II FZ 453/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 747/11 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 21 marca 2012 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 747/11, odrzucił skargę L. B. – nazywanego dalej "Skarżącym", jako wniesioną po terminie wyznaczonym w art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pismem z dnia 2 listopada 2011 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go Skarżącemu. Odpis wyroku, wraz z uzasadnieniem, został doręczony Skarżącemu w dniu 16 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. pełnomocnik Skarżącego ponownie wniósł o doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, tym razem precyzując, że ma on zostać przesłany na adres kancelarii. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 31 stycznia 2012 r., natomiast w dniu 1 marca 2012 r. wniesiono skargę kasacyjną. W ocenie sądu pierwszej instancji, z uwagi na doręczenie Skarżącemu uzasadnienia w dniu 16 grudnia 2011 r. – termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 16 stycznia 2012 r. Pismem z dnia 5 kwietnia 2012 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 178 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej, pomimo zachowania trzydziestodniowego terminu zakreślonego w art. 177 § 1 P.p.s.a. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Należy przyznać rację pełnomocnikowi Skarżącego, że zgodnie z art. 67 § 5 P.p.s.a. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem sąd powinien był przesłać na adres jego kancelarii – nawet jeżeli w piśmie z dnia 2 listopada 2011 r. wniesiono o doręczenie go Skarżącemu. Słusznie bowiem zauważono, że skoro art. 67 § 5 P.p.s.a. ma charakter ius cogens – bezwzględnie obowiązujący, pełnomocnik nie może skutecznie domagać się wysłania korespondencji wprost do mocodawcy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 19 grudnia 2008 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 1469/08 oraz postanowienie z dnia 20 października 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OZ 663/10). Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 września 1993 r., w sprawie o sygn. akt III CRN 30/93. Tylko w przypadku, gdyby w piśmie z dnia 2 listopada 2011 r. sformułowano wniosek o przesłanie uzasadnienia pełnomocnikowi na adres Skarżącego – to jest, gdyby ustalono nowy adres pełnomocnika do doręczeń – doręczenie wywołałoby skutek procesowy. Tym samym z uwagi na treść powyższego wniosku doręczenia należało dokonać na adres kancelarii pełnomocnika. W tym stanie rzeczy, doręczenie dokonane pod adresem strony jest bezskuteczne wobec pełnomocnika i nie wywiera skutku procesowego (por. Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", art. 67 P.p.s.a., Lex 2011). Skoro pierwsze z doręczeń nie wywołało skutku procesowego przyjąć należy, że nie wszczęło ono biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten rozpoczął swój bieg dopiero w momencie doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi strony skarżącej, czyli od dnia 31 stycznia 2012 r. Zważywszy na to, że skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 1 marca 2012 r. brak było podstaw do jej odrzucenia jako wniesionej po terminie. Ze wskazanych powyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.