II FZ 1042/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1090/15 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić T.L. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1090/15. Wyrokiem z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1090/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 30 sierpnia 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. Pismem z 3 lipca 2015 r. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego r. pr. T.D. w dniu 24 sierpnia 2015r. Pismem z 2 października 2015 r. pełnomocnik Skarżącego - adw. D.W. - wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. Do wniosku dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię oświadczenia Skarżącego o cofnięciu pełnomocnictwa dla r. pr. T.D.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w niniejszej sprawie radcy prawnemu T.D. zostało udzielone pełnomocnictwo na rozprawie 19 października 2012 r. Podkreślił, iż w treści pełnomocnictwa wprost wskazano sygnaturę sprawy - III SA/Wa 3013/11. Tym samym w ocenie Skarżącego, pełnomocnictwo złożone do akt było pełnomocnictwem tylko do sprawy o sygnaturze III SA/Wa 3013/11. Skarżący pismem z 2 marca 2015 r. cofnął pełnomocnictwo radcy prawnemu T.D.. W dniu 2 października 2015 r. nowy pełnomocnik otrzymał pismo z WSA z dnia 30 września 2015 r., w którym WSA przedstawił informacje w kwestii dokonanych doręczeń. W ocenie pełnomocnika Skarżącego w zaistniałej sytuacji nie można Skarżącemu, który nie jest prawnikiem, zarzucić winy w ewentualnym naruszeniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Termin (7 dniowy) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie powinien być liczony od dnia doręczenia pisma WSA z dnia 30 września 2015 r. tj. od dnia 2 października br. Zaskarżonym postanowieniem z 22 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu. Sąd zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 239/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2012r., sygn. akt III SA/Wa 3013/11. Konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez tut. Sąd (i związana z tym zmiana sygnatury akt) będąca następstwem ww. wyroku NSA nie spowodowała, że zmieniła się tożsamość sprawy - postępowanie sądowoadministracyjne nadal pozostaje to samo. W związku z powyższym, przyjąć należy, że pełnomocnictwo z dnia 18 października 2012 r. udzielone r. pr. T.D., pomimo wskazania poprzednio nadanej sygnatury akt, obejmowało umocowanie do reprezentowania Skarżącego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie prowadzonej obecnie pod nową sygnaturą akt III SA/Wa 1090/15. W ocenie Sądu, Skarżącemu można przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to Skarżący dokonał wyboru pełnomocnika, którego zaniechanie doprowadziło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynika z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP) oraz naruszałoby prawo do sądu (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając rygor określony w art. 85 P.p.s.a., ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Jak stanowi z kolei art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Skarżący uprawdopodobnił szereg okoliczności, wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim wskazać należy, że w pełnomocnictwie z 18 października 2012 r. wyraźnie zaznaczono, że dotyczy ono sprawy toczącej się pod sygn. akt III SA/Wa 3013/11. Ponadto przebieg tej konkretnej sprawy stanowi dodatkową okoliczność usprawiedliwiającą niedopełnienie w terminie czynności procesowej przez Skarżącego. Zwrócić należy uwagę, że sąd administracyjny pierwszej instancji wyrokiem z 19 października 2012 r. uwzględnił skargę. Orzeczenie to zostało następnie uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez organ podatkowy, a sprawa poddana została pod ponowne rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym postępowanie toczyło się już pod inną sygnaturą. Skarżący nie brał osobistego udziału ani w postępowaniu przed NSA, ani w rozprawie przed WSA w Warszawie podczas ponownego rozpoznania sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący miał prawo żywić usprawiedliwione okolicznościami przekonanie, że pełnomocnictwo udzielone T.D. do występowania przez WSA w Warszawie wygasło, w związku z czym mógł oczekiwać, że kolejne pisma w sprawie będą kierowane na adres samej strony. W konsekwencji NSA stwierdza, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy Skarżącego, a zaskarżone postanowienie narusza prawo. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art.86 i 87 P.p.s.a.