II FZ 334/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1003/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 15 grudnia 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki A.O. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania w związku z czym istnieje znaczna szansa na jej uchylenie. Skarżący wskazał ponadto, że samo skierowanie przeciwko niemu egzekucji naraża go na utratę renomy wysokiej klasy specjalisty zaangażowanego w liczne projekty w zakresie branży inżynierskiej prowadzącą do ryzyka utraty zatrudnienia oraz miejsca zamieszkania. Ponadto w ocenie Skarżącego odwrócenie skutku wykonania decyzji w przypadku późniejszego jej uchylenia będzie bardzo trudne, a wręcz niewykonalne, i wiązać się bezie z koniecznością podjęcia dodatkowych czynności i poniesienia dalszych kosztów. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że Skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku wykonania zaskarżonego aktu, ograniczając się jedynie do powołania na ryzyko utraty renomy wysokiej klasy specjalisty zaangażowanego w liczne projekty w zakresie branży inżynierskiej prowadzącą do możliwości utraty zatrudnienia oraz miejsca zamieszkania. Skarżący, w ocenie Sądu, nie wykazał przy tym, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę wspomnianej renomy ani nie wyjaśnił charakteru swojego udziału w projektach z branży inżynierskiej, który mógłby wykazywać na istnienie związku przyczynowo-skutkowego, na który powołuje się on w uzasadnieniu wniosku. W tej sytuacji zdaniem Sądu należy uznać, że Skarżący, składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uprawdopodobnił, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Jednocześnie analiza akt sprawy, w tym akt postępowania podatkowego, nie pozwala na przyjęcie, że w niniejszej sprawie wystąpiły elementy wskazujące na spełnienie którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Powyższe rozstrzygnięcie Skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo ocenił, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Użyte w powołanym powyżej przepisie pojęcie szkody należy rozważać w jego cywilistycznym znaczeniu. Określenie to odnosi się zatem do wszelkich uszczerbków w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany (skarżący) doznałby na skutek wykonania decyzji (dobrowolnie lub przymusowo), która może zostać uznana za wydaną niezgodnie z prawem. Zdaniem judykatury, w przypadku wykonania decyzji, a następnie jej uchylenia, późniejszy zwrot nadpłaconego świadczenia wraz z odsetkami może być uznany za odszkodowanie (por. postanowienie WSA w Kielcach z 29 października 2013 r., I SA/Ke 612/13). W przypadku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd konieczne jest zatem ustalenie, czy wykonanie decyzji wiąże się z ryzykiem wystąpienia znacznej, a więc kwalifikowanej szkody majątkowej w przedstawionym powyżej rozumieniu, która może obejmować zarówno stratę w majątku, jak i utracone korzyści. O znacznej szkodzie można też mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem tego aktu (por. postanowienie NSA z 27 lipca 2010 r., I OZ 567/10). Znaczna szkoda o jakiej mowa w tym przepisie to szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia. Skarżący podnosi, że ryzyko szkody w rozpoznawanej sprawie wiąże się z koniecznością zaciągnięcia kredytu i przewalutowania go na walutę polską w celu pokrycia zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, koszty kredytu oraz koszty nawet dwukrotnego przewalutowania go, także po ewentualnym uchyleniu decyzji przez sąd, nie będą oznaczały dla skarżącego poniesienia szkody znacznych rozmiarów w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Ewentualne wynagrodzenie tak rozumianego uszczerbku będzie możliwe poprzez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia wraz z odsetkami. Z kolei druga z wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania decyzji przez sąd dotyczy niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno skutkami prawnymi, jak i faktycznymi. Pojęcie to łączy się z prawnymi i faktycznymi następstwami rozstrzygnięcia o istocie sprawy, o prawach i obowiązkach stron. Omawiana przesłanka jest zwykle utożsamiana z realnym zagrożeniem dla istniejącej aktualnej sytuacji ekonomicznej (gospodarczej) strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest trudny czy nawet niemożliwy powrót do pierwotnego stanu na skutek wyzbycia się części majątku w celu uiszczenia zobowiązania podatkowego. Analiza akt rozpoznawanej sprawy nie pozwala uznać, że Skarżący wykazał, że w sprawie zaistniało ryzyko wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz zażalenia nie wynika, by skarżący nie był w stanie zgromadzić środków na dobrowolne uiszczenie wynikających z decyzji należności publicznoprawnych. NSA zgadza się z oceną sądu administracyjnego pierwszej instancji, że Skarżący nie wykazał, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę renomy ani nie wyjaśnił charakteru swojego udziału w projektach z branży inżynierskiej, który mógłby wykazywać na istnienie związku przyczynowo-skutkowego, na który powołuje się on w uzasadnieniu wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.