II FZ 324/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 141/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 31 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 141/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił D. A. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 marca 2016 roku w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 31 października 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że postanowieniem z 2 marca 2016 r. WSA w Łodzi odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W dniu 31 marca 2016 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Wskutek wezwania z 5 kwietnia 2016 r. do uiszczenia wpisu od zażalenia skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z 20 czerwca 2016 r. odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Następnie ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od zażalenia z 31 marca 2016 r., w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 17 sierpnia 2016 r. Termin na wykonanie wezwania upłynął 24 sierpnia 2016 r. W odpowiedzi skarżąca w dniu 25 sierpnia 2016 r. nadała w urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia, załączając do niego potwierdzenie wpłaty wpisu. W treści wniosku wskazała, że powodem uchybienia terminu był jej zły stan zdrowia oraz trauma po śmierci matki, które uniemożliwiły jej wpłatę wymaganego wpisu w zakreślonym przez sąd terminie. Do wniosku załączyła zwolnienie lekarskie, wskazujące na niezdolność do pracy w okresie od 31 lipca do 31 sierpnia 2016 r. oraz zaświadczenie lekarza pierwszego kontaktu o niemożności działania przed sądami. W zaskarżonym wyroku WSA w Łodzi podniósł, że w okolicznościach sprawy strona nie wykazała okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Załączyła wprawdzie do akt zwolnienie lekarskie obejmujące okres między 31 lipca a 31 sierpnia 2016 r. oraz zaświadczenie, że nie może działać przed sądami, jednak w realiach niniejszej sprawy owe dokumenty nie zostały przez Sąd uznane za wystarczające by uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. WSA podkreślił, ze z załączonych zaświadczeń lekarskich nie wynika by stan zdrowia skarżącej nagle pogorszył się w okresie, w którym termin do wpłaty wpisu od zażalenia pozostawał otwarty. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu 17 sierpnia 2016 r., wpłaciła ów wpis, składając jednocześnie przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu 25 sierpnia 2016 r., zatem dzień po terminie zakreślonym przez sąd w wezwaniu. Tym samym uznać należy, zdaniem WSA, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż jej choroba miała charakter nagły, niemożliwy do wcześniejszego przewidzenia i jednocześnie, że jej stan zdrowia nagle stał się na tyle ciężki, że wyłączał możliwość osobistego uiszczenia wpisu od zażalenia, bądź posłużenia się inną osobą by ten wpis uiścić. Sąd dodatkowo zwrócił uwagę, że skarżąca jest doradcą podatkowym, zatem jako od profesjonalisty wymagać w szczególności od niej należy znajomości procedur prawnych oraz konsekwencji związanych z ich niedopełnieniem. Końcowo Sąd podniósł, że również trauma po śmierci matki, jakkolwiek obiektywnie trudna życiowo dla wnioskodawczyni, jest okolicznością pozostającą bez wpływu na treść niniejszego postanowienia. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżąca wniosła o jego uchylenie, wskazując za podstawę art. 86 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 85 p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności dokonanej przez stronę po terminie. Przepis ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Rygory formalne, które musi spełnić wnioskodawca zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a to wniesienie do sądu pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z 87 § 2 p.p.s.a na stronie, która składa wniosek o przywrócenie terminu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. strona równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Według utrwalonego orzecznictwa przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Orzekający w przedmiocie wniosku Sąd powinien zatem każdorazowo oceniać, czy zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca nie uczyniła zadość przedstawionym wymogom. Słusznie Sąd pierwszej instancji podkreślił w uzasadnieniu znaczenie tej okoliczności, iż skarżąca jest doradcą podatkowym, tj. profesjonalistą, od którego wymagać należy znajomości procedur prawnych oraz konsekwencji związanych z ich niedopełnieniem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że wymogi stawiane takiemu podmiotowi są wyższe niźli standardy, których należy oczekiwać od pozostałych, tj. nieprofesjonalnych podmiotów postępowania. Tymczasem z przedstawionych przez skarżącą wyjaśnień nie wynika dlaczego nie udało jej się dokonać czynności procesowej w terminie, gdy zarazem w okresie objętym zwolnieniem, choć po upływie terminu, uczyniła ustawowemu wymogowi poniesienia wpisu. Brak stosownego zróżnicowania, na gruncie niniejszej sprawy, uzasadnia przekonanie o nieuprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy strony. Tym samym w stosunku do przedstawionych w zażaleniu zarzutów co do oceny zwolnienia lekarskiego przez Sąd, stwierdzić trzeba, że WSA w Łodzi wziął pod uwagę zły stan zdrowia skarżącej, jednak słusznie argumentował, iż trudno mówić o chorobie nagłej, uniemożliwiającej uiszczenie wpisu, gdy zwolnienie obejmowało okres między 31 lipca a 31 sierpnia 2016 r., skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu w dniu 17 sierpnia 2016 r., zaś wpis wpłaciła (jednocześnie zwracając się z wnioskiem o przywrócenie terminu) w dniu 25 sierpnia 2016 r., tj. dzień po zakreślonym przez Sąd terminie. Należy przy tym mieć na uwadze, że skarżąca nie przedstawia argumentacji, która uzasadniałaby twierdzenie, iż dokonanie wpisu w terminie było niemożliwe przy użyciu największego wysiłku. W samym zażaleniu strona pisze, że "przeoczyła termin" i "gdyby to zauważyła to na pewno posłużyłaby się siostrą aby przekazała w terminie opłatę sądową". Przeoczenie terminu, które zgodnie z uzasadnieniem skarżącej, było związane ze złym stanem zdrowia, nie jest równoznaczne z niemożnością poznania wiążącego stronę terminu, i kolejno dokonania wpisu w terminie. Końcowo Sąd pragnie zauważyć, że zdaje sobie sprawę z obiektywnie ciężkiej sytuacji skarżącej, na którą składają się zły stan zdrowia oraz śmierć matki. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy trudno uznać te okoliczności za przekonujące do uznania, że strona nie ponosi winny w uchybieniu terminu. Raz jeszcze trzeba podkreślić – jako profesjonalista, mający świadomość rygorów przewidzianych ustawami, takich jak konieczność dokonywania w terminie czynności procesowych, skarżąca winna była zadbać o to, by terminowi nie uchybić, i to mimo niełatwej sytuacji życiowej. Z przedstawionych przez nią racji nie wynika, że nie mogła temu zadaniu sprostać. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił. ----------------------- 4