II FZ 158/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu dnia 25 kwietnia 2017 r. zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Op 247/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek naliczonych od niezapłaconych w terminie zaliczek w zryczałtowanym podatku dochodowym oraz zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Op 247/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek naliczonych od niezapłaconych w terminie zaliczek w zryczałtowanym podatku dochodowym oraz zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Sąd I instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2016 r. wezwano Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 1 czerwca 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu pouczono Skarżącego o sposobie i terminie uiszczenia wpisu sądowego, a także o skutkach braku zapłaty. Wskazano, że o zachowaniu terminu do uiszczenia opłaty decyduje data jej uiszczenia. Za datę uiszczenia wpłaty przyjmuje się datę dokonania tej wpłaty w kasie Sądu, jak również na rachunek bankowy Sądu. Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwanie została wydana w urzędzie pocztowym do rąk Skarżącego w dniu 29 listopada 2016 r. (pismo Poczty Polskiej S.A., k. 149 akt sądowych, oraz zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 144 akt sądowych). Zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał w dniu 6 grudnia 2016 r. Natomiast wpis od skargi w kwocie 500 zł został zaksięgowany na rachunku bankowym Sądu I instancji w dniu 7 grudnia 2016 r. (k. 141 akt sądowych). W związku z powyższym WSA w Opolu zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2016 r. zobowiązał Skarżącego do przedłożenia oryginału dokumentu potwierdzającego uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący przedłożył do Sądu kopię potwierdzenia uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł przelewem tradycyjnym w dniu 7 grudnia 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 lutego 2017 r. Sąd I instancji stwierdził, że termin na uiszczenie wpisu, z uwagi na skuteczne doręczenie wezwania w dniu 29 listopada 2016 r., upłynął bezskutecznie z dniem 6 grudnia 2016 r. Skarżący - jak wynika z przedłożonego potwierdzenia uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł przelewem tradycyjnym – wpis uiścił w dniu 7 grudnia 2016 r. W konsekwencji termin do uiszczenia wpisu od skargi nie został zachowany. Wezwanie Sądu zawierało szczegółowe pouczenie co do terminu wypełnienia obowiązku nałożonego na stronę oraz co do skutków jego niedochowania. Mimo to wpis został uiszczony po terminie. Z uwagi na to, że skarga nie została prawidłowo opłacona, Sąd I instancji działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik Skarżącego wywiódł zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP poprzez naruszenie przez Sąd zasady proporcjonalności w wykonywaniu prawa oraz zapewnienia każdemu obywatelowi gwarancji do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 47, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej zwana: "p.p.s.a.") w zw. z § 32 ust. 1 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1646 ze zm.; dalej zwane: "Rozporządzenie RP") poprzez nietrafne zastosowanie tychże przepisów i odrzucenie przez Sąd I instancji skargi w sytuacji, gdy jednodniowa zwłoka w zapłacie wpisu sądowego od złożonej skargi nie uniemożliwiała nadania sprawie dalszego biegu, - art. 49 § 1, art. 73 w zw. z art. 65 § 2 i art. 6 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że Skarżący został w sposób prawidłowy wezwany do uzupełnienia braków formalnych złożonej skargi, - art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez niezebranie przez Sąd I instancji całości materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, czego skutkiem stało się odrzucenie przez Sąd złożonej przez Skarżącego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wskutek nieuiszczenia przez Skarżącego w terminie wpisu od skargi, skargę tę należało odrzucić. Zgodnie z przyjętymi standardami proceduralnymi brak opłaty sądowej w formie wpisu traktowany jest jako szczególny brak formalny skargi, którego stwierdzenie obliguje Sąd do wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisu w podanej kwocie, w ustawowym terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Taki bowiem skutek zaniechania w tym zakresie ustala przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. Nie można podzielić poglądu pełnomocnika, iż przekroczenie terminu o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. o jeden dzień nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi. Wyjaśnić należy, że art. 220 § 3 wskazuje wprost, że podstawą do odrzucenia skargi jest nieuiszczenie wpisu. Skoro wolą ustawodawcy wyrażoną w art. art. 220 § 1 p.p.s.a. było to aby opłata w postaci wpisu była uzupełniana w terminie 7 dni, to przekroczenie tego terminu, z uwagi na treść art. 220 § 3 p.p.s.a., skutkuje odrzuceniem skargi. Podnoszona przez pełnomocnika okoliczność, iż Skarżący uiścił wpis przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której wpis można byłoby uiścić w dowolnym momencie, byle tylko zdążyć przed wydaniem postanowienia o odrzucenia skargi, co jest oczywiście błędne. (zob. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 2970/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwana: "CBOSA"). Nie można zatem podzielić stanowiska, że odrzucenie skargi wskutek przekroczenia ustawowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi o jeden dzień stanowi naruszenie przepisów Konstytucji gwarantujących prawo do sądu. Dlatego też postanowienie Sądu I instancji uznać należy za prawidłowe. Odnosząc się z kolei do treści wezwania do uiszczenia wpisu od skargi należy stwierdzić, że wzywając stronę do uzupełnienia lub poprawienia pisma, przewodniczący musi dokładnie wskazać, jakie braki strona ma uzupełnić, zakreślić siedmiodniowy termin na ich uzupełnienie oraz wyraźnie określić rygor niezachowania terminu. Wykonanie zarządzenia o wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi ma charakter techniczny, tj. nie może być w nim modyfikowany (w tym precyzowany) zakres stwierdzonych braków czy wskazany w zarządzeniu sposób ich uzupełnienia. W przypadku gdy wezwanie w sposób istotny odbiega od treści zarządzenia, należy uznać, że jeśli strona nie wypełni wezwania w zakresie wynikającym z wezwania, lecz niewynikającym z zarządzenia przewodniczącego, nie jest możliwe zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1425/14, publ. CBOSA), a także art. 220 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższa sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. W wezwaniu skierowanym do Skarżącego, WSA w Opolu po pierwsze precyzyjnie wezwał do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, po drugie zakreślił 7 dniowy termin liczony od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie wskazał na skutek nieuiszczenia wpisu od skargi w postaci jej odrzucenia. Sąd I instancji podał przy tym dokładną podstawę prawną odrzucenia skargi, tj. art. 220 § 3 p.p.s.a. Ponadto WSA w Opolu poinformował Skarżącego, że o zachowaniu terminu do uiszczenia opłaty decyduje data uiszczenia opłaty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tak sformułowane wezwanie do uzupełnienia braków formalnych jest zgodne z zarządzeniem zarówno z dnia 7 listopada 2016 r., jak i z dnia 1 czerwca 2016 r. Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 49 § 1 i art. 6 p.p.s.a. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę, że art. 73 w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a., nie stanowią norm dotyczących wezwania do usunięcia braków formalnych, lecz regulują kwestie dotyczące doręczeń. Powoływanie tych przepisów w kontekście zarzutu dotyczącego "niejasnego" sformułowania wezwania do usunięcia braków formalnych należy uznać za nieprawidłowe i w konsekwencji zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Do naruszenia art. 3 §1 p.p.s.a. mogłoby dojść poprzez wykroczenie poza kognicję sądu albo poprzez zastosowanie - w ramach tej kontroli - innego środka niż przewidziany w ustawie, czy też zaniechanie dokonania tej kontroli, z czym w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia. Odnosząc się z kolei do wniosku dotyczącego zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest zatem w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, aniżeli wymienione w tym przepisie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 ust. 1 p.p.s.a.