II FZ 604/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 277/05 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku rolnym za lata 2000-2004 oraz I i II raty za 2005 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 277/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił zażalenie K. M. na postanowienie z dnia 31 lipca 2007 r. W dniu 4 września 2007 r. skarżący złożył do Sądu zażalenie (w jednym egzemplarzu), którym zaskarżył powyższe postanowienie. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z tej samej daty wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie odpisu w/w pisma procesowego, poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 12 września 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z tej samej daty wyjaśnił, że nie może wykonać wezwania Sądu, ponieważ nie posiada kopii zażalenia. Wniósł jednocześnie o wyjaśnienie podstawy odmowy wykonania kopii tego pisma procesowego oraz poświadczenia jego zgodności z oryginałem w ramach prac kancelaryjnych Sądu. Wskazał, że przepisy regulujące działalność sądów administracyjnych nakazują wykonywanie czynności kancelaryjnych na wniosek strony i brak jest podstaw do odmowy sporządzenia stosownego odpisu. W związku z powyższym, zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 września 2007 r. (o tożsamej sygnaturze) Sąd wojewódzki w Białymstoku odrzucił w/w zażalenie strony z dnia 4 września 2007 r. W motywach orzeczenia Sąd podniósł, że w świetle art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Skarżący zażalenie na postanowienie z dnia 29 sierpnia 2007 r. złożył w jednym egzemplarzu, mimo wyraźnego podkreślenia w doręczonym łącznie z odpisem postanowienia pouczeniu o możliwości wniesienia zażalenia, że należy je złożyć z odpisami dla doręczenia pozostałym stronom. Obowiązku tego nie dopełnił również po wezwaniu go do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Sąd zaznaczył przy tym, że skarżący już wielokrotnie był informowany o konieczności składania pism sądowych wraz z odpisami dla doręczenia dla pozostałych stron oraz pouczany, że zgodnie z art. 32 p.p.s.a. stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Niejednokrotnie też wskazywano mu, że zgodnie z § 26 ust. 2 zarządzenia nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, sąd może sporządzić we własnym zakresie odpisy pisma złożonego przez stronę, ale wyłącznie w celu dołączenia ich do akt w sytuacji, gdy strona wnosi jedno pismo w kilku sprawach, nie zaś w celu doręczenia go stronie przeciwnej. Brak jest podstaw prawnych do wyręczania skarżącego z ciążących na nim obowiązków procesowych. Dodatkowo Sąd podkreślił, że po wezwaniu skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 4 września 2007 r. nie wnosił on o sporządzenie kopii pisma, a jedynie złożył pismo z dnia 12 września 2007 r., w którym wnosił o "wyjaśnienie podstawy odmowy wykonania kopii pisma". Analiza akt sprawy prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że skarżący przez cały czas ignoruje obowiązek składania pism procesowych w odpowiedniej ilości egzemplarzy i nie stosuje się do wezwań Sądu. Z tego też powodu Sąd już wielokrotnie odrzucał zażalenia skarżącego. Skarżący ma zatem świadomość konieczności dysponowania odpisami składanych pism, jak też świadomość skutków nieuzupełnienia w terminie braków pisma poprzez złożenie jego odpisu. Sąd przypomniał wobec tego, że stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie na postanowienie, jeśli zostało ono wniesione po upływie terminu lub jest z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również, gdy strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie jego braków (co miało miejsce w niniejszej sprawie). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, podtrzymując twierdzenie, iż nie może sporządzić odpisu zażalenia. Ponadto strona wskazała, że jej stanowisko (o braku konieczności złożenia odpisu pisma procesowego) potwierdza orzecznictwo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że skarżący składając do Sądu wojewódzkiego zażalenie z dnia 4 września 2004 r. nie złożył odpisu tego zażalenia, mimo że był do tego zobligowany, stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. Strona nie zastosowała się także do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 września 2007 r., którym wezwano ją - w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. - do uzupełnienia powyższego braku formalnego. Mając to na uwadze zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. cytowany wyżej przepis ma odpowiednie zastosowanie postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Unormowania te są jednoznaczne i nie stwarzają trudności interpretacyjnych. Z ich treści wynika m.in., że Sąd wojewódzki ma obowiązek odrzucić zażalenie wtedy gdy strona nie uzupełniła jego braków w wyznaczonym terminie. Przy tym z uwagi na treść art. 49 § 1 p.p.s.a. - który nakazuje przewodniczącemu wezwać stronę (w terminie siedmiu dni) o uzupełnienie lub poprawienie pisma tylko w wypadku, gdy nie może ono otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych - musi to być brak, który uniemożliwia nadanie pismu biegu. Sąd kasacyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu zaprezentowanego w powołanych przez stronę orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. z dnia 13 czerwca 2005 r., sygn. akt I OSK 86/05; post. z dnia 2 marca 2007, sygn. akt II OZ 162/07 - niepubl.), iż brak odpisu pisma procesowego nie stanowi braku formalnego, który uniemożliwia nadanie prawidłowego biegu temu pismu, w związku z czym brak ten nie uzasadnia odrzucenia, czy też pozostawienia pisma bez rozpoznania. Należy zauważyć, że takie rozumienie treści przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczących odrzucenia bądź też pozostawienia bez rozpoznania pisma procesowego, prowadzi do sytuacji patologicznych, gdzie strona może ignorować polecenia Sądu odnośnie do składania odpisów swoich pism procesowych, niwecząc tym samym skuteczność przepisów statuujących jej obowiązki w procesie (art. 47 § 1, art. 49 § 1 p.p.s.a.). Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, sąd administracyjny może sporządzić we własnym zakresie odpisy pisma złożonego przez stronę, ale wyłącznie w celu dołączenia ich do akt w sytuacji, gdy strona wnosi jedno pismo w kilku sprawach, nie zaś w celu wyręczania strony z ciążących na niej obowiązków procesowych. W konsekwencji Sąd odwoławczy nie znajduje podstaw do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Zażalenie skarżącego z dnia 4 września 2007 r. było obciążone brakami formalnymi, których nie uzupełniono w terminie, wobec czego podlegało ono odrzuceniu, co też uczynił Sąd wojewódzki. Na marginesie zauważyć należy, że twierdzeniu skarżącego, o niemożności sporządzenia przez niego odpisu zażalenia, przeczy okoliczność, że na wezwanie Sądu sporządził odpis obecnie rozpoznawanego zażalenia. Podstawę niniejszego postanowienia stanowiły art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.