II FSK 966/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (sprawozdawca), Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia del. WSA Artur Kot, , po rozpoznaniu w 11 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 289/18 w sprawie ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 289/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. P. (Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 14 lutego 2018 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej od tego wyroku Skarżący zaskarżając go w całości na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest: 1. art. 149 Ordynacji podatkowej – dalej: O.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skuteczne jest doręczenie przesyłki pełnoletniemu domownikowi adresata – małżonce podatnika – polegające na przekazaniu temu domownikowi przesyłki w miejscu zamieszkania pracownika urzędu skarbowego, a zatem poza miejscem zamieszkania adresata; 2. art. 212 w zw. z art. 219 w zw. z art. 149 O.p. poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż mimo nieprawidłowego doręczenia postanowienia weszło ono do obiegu prawnego i rodzi skutki prawne. Przy tak sformułowanych zarzutach wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przed ustosunkowaniem się do zarzutu skargi kasacyjnej, wskazującego na podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. koniecznym jest przypomnienie pewnych ogólnych kwestii odnoszących się go granic kontroli kasacyjnej oraz wymogów skargi kasacyjnej. Otóż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w analizowanej sprawie nie występuje. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez jej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż z uwagi na związanie granicami skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Przytaczając podstawy kasacyjne należy zatem wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który, zdaniem wnoszącego skargę, został naruszony przez sąd pierwszej instancji oraz formę lub charakter tego naruszenia. Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Naruszenie zaś przepisów postępowania stanowi podstawę kasacyjną jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Koniecznym elementem prawidłowo sporządzonej skargi kasacyjnej jest uzasadnienie podstaw kasacyjnych, które polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Naczelny Sąd Administracyjny związany bowiem zarzutami skargi kasacyjnej, nie może zastępować strony i precyzować, czy konkretyzować zarzutów skargi, bądź też ich uzasadnienia. Nie jest także władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Jak wskazano wcześniej, w skardze kasacyjnej powołując się na podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego to jest art. 149 O.p. oraz art. 212 w zw. z art. 219 w zw. z art. 149 O.p przez błędną ich wykładnię. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy mają natomiast charakter procesowy a nie materialnoprawny, a zatem prawidłowe byłoby odwołanie się do podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Wypada w związku z tym przypomnieć, że zasadą przyjętą przez ustawodawcę jest (za wyjątkiem wad kwalifikowanych implikujących nieważność zaskarżonego aktu albo wznowienie postępowania administracyjnego) konieczność wzruszenia zaskarżonego aktu jedynie w sytuacji, gdy wada procesowa ma postać istotnej. Skuteczność zarzutów procesowych ma więc charakter warunkowy. Określając ramy prawne sądowej kontroli aktów administracyjnych ustawodawca dał temu wyraz w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zastrzegając kwalifikowany charakter naruszenia przepisów postępowania, tj. jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym kiedy zachodzi duże prawdopodobieństwo, że w przypadku, gdyby nie doszło do naruszenia danych przepisów procesowych, to zapadłoby w sprawie rozstrzygnięcie odmienne od tego które zostało wydane. Ta sama zasada odnosi się do podstaw kasacyjnych. Skuteczność zarzutu opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zależy od wykazania, że przypisywane sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ten nie stosuje przy tym samodzielnie przepisów o postępowaniu administracyjnym (podatkowym) a w ramach kontroli zgodności z prawem kwestionowanego aktu (art. 3 § 1 p.p.s.a.) bada czy przepisy te zostały właściwie zastosowane przez organ administracji publicznej. Stąd też prawidłowo skonstruowany zarzut zmierzający do wykazania takiego właśnie naruszenia przez sąd przepisów postępowania powinien wskazywać na naruszenie przepisów p.p.s.a., jak choćby art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w powiązaniu z przepisami o postępowaniu podatkowym. Skarga kasacyjna służy bowiem podważeniu prawidłowości wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. W analizowanym zarzucie skargi kasacyjnej, jak też w jego uzasadnieniu, nie wskazano na naruszenie przepisów p.p.s.a. i co istotniejsze nie wykazano, że przypisywane Sądowi pierwszej instancji uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ani nie wykazano. Tymczasem jak stwierdził Sąd nawet gdyby hipotetycznie przypisać organowi podatkowemu przywoływane nieprawidłowości, to nie mogło to mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, o czym świadczy złożenie w ustawowym terminie środka odwoławczego. Konstatacja ta nie została w skardze kasacyjnej podważona. Tak skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej nie mógł zatem odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 182 § 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.