II FZ 177/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA del. Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 596/09 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. II FZ 177/09 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 24 grudnia 2008 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 24 stycznia 2008 r. oddalające skargę A.K. na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zobowiązana wniosła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przewodniczący Wydziału III tego Sądu zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 2009 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Na zarządzenie to skarżąca wniosła zażalenie domagając się jego uchylenia. Zarzuciła że sprawa dotyczy zaległości z tytułu nieopłacenia składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jest zatem sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych. Strona skarżąca działanie organu w takich sprawach nie ma obowiązku uiszczać kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [P.p.s.a.]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przewidziane w punkcie pierwszym art. 239 P.p.s.a. zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych dotyczą spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej (lit. a), statusu bezrobotnego, zasiłków i innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej (lit. b), chorób zawodowych, świadczeń leczniczych i rehabilitacyjnych (lit. c), stosunków pracy i stosunków służbowych (lit. d), ubezpieczeń społecznych (lit. e), powszechnego obowiązku obrony (lit. f). Są to zatem sprawy zasadniczo dotyczące uprawnień i związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych, a często także z ubóstwem stron wnoszących skargi. Generalne zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów w tych sprawach oparte jest zatem na założeniu, że wnoszący skargi w tych sprawach na ogół spełniają warunki do uzyskania prawa pomocy - przynajmniej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych, jako ustanawiające wyjątki od zasady, jaką jest uiszczanie tych kosztów przez strony inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne (art. 214 § 1 P.p.s.a.), nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Nieuprawnione jest zatem upatrywanie podstaw do skorzystania z omówionych przepisów uprzywilejowujących w przypadku sporów o zasadniczo odmiennym charakterze, które nie dotyczą określonych uprawnień socjalno-bytowych, ale czynności w postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu wyegzekwowanie od przedsiębiorcy zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. To, że egzekucja toczy się na wniosek odpowiedniego organu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania takiej sprawy za sprawę "z zakresu ubezpieczeń społecznych" w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. Jej przedmiotem jest bowiem prawidłowość toczącego się postępowania egzekucyjnego, a w szczególności zasadność skargi na czynność egzekucyjną. W konsekwencji skarżąca wywodząc skargę w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną nie korzysta ze zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych określonego w art. 239 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. Analogiczne stanowisko w sprawie o zbliżonym charakterze zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2008 r. (II GZ 275/08). Z powyższych względów zażalenie skarżącej nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zaskarżone zarządzenie prawidłowo kwalifikuje skargę do kategorii skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i prawidłowo określa wpis od takiej skargi. Zażalenie podlega więc oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a.