II FZ 241/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2550/17 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie II FZ 241/18 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt: III SA/Wa 2550/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I.S. (skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2017 r., w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. Skarżąca, I.S., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. W piśmie z dnia 7 września 2017 r. Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, iż w związku z otrzymanym upomnieniem obejmującym zaległości w podatku od towarów i usług na łączną kwotę 18.347.658, 60 zł, nie będzie w stanie jej uregulować. Podniosła okoliczność prawdopodobnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji wskazał, że stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - dalej p.p.s.a., sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto Sąd argumentował, że w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. W ocenie Sądu, skoro skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości. Argumentowała, że zostało wobec niej wszczęte postępowanie egzekucyjne w wyniku czego została w znacznej części pozbawiona wynagrodzenia za pracę, to jest dochodów niezbędnych dla własnego utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca zatem w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinna przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14). W świetle powyższych uwag należało uznać, że skoro skarżąca we wniosku kierowanym do Sądu nie wykazała w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku, istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając jej przyznania wnioskowanej ochrony prawnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, że wykonanie decyzji wiązać się może ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego, nie jest okolicznością spełniającą przesłanki udzielania ochrony przez sąd, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W podobny sposób ocenić należy wskazaną w zażaleniu argumentację skarżącej, że wstrzymanie wykonania decyzji w rozpoznawanej sprawie jest uzasadnione tym, że w chwili wnoszenia zażalenia postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej zostało wszczęte i jest prowadzone z wynagrodzenia za pracę. Również zaistnienie tej okoliczności nie oznacza, że spełniona została choć jedna z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji przez sąd wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość zobowiązania wynikająca z zaskarżonej decyzji jest wysoka, jednak w świetle regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest to wystarczająca przesłanka wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania tego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednocześnie, że z art. 61 § 4 p.p.s.a. wynika, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić i uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.