II FSK 554/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA del. Mirosław Surma, Protokolant Justyna Papiernik, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1488/19 w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 25.09.2019 r. o sygn. I SA/Gd 1488/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. W. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 28.10.2016 r., nr [...], wydane w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną powołano art. 150 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.: (a) art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: o.p.) przez bezzasadne przyjęcie, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminowi; (b) art. 121 o.p. przez naruszenia zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego; (c) art. 122 o.p. przez niespełnienie wymogów wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pozwalającego na należyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy; (d) art. 134 § 1 p.p.s.a. przez rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd jedynie w oparciu o materiał dowodowy zebrany przez organ z pominięciem okoliczności, które wskazywał skarżący dotyczących okoliczności nieodebrania przesyłki pocztowej z organu, które to mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie; (e) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie i ocenę stanu faktycznego w sprawie; (f) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 80 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) przejawiające się w tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej WSA w Gdańsku nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżących. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Tym samym winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mimo wskazania na naruszenie zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, w skardze kasacyjnej zostały podniesione wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania mogły być przy tym wyłącznie przepisy ustawy - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi oraz Ordynacji podatkowej, ponieważ w postępowaniu nie miały zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. 3.2. Wskazywanie skarżącego na brak stosownego awiza przesyłki zawierającej decyzję z 5.08.2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. jest gołosłowne. Informacja o pozostawionej przesyłce (awizo) była lokowana w skrzynce listowej adresata. Skarżący, poza ogólną sugestią w skardze kasacyjnej, że awizowanie nastąpiło do innej niż zwykle skrzynki listowej adresata, nie podał jakichkolwiek bliższych okoliczności wskazujących na wadliwość doręczenia ww. decyzji w trybie zastępczym na podstawie art. 150 § 4 o.p. z dniem 23.08.2016 r. Należy zauważyć, że przyczyny niedochowania terminowi do wniesienia odwołania nie mają znaczenia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Są one oceniane przez organ odwoławczy w postępowaniu w sprawie przywrócenia terminowi do wniesienia odwołania. W przypadku postanowienia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania istotna jest wyłącznie obiektywna okoliczność, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony, a nie przyczyna uchybienia terminu. O ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia z 28.10.2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania decyduje zatem to, czy według stanu w momencie podjęcia postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W świetle powołanego przepisu "organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Organ odwoławczy stwierdza więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jeżeli ustali dzień prawidłowego doręczenia decyzji, dzień wniesienia odwołania od tej decyzji i stwierdzi, że nastąpiło przekroczenie 14-dniowego terminu na złożenie tego odwołania od chwili prawidłowego doręczenia decyzji stronie, natomiast samo uchybienie terminowi jest stanem obiektywnym (co do tego, że uchybienie terminowi jest stanem obiektywnym jest zgoda zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykaturze - na ten temat zob. J. Brolik, Komentarz do art. 228, w: C. Kosikowski, L. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013). 3.3. W świetle powyższego stwierdzić należy, że postanowienie organu odwoławczego z 28.10.2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zatem prawidłowo postąpił WSA w Gdańsku oddalając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę na to postanowienie. Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.