II FZ 21/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 159/07 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 8 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 159/07, oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 8 lutego 2007 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. W tym samym dniu zapadły również orzeczenia w sprawach ze skarg Skarżącego w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata: 2002, 2003, 2005, 2006. W dniu 12 października 2007 r. wpłynęła do Sądu I instancji skarga kasacyjna Skarżącego (w pięciu egzemplarzach) "od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2007 r." z doprecyzowaniem w petitum sygnatur akt: I SA/Bk 157/07, I SA/Bk 158/07, I SA/Bk 159/07, I SA/Bk 160/07, I SA/Bk 161/07. Do powyższego pisma procesowego dołączono pełnomocnictwo dla adwokata J. B. do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt I SA/Bk 157/07, I SA/Bk 158/07, I SA/Bk 159/07, I SA/Bk 160/07, I SA/Bk 161/07. W Sądzie do akt wszystkich powołanych powyżej spraw dołączono po jednym egzemplarzu skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 12 października 2007 r. wezwano Skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie jej 2 odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem i pełnomocnictwa udzielonego adw. J. B. do sporządzenia skargi kasacyjnej (oryginał, odpis, wypis, kopia) pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. Takie samo wezwanie skierowano do Strony w pozostałych wymienionych sprawach (w sprawie I SA/Bk 157/07 pominięto brak pełnomocnictwa). Działając w wyznaczonym terminie Skarżący nadesłał do Sądu 2 odpisy wniesionej skargi kasacyjnej, pełnomocnictwo oraz pismo przewodnie wskazujące, iż dokumenty te załącza "stosownie do wezwania (...) sygn. akt I SA/Bk 157/07, I SA/Bk 158/07, I SA/Bk 159/07, I SA/Bk 160/07, I SA/Bk 161/07". Postanowieniem z dnia 23 listopada 2007 r. Sąd I instancji, powołując art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną w niniejszej sprawie odrzucił, uznał bowiem, iż Skarżący postulowane braki formalne uzupełnił jedynie w sprawie I SA/Bk 157/07. Od powyższego postanowienia Strona wniosła zażalenie, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W ocenie Skarżącego, Sąd błędnie przyjął, iż nie uzupełniono braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż złożenie skargi kasacyjnej we wszystkich tożsamych sprawach w jednym piśmie procesowym jest dopuszczalne, a więc przesłanie żądanej przez Sąd ilości kopii wniesionego środka odwoławczego oraz opłaconego pełnomocnictwa skutkowało uzupełnieniem jej braków formalnych. Ponadto, brak opłaty skarbowej nie stanowił o nieważności pełnomocnictwa lub czynności dokonanej przez pełnomocnika. W trakcie postępowania kierowana do Skarżącego korespondencja przesyłana była w jednym egzemplarzu, na którym umieszczone były sygnatury wszystkich spraw. Strony nie pouczono o tym, że musi do każdej sprawy oddzielnie złożyć określoną ilość egzemplarzy skarg. Niezrozumiałe jest również dla Skarżącego, dlaczego uznał za skutecznie wniesioną skargę kasacyjną od wyroku dotyczącego podatku od nieruchomości za 2002 r., skoro z jej treści wynikało wprost, że dotyczy również lat 2003-2006 (powołanie w tytule wszystkich sygnatur spraw). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się na wstępie do zarzutów Skarżącego, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy okoliczność, iż pisma sądowe przesłano Stronie do wszystkich spraw w jednym egzemplarzu z powołaniem łącznie wszystkich sygnatur. Nie wynika to bowiem ani z kopii tych pism umieszczonych w aktach (np. wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi – karta 10, zawiadomienie o rozprawie – karta 47), ani ze zwrotnych potwierdzeń odbioru tych przesyłek. Wręcz przeciwnie – dokumenty te wskazują, iż Sąd kierował korespondencję w każdej ze spraw Strony oddzielnie, co potwierdza również pismo Skarżącego z dnia 16 maja 2007 r. (karta 42). Zażalenie zasługuje jednakże na uwzględnienie z innych względów. Zauważyć bowiem należy, iż – jak słusznie zauważył Skarżący – skuteczne procesowo jest wnoszenie kilku skarg w jednym piśmie procesowym (w rozpatrywanej sprawie kilku skarg kasacyjnych). O możliwości tej stanowi wprost art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie "p.p.s.a." mający odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych na podstawie art. 193 p.p.s.a. Art. 47 § 1 p.p.s.a. stanowi, że do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że strona ma obowiązek dołączyć odpisy składanego pisma przeznaczone dla innych stron postępowania sądowego. Nie przewiduje on natomiast obowiązku dołączania odpisów pisma przeznaczonych jedynie do złożenia w aktach sądowych, sąd w celu włączenia tego pisma do akt sądowych wszystkich rozdzielonych spraw powinien sporządzić odpisy pisma we własnym zakresie stosując przepisy o biurowości – § 26 ust. 2 zarządzenia nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 639/04, niepubl., postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 128/05, niepubl.). Odmienna interpretacja powołanych regulacji mogłaby doprowadzić do naruszenia prawa strony do sądu. W kontekście powyższego, już negatywnie należy ocenić działanie Sądu I instancji w zakresie dołączenia wszystkich egzemplarzy nadesłanych przez Skarżącego odpisów skarg kasacyjnych do akt sądowych, zamiast wykorzystania dwóch z nich do doręczenia stronom postępowania: Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. i Z. W. O uchyleniu zaskarżonego postanowienia zdecydował jednakże zasadniczo fakt, iż – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Sąd I instancji niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy, a Skarżący uzupełnił braki formalne skarg kasacyjnych we wszystkich sprawach: I SA/Bk 157/07, I SA/Bk 158/07, I SA/Bk 159/07, I SA/Bk 160/07, I SA/Bk 161/07. Skoro bowiem dopuszczalne jest wniesienie kilku skarg kasacyjnych w jednym piśmie procesowym, a zatem odpis tak sporządzonego pisma również należy uznać za odpis wszystkich skarg. Wobec powyższego, stosownie do art. 65 § 1, art. 75, art. 47 § 1 p.p.s.a. wykonując obowiązek doręczenia stronom postępowania odpisu skarg kasacyjnych, Sąd I instancji – pismami z dnia 2 listopada 2007 r. (dołączonymi do akt I SA/Bk 157/07 – karta 106, 107) – doręczył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. i Z. W. odpis skarg kasacyjnych w sprawach: I SA/Bk 157/07, I SA/Bk 158/07, I SA/Bk 159/07, I SA/Bk 160/07, I SA/Bk 161/07. Na marginesie jedynie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż – nawet przy zastosowaniu powołanych przepisów w sposób, jaki zaprezentowano w postanowieniu Sądu I instancji z dnia 23 listopada 2007 r. – przed uznaniem, iż Skarżący "postulowane braki formalne uzupełnił jedynie w sprawie o sygn. akt I SA/Bk 157/07", wobec treści pisma Strony z dnia 22 października 2007 r., należało wezwać Stronę do określenia, w której sprawie uzupełnia braki. Rozstrzygając natomiast zagadnienie braku umocowania adwokata do działania w imieniu Strony Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż do skarg kasacyjnych z dnia 8 października 2007 r. (9 października 2007 r. – data wniesienia) dołączono stosowne pełnomocnictwo do "sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku sygn. akt I SA/Bk 157/07, I SA/Bk 158/07, I SA/Bk 159/07, I SA/Bk 160/07, I SA/Bk 161/07". Możliwość samodzielnego sporządzenia odpisów przez Sąd celem dołączenia pisma do wszystkich rozdzielonych spraw omówiono powyżej. Podkreślenia ponadto wymaga fakt, iż problem jednego egzemplarza pełnomocnictwa nie istniałby, gdyby na przykład – zgodnie z zasadą ekonomiki procesowej – założono jedne akta sądowe dla wszystkich spraw (mimo ich prowadzenia pod kilkoma sygnaturami). Odnosząc się natomiast do kwestii nieopłacenia pełnomocnictwa, zauważyć należy, iż Sąd w wezwaniu z dnia 17 października 2007 r. jedynie informował o konieczności uiszczenia w takiej sytuacji opłaty skarbowej i nie wskazywał konsekwencji procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w przypadku jej nieuiszczenia. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. – postanowił jak w sentencji.