanej procedury podatkowej i (w tym kontekście) trafność dokonanych ustaleń, analiz i konstatacji postępowania dowodowego. W ten sposób argumentacja skargi kasacyjnej w płaszczyźnie stanu faktycznego sprawy pozbawiona została całkowicie warstwy normatywnej, w relacji do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę legalności wykonywania administracji publicznej. Z powyższego wynika, że stan faktyczny sprawy ustalony i przedstawiony przez organy podatkowe i zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji nie został zgodnie z prawem zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Jedynym zarzutem kasacyjnym opartym na wymienionym w nim przepisie prawa, jest zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię prawa materialnego w postaci art. 2 ust. 2 pkt 3 u.p.o.l. W powyższy sposób określona przez autora skargi kasacyjnej jednostka tekstu prawnego u.p.o.l. w czasie objętym przedmiotem sprawy jednak nie obowiązywała - przepis art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie zawierał punktu 3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w jej warstwie argumentacyjnej powołany został ponadto przepis art. 2 ust. 2 pkt 3 u.p.o.l., o którym strona twierdzi, że do zakresu jego unormowania "należą okoliczności faktyczne związane z przedmiotem opodatkowania, z działką i jej przydatnością, bądź trwałą nieprzydatnością do prowadzenia działalności gospodarczej". Zważyć jednak należy, że w czasie adekwatnym do sprawy powoływany przez autora uzasadnienia skargi kasacyjnej przepis stanowił o: nieruchomościach lub ich częściach zajętych na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich; adekwatności zapisu prawnego art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l.. do stanu faktycznego sprawy wnoszący skargę kasacyjną nie uzasadnił. Sąd pierwszej instancji trafnie rozważał i oceniał możliwości zastosowania w sprawie regulacji art. 1a. ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., jednakże przepis ten nie stanowił podstawy zarzutu skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie; w obszarze tym informacyjnie więc tylko nadmienić należy, że ze stanu faktycznego sprawy, który nie został zakwestionowany stosownymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania wynika, że sporny grunt był i mógł być związany z określoną, rozważoną i przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku działalnością gospodarcza. Z powyższego wynika, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób oczywisty, że żaden z zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej nie mógł spowodować zgodnego z prawem wzruszenia bytu prawnego zaskarżonego wyroku. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.