II FZ 481/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażaleń : S. K. i Dyrektora Izby Skarbowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1170/10 w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie ze skargi S. K. na decyzję: Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 września 2010 r., nr: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenia Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 13 września 2010 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Postępowanie sądowoadministracyjne zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 18/09. W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd wyjaśnił, że przedmiotem wskazanego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym jest kwestia zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. - Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; zwana dalej : "u.p.d.o.f."), w oparciu o które wydano zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, ustalające wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Pierwszy wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania pełnomocnik skarżącej sformułował w piśmie z dnia 14 marca 2012 r. Po rozpoznaniu tego wniosku w dniu 16 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił odmówić podjęcia zawieszonego postępowania, a zażalenia, które na to orzeczenie wnieśli : pełnomocnik skarżącej i pełnomocnik organu, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 29 czerwca 2012 r., w sprawie o sygn. akt II FZ 436/12 akcentując, że okoliczności powołane przez wnioskodawcę są irrelewantne z punktu widzenia przyjętej przez Sąd przesłanki zawieszenia i nie mogły uzasadniać podjęcia postępowania. Dnia 27 marca 2013 r. skarżąca złożyła ponowny wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie sądowoadministracyjne ma charakter kasatoryjny, a skarga opiera się w dużym stopniu na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych. W związku z tym w ocenie skarżącej oczekiwanie na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego nie ma oparcia w ekonomii procesowej. Dodatkowo zwróciła uwagę, że ze względu na jej podeszły wiek niezbędne jest rozpoznanie sprawy niezwłocznie, co znajduje uzasadnienie w względach słuszności i celowości. Jednocześnie podkreśliła, że w celu zapłaty podatku ustalonego w zaskarżonych decyzjach zaciągnęła wraz z mężem pożyczkę, której ciężar finansowy wciąż ponoszą. Tym samym w przypadku ich śmierci przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, obowiązek spłaty pożyczki wraz z odsetkami spadnie na ich spadkobierców. Postanowieniem z dnia 6 maja 2013 r. sygn. I SA/Gl 1170/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił podjęcia zawieszonego postępowania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm.; zwana dalej : "p.p.s.a."), sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. W ocenie WSA w Gliwicach postępowanie, z uwagi na które zawieszono postępowanie w niniejszej sprawie, nie zostało jeszcze zakończone. Tym samym należało odmówić podjęcia zawieszonego postępowania. Ponadto, Sąd I instancji podkreślił, że okoliczności przedstawione we wniosku o podjęcie postępowania są niewystarczające do uznania zasadności podjęcia postępowania i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na tym etapie. W szczególności w ocenie Sądu na aprobatę nie zasługuje argument dotyczący wyeksponowania procesowych zarzutów skargi. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca oraz Dyrektor Izby Skarbowej. W efekcie wnieśli zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 6 maja 2013 r. Pełnomocnik strony Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił naruszenie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. przez brak dostatecznego zbadania okoliczności przemawiających za podjęciem zawieszonego postępowania przed wydaniem orzeczenia prejudycjalnego, a także przez stwierdzenie braku podstaw do podjęcia przez sąd postępowania przed wydaniem orzeczenia prejudycjalnego pomimo wyrażonego w naruszonym przepisie uprawnienia do podjęcia postępowania jeszcze przed wydaniem orzeczenia prejudycjalnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że względy słuszności i celowości nakazują rozpoznać sprawę skarżącej niezwłocznie, dzięki czemu nie będzie ona pozbawiona konstytucyjnego prawa do sądowej kontroli legalności decyzji podatkowej. Natomiast w zażaleniu wniesionym przed Dyrektora Izby Skarbowej w K., wniósł on również o uchylenie postanowienia z dnia 6 maja 2013 r. wydanego przez WSA w Gliwicach. Zdaniem Dyrektora wskazane postanowienie sądu I instancji narusza art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a poprzez nieuznanie, że nie znajduje on zastosowania w powyższej sprawie oraz naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na twierdzenie, iż rozstrzygnięcie sprawy ze skargi skarżącej jest uzależnione od orzeczenia kończącego postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym. W uzasadnieniu zażalenia organ podatkowy stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem NSA w świetle art. 125 § 1 p.p.s.a sąd może, ale nie musi zawiesić postępowania, w przypadku istnienia przyczyn prejudycjalnych. Jednocześnie Dyrektor podkreślił, że prawo strony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki należy uznać za priorytetowe. Zdaniem organu podatkowego zawieszenie postępowania jest uzasadnione wtedy kiedy istnieje związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. W opinii organu podatkowego Sąd I instancji nie wskazał w zaskarżonym postanowieniu związku pomiędzy orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, a zaistniałą sprawą. Dodatkowo Dyrektor podkreślił, że w wyroku z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt P 90/08 Trybunał Konstytucyjny zajmował się kwestią konstrukcji art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.p.d.o.f. i stwierdził, że norma prawna wynikająca z przywołanego przepisu nie ma charakteru sankcji podatkowej. Tym samym w ocenie organu podatkowego rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny sprawy sygn. SK 18/09 nie wpłynie na toczące się przed WSA w Gliwicach postępowanie w zawieszonej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Na wstępie należy zauważyć, że fakultatywne zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Nie ulega zaś wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, którego wydanie jest oczekiwane w sprawie SK 18/09 będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. Tymi tez przesłankami kierował się w dniu 13 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawieszając postępowanie sądowoadministracyjne. Należy podkreślić, iż postanowienie to uprawomocniło się bez zaskarżenia. Przepis art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do podjęcia postępowania z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia, a w szczególności, gdy rozstrzygniecie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie SK 18/09 nie zostało zakończone. Nie można także uznać, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt P 90/08 kwestia dotycząca zgodności z ustawą zasadniczą art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. została już przesądzona. Wbrew zatem argumentacji przedstawionej w zażaleniach, postanowienie Sądu pierwszej instancji nie naruszyło art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odmawiając już po raz drugi podjęcia zawieszonego postępowania słusznie wskazał na niesporną okoliczność niezakończenia przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania, ze względu na które zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne. Zasadnie Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił argumentacji strony skarżącej, która powoływała się ponownie na te same okoliczności co we wniosku z dnia 14 marca 2012 r. Jedynie na marginesie należy wskazać, iż na dzień 18 lipca 2013 r. została wyznaczona przed Trybunałem Konstytucyjnym rozprawa w sprawie SK 18/09. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny obydwa zażalenia oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.