II FZ 691/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Bk 381/10 w zakresie wstrzymania wykonania decyzji: - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 9 czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za niektóre miesiące 2007 r., - Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 9 czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 r., - Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 25 marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowań kontrolnych w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 12 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 381/10, mocą którego oddalono zawarty w skardze wniosek J. S. o wstrzymanie wykonania decyzji: Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 9 czerwca 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za niektóre miesiące 2007 r., Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia 9 czerwca 2009 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 r., Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 25 marca 2010 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowań kontrolnych, w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 12 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Oddalając wniosek Strony Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - przy spełnieniu przesłanek w nim wymienionych można wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego i aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Chodzi tu przy tym o sprawę w ujęciu materialnym wyznaczanym przez elementy podmiotowe i przedmiotowe. Wstrzymanie wykonania aktu innego, niż zaskarżony, wymaga wystąpienia identyczności podmiotów, identyczności przedmiotu skonkretyzowanego w akcie stosunku administracyjnoprawnego (węzła praw i obowiązków jego stron) oraz identyczności obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W ocenie Sądu identyczność taka w niniejszej sprawie nie zachodzi, inna jest bowiem podstawa faktyczna i prawna wydanych w tych postępowaniach rozstrzygnięć. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w zakresie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od Nr SM6/3365/09 do Nr SM6/3384/09. Tymczasem Skarżący domaga się m.in. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora UKS w B., które były podstawą wystawienia powyższych tytułów wykonawczych. Sąd wskazał, że Decyzje Dyrektora UKS w B. opierały się o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), natomiast skarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. podjęto na podstawie regulacji zawartej w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W postępowaniu egzekucyjnym nie bada się legalności rozstrzygnięcia, które stanowiło podstawę jego wszczęcia, w jego wyniku nie można zatem takiego rozstrzygnięcia w żaden sposób wzruszyć. Podobnie rozstrzygnięcie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczyło innej kwestii i zostało wydane na innej podstawie prawnej, niż zaskarżone postanowienie. Dlatego też należy uznać, iż każde ze wskazanych wyżej postępowań stanowi odrębną sprawę administracyjną. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona wniosła o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi z 12 maja 2010 r. na odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez oddalenie jej wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Skarżący stwierdził, że nie istnieją żadne przeszkody do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji, mimo że oparte one są na przepisach różnych aktów prawnych, czemu dowodzi przyjęcie skargi dotyczącej różnych decyzji do łącznego rozpatrzenia. Zdaniem Skarżącego jest on uprawniony do złożenia wniosku w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem zaistniały przesłanki ujęte w tym przepisie, a regulacja ta nie uzależnia ochrony tymczasowej od identyczności decyzji pod względem źródeł prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, a jego treść wskazuje, że Strona opacznie zinterpretowała istotę zaskarżonego postanowienia. W treści zażalenia Skarżący stwierdza, że postanowieniem z 27 października 2010 r. Sąd pierwszej instancji oddalił jego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a we wniosku zażalenia skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego oczekuje uwzględnienia skargi z dnia 12 maja 2010 r. (powinno być na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 maja 2010 r.). Na wstępie należy wyjaśnić Stronie, że przedmiotem niniejszego postępowania wpadkowego nie jest rozpoznanie jego skargi na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi tej jeszcze nie rozpoznał - uczyni to dopiero w postępowaniu głównym - a więc kwestią tą nie może się zająć również Naczelny Sąd Administracyjny. Nie jest też w konsekwencji prawdziwym twierdzenie, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, bowiem nie mógł on tego uczynić w postępowaniu wpadkowym. Jak wynika z treści skargi, co prawidłowo wyinterpretował Sąd pierwszej instancji, Strona zawarła w niej wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych w sentencji zaskarżonego postanowienia decyzji (dwóch decyzji wymiarowych oraz decyzji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowań kontrolnych). Zawierając w treści uzasadnienia zaskarżonego postępowania wywód o konieczności identyczności podmiotów i przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego, a także o różnych podstawach prawnych zaskarżonego aktu oraz aktów, o których wstrzymanie wnosi Skarżący, Sąd pierwszej instancji usiłował wyjaśnić Skarżącemu, że akty te zostały wydane w ramach odrębnych postępowań administracyjnych. Wskazane przez Skarżącego we wniosku decyzje nie zostały wydane w ramach niniejszej sprawy, dotyczącej postępowania egzekucyjnego. Prawidłowo wywodzi Sąd pierwszej instancji, że w granicach danej sprawy mieszczą się tylko te rozstrzygnięcia, które są tożsame z zakresem danej sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Skoro przedmiotem skargi Strony jest postanowienie wydane przez Organ w ramach postępowania egzekucyjnego, nie może być w nim mowy o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej, bowiem nie będzie ona przedmiotem kontroli Sądu w tym postępowaniu. Celem ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 P.p.s.a. jest to, by zapobiec wykonaniu aktu ze skutkami nieodwracalnymi czy też z wyrządzeniem znacznej szkody, przed kontrolą tegoż aktu przez Sąd administracyjny, na wypadek, gdyby Sąd uznał ten akt za wadliwy. W niniejszej sprawie Strona we wniosku o wstrzymanie wykonania wskazała decyzje, które nie będą poddane kontroli Sądu w ramach niniejszego postępowania zainicjowanego skargą z 25 czerwca 2010 r., a więc w jego efekcie nie mogą one ulec zmianie. Stąd też nieporozumieniem jest oczekiwanie, by tymczasowo, do czasu rozpoznania skargi, wstrzymywać wykonanie tychże decyzji: rozpoznanie skargi na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może mieć żadnego wpływu na ich treść. Prawdopodobnie omyłka powyższa wynika z faktu utożsamiania przez Stronę instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez Organ z instytucją wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 P.p.s.a., co nie znajduje uzasadnienia prawnego. To zaś prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, co skutkować musi oddaleniem zażalenia w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Na marginesie dodać należy, że Skarżący mocą postanowienia z dnia 17 września 2010 r. został zwolniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny od wszystkich kosztów sądowych w tej sprawie, a więc także od kosztów ewentualnych postępowań wpadkowych, co czyni jego wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania zażaleniowego bezprzedmiotowym.