II FZ 545/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.sp. z o.o. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2015 r., III SA/Wa 681/15 w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu w wysokości 500 (pięćset) zł. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r., II SA/Wa 681/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej spółka) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka twierdziła, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu sądowego od skargi, na potwierdzenie czego przedłożyła wykaz faktur zakupu oraz wykaz faktur sprzedaży za okres od października 2014 r. do marca 2015 r., wyciąg z rachunku bankowego za miesiące od stycznia do marca 2015 r., rachunek zysków i strat na dzień 31 marca 2015 r., rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz wykaz zobowiązań na dzień 31 marca 2015 r. Spółka wyjaśniła, że źródłami jej finansowania są przychody z wynajmu samochodów leasingowanych i kredyt kupiecki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że spółka obowiązana jest uiścić wpis sądowy w kwocie 500 zł, która to kwota stanowi jedynie niewielką część przychodów uzyskiwanych przez nią z działalności gospodarczej, co wynika z rachunku zysków i strat na koniec 2014 r. (przychody netto ze sprzedaży 452.239,46 zł) i oraz z wyciągów z rachunku bankowego za styczeń i luty 2015 r., na których odnotowano wpływy środków. Wyciągi te wskazują przy tym, że spółka wywiązuje się z płatności na rzecz swoich kontrahentów. Obciążenia finansowe przedsiębiorcy są jego indywidualną sprawą, a samo ich istnienie nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego, a tym bardziej w sytuacji, gdy te inne zobowiązania są regulowane. W zażaleniu na powyższe spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazała nie ma środków na uiszczenie wpisu. O braku majątku ma świadczyć postanowienie z dnia 2 czerwca 2015 r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy i dlatego podlega uwzględnieniu. Z akt sprawy wynika, że spółka spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy bowiem nie ma majątku, z którego mogłaby pokryć wpis w wysokości 500 zł. Sąd pierwszej instancji orzekając opierał się na dokumentach z miesiąca lutego. Natomiast w czerwcu 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że bank potwierdził, iż nie prowadzi rachunku bankowego spółki. Nieskuteczne okazały się próby przeprowadzenia egzekucji z majątku spółki w jej siedzibie. Z protokołów o stanie majątkowym wynika, że spółka nie prowadzi działalności i nie została zlikwidowana. Żadnych dochodów nie osiąga. Korzysta z pomieszczeń wydzierżawionych. Znajdujący się tam sprzęt jest własnością wydzierżawiającego. Spółka nie posiada pojazdów mechanicznych, ani nieruchomości. Skoro organ stwierdził niewypłacalność spółki to świadczy to o braku możliwości uiszczenia przez spółkę wpisu. Art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) stanowi, że: "Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania". Instytucja prawa pomocy ma zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Nie można strony pozbawiać tego prawa w sytuacji, gdy spełnia ona przesłanki przyznania go. Spółka wykazała bowiem – przez przedłożenie dokumentów- że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie. W celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.