II FZ 53/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 163/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi F. z siedzibą w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 27 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 163/24, w sprawie ze skargi F. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 listopada 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 lutego 2024 r., w piśmie z dnia 27 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca m.in. pismo sądowe z dnia 27 lutego 2024 r. została doręczona (wydana) pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 18 marca 2024 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 1 marca 2024 r. i 11 marca 2024 r. Zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w placówce operatora pocztowego pozostawiono w drzwiach adresata, co wynika z treści pisma operatora pocztowego z dnia 9 maja 2024 r. Przesyłka pocztowa zawierająca dokumenty mające na celu usunięcie braku formalnego skargi została nadana przez pełnomocnika skarżącej w dniu 25 marca 2024 r., w placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, że w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjąć należało, że skutek doręczenia wzmiankowanej przesyłki nastąpił w dniu 15 marca 2024 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres liczony od daty pierwszej awizacji (1 marca 2024 r.), w którym możliwe było prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi skarżącej przesyłki pocztowej, zawierającej m.in. pismo sądowe z dnia 27 lutego 2024 r. W konsekwencji termin, do którego skarżąca mogła skutecznie usunąć brak formalny skargi upływał z dniem 22 marca 2024 r. (piątek). Z treści stempla pocztowego widniejącego na kopercie nadania (k. 86) przez pełnomocnika pisma z dnia 25 marca 2024 r. wraz z załącznikami, mającego na celu usunięcie braku formalnego skargi wynika natomiast, że przesyłka pocztowa zawierająca ww. dokumenty została nadana w dniu 25 marca 2024 r. Zważywszy na powyższe okoliczności Sąd meriti stwierdził, że Skarżąca usunęła brak formalny skargi po terminie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. co implikowało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie : 1. art. 73 ust. 4 w zw. z art. 65 i 73 ust. 1, 2 i 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie miała miejsce fikcja prawna doręczenia zastępczego, a w efekcie błędne przyjęcie, iż skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 15 marca 2024 r., podczas gdy przesyłkę odebrano w okresie przechowywania jej w urzędzie pocztowym, tj. w dniu 18 marca 2024 r., co uczyniono po umieszczeniu na stronie adresowej adnotacji "wydano dnia" i odcisku datownika, a zatem skuteczność doręczenia nastąpiła w tej właśnie dacie, 2. art. 73 ust. 4 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uiszczenia braków formalnych skargi z dnia 27 lutego 2024 r. w drodze fikcji doręczenia z dniem 15 marca 2024 r, podczas gdy pouczenie o możliwości odbioru przesyłki było wadliwe i niepełne a w związku z tym Sąd w ogóle nie powinien przyjmować, iż doszło do skutecznego doręczenia, 3. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 83 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do usunięcia braku formalnego skargi. Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W niniejszej sprawie przesyłka z dnia 27 lutego 2024 r. została awizowana po raz pierwszy 1 marca 2024 r. Z Pisma Poczty Polskiej (k. 89 akt sądowych) wynika, że druga awizacja nastąpiła w dniu 11 marca 2024 r. natomiast wydanie przesyłki nastąpiło w dniu 18 marca 2024 r. W wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi (k. 70 akt sądowych) skierowanym pełnomocnika strony wskazany został 7 dniowy termin uzupełnienia tych braków oraz skutek niedochowania terminu. Należy wskazać, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać następstw prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego i nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez Skarżącą po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być natomiast wykazany, gdy adresat pisma wskaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej. Jedną z możliwości służących wykazaniu braku skuteczności fikcji prawnej doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. W rozpoznawanej sprawie, Skarżąca procedury takiej nie przeprowadziła. Natomiast Sąd meriti zwrócił się pismem z 11 kwietnia 2024 r. (k. 87) z pytaniem do operatora pocztowego o wskazanie drugiej daty awizowania przesyłki pocztowej. W odpowiedzi na pismo Sądu operator pocztowy pismem z 9 maja 2024 r. (k. 89 akt sądowych) wskazał datę powtórnej awizacji. W związku z tym, że pierwsze awizo zostało dokonane 1 marca 2024 r., bieg czternastodniowego terminu upływał 15 marca 2024 r. W tym dniu, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło więc doręczenie pisma adresatowi i wobec tego zaczął biec 7 dniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego wynikający z zarządzenia przewodniczącego wydziału. Termin uzupełnienia ww. braków formalnych skargi liczony od 15 marca 2024 r. upływał zatem dnia 22 marca 2024 r. Pełnomocnik Skarżącej nadał pismo uzupełniające braki formalne 25 marca 2024 r. Zatem Sąd a quo prawidłowo stwierdził, że wobec nieusunięcia braków formalnych w terminie skargę należało odrzucić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji