II FZ 791/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1854/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 11 lipca 2013 r., III SA/Wa 1854/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Ministra Finansów z 30 marca 2012 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że sytuacja finansowa strony i zdolność strony do uczestnictwa w kosztach postępowania była już wielokrotnie oceniana przez sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienia z 23 stycznia 2013 r., I FZ 2/13, z 19 lipca 2012 r., II FZ 471/12, z 3 stycznia 2013 r., II FZ 987/12). Zdaniem sądu, skarżący nie wskazał zmiany sytuacji majątkowej, która mogłaby uzasadniać zmianę oceny jego sytuacji majątkowej. Nadto, zdaniem sądu, skarżący nie wykazał – jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako: "P.p.s.a."), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wyraził niezadowolenie z odmowy udzielenia prawa pomocy i wskazał, że obecna "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd sytuacji. Nie jest również zasadne wskazywanie na posiadanie różnych źródeł utrzymania bądź posiadany majątek." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym przysługuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym należy zauważyć, że prawo pomocy to pomoc budżetu państwa osobom, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Ciężar dowodu w tym postępowaniu spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Udzielenie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaakceptować stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, iż skarżący nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych (100 zł na danym etapie postępowania) bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak bowiem słusznie wskazał sąd pierwszej instancji dane na temat sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie obrazują jego rzeczywistej sytuacji majątkowej (deklarowane wydatki przewyższają zgłoszone dochody). Celnie również WSA uznał, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że skarżący nie posiada możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Oceny tej wnioskodawca nie podważył w złożonym zażaleniu, które stanowi jedynie gołosłowną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem sądu pierwszej instancji. Mając na względzie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 oraz art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.