II FZ 117/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. P. B. - M. "P." Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1164/08 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. P. B. - M. "P." Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1164/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił K. P. B. - M. "P." Sp. z o.o. w K. (dalej zwanej: "spółką", "skarżącą", "P.") zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 czerwca 2008 r. spółka wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. We wniosku skarżąca podała, że przeciwko niej prowadzona jest egzekucja z rachunku bankowego. Saldo na rachunku jest ujemne i wynosi ponad 500 tys. zł, co uniemożliwia prowadzenie jakiejkolwiek działalności. Urząd skarbowy nie zwolnił spod zajęcia nawet kwot przeznaczonych na wynagrodzenia pracownicze, podatek od wynagrodzeń oraz składki ZUS. W związku z powyższym "P." nie generuje żadnych przychodów i w obecnej chwili nie posiada żadnych środków. Zawarte wcześniej umowy zostały zerwane przez kontrahentów, gdyż niemożliwe było ich realizowanie. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50 tys. zł. Wysokość zysku za ostatni rok obrotowy kształtował się na poziomie 221.155,22 zł. W uzupełnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że obecnie nie zatrudnia żadnych pracowników, nie posiada żadnych środków na koncie, ani w kasie. Spółka przedłożyła ponadto wyciągi bankowe obejmujące operacje bankowe z ostatnich trzech miesięcy, zeznanie podatkowe za 2007 r., z którego wynikało, iż strona osiągnęła dochód w kwocie 349.417 zł oraz rachunek zysków i strat, a także bilans za ten rok. Bilans ten potwierdzał, że "P." posiada inwestycje długoterminowe o wartości 240.517,81 zł, a aktywa obrotowe wynoszą 1.170.878,46 zł. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji uznał, że sytuacja majątkowa strony nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie stanowisko takie potwierdzają zarówno wnioski wynikające z bilansu spółki, jak i fakt, że skarżąca osiągnęła w 2007 r. dochód w kwocie 349.417,24 zł, a ponadto posiada kapitał zakładowy w wysokości 50 tys. zł, cały czas funkcjonuje w obrocie gospodarczym, zaciąga zobowiązania i ma nieściągnięte wierzytelności. W zażaleniu K. P. B. - M. "P." Sp. z o.o. w K. wniosła o zmianę lub uchylenie powyższego postanowienia. Skarżąca argumentowała, że jej majątek został zajęty w toku egzekucji, a wstrzymanie działalności spółki było spowodowane wadliwymi i jednostronnymi decyzjami przedstawicieli Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i art. 246 § 2 pkt 1 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą prawną, jeżeli wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności powołane przez stronę nie usprawiedliwiają bowiem zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, sam fakt prowadzenia egzekucji względem spółki oraz związane z tym niedogodności i utrudnienia nie dają podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zwrócić uwagę należy, że przerzucanie ciężaru kosztów postępowania na Skarb Państwa nie byłoby zasadne w sytuacji, gdy spółka jest uczestnikiem obrotu gospodarczego, posiada wierzytelności i zaciąga zobowiązania. Z załączonego do wniosku bilansu wynika zaś, że spółka udzieliła w 2007 r. pożyczek na kwotę 240.517,81 zł, a jej aktywa obrotowe wyniosły 1.170.878,46 zł. Kapitał zakładowy "P." wynosi 50 tys. zł, przy czym z przedłożonego przez stronę zeznania podatkowego wynika, że w 2007 r. skarżąca osiągnęła dochód w kwocie ok. 350 tys. zł. W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że kondycja finansowa spółki nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania, w szczególności kwoty 100 zł należnej z tytułu wpisu od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.