II FZ 802/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 293/10 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. o sygn. III SA/Wr 293/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił J. S. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 lutego 2010 r. w przedmiocie umorzenia należności podatkowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę J. S. na przywołaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Na rozprawie, o terminie której skarżący został prawidłowo zawiadomiony, J. S. nie był obecny. Pismem z dnia 15 grudnia 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia 10 marca 2011 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku zapadłego w dniu 16 września 2010 r., podnosząc, że jest osobą fizyczną i nie zrozumiał pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 16 maja 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 8 sierpnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i wskazał, że dopiero z pisma Sądu z dnia 3 marca 2011 r. skarżący dowiedział się o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie i w tej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do jego wniesienia. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego podniósł, że w roku 2007 skarżący miał poważny wypadek komunikacyjny, w którym doznał urazu głowy i od tamtego czasu leczy się neurologicznie. Według pełnomocnika z tego właśnie wynikała trudność skarżącego w zrozumieniu pouczenia i jest to okoliczność od niego niezależna. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd pierwszej instancji zauważył, że okoliczności podniesione w złożonym wniosku nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi, nie wskazują także, iż wnioskodawca nie mógł dokonać czynności w terminie. Sąd podkreślił, że skarżącemu doręczone zostało zawiadomienie o terminie rozprawy, na którym umieszczone było pouczenie, że wyrok oddalający skargę uzasadniany jest jedynie na wniosek strony, złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, natomiast wywiedzenie skargi kasacyjnej od zapadłego orzeczenia możliwe jest jedynie po otrzymaniu wyroku z uzasadnieniem. W ocenie Sądu skarżący, pouczony o trybie i terminie wnoszenia skargi kasacyjnej, winien był podjąć działania, nawet nie przyjeżdżając na rozprawę, w celu uzyskania informacji o treści zapadłego wyroku (choćby podczas rozmowy telefonicznej) i złożyć ewentualny wniosek o uzasadnienie wyroku w terminie. WSA we Wrocławiu wskazał również, że z obszernej dokumentacji medycznej przedłożonej przez stronę wynika, że na skutek wypadku doznał on urazu wielonarządowego, w tym urazu głowy i klatki piersiowej, jednak leczy się głównie pulmonologicznie, z uwagi na przewlekły nieżyt oskrzeli i odmę opłucną, będącą następstwem złamania żeber w wypadku. Dokumentacja ta nie potwierdza natomiast podnoszonej przez pełnomocnika dużej trudności w rozumieniu tekstów i formułowaniu wniosków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie bądź zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 16 września 2010 r. Uzasadniając zażalenie podniósł, że nie zrozumiał pouczenia, doręczonego mu wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy, lecz nie ponosi winy w tym zakresie, gdyż trudność zrozumienia pisma była od niego niezależna. W dniu 13 grudnia 2007 r. miał bowiem wypadek samochodowy i od tej pory uskarża się na dolegliwości neurologiczne (zawroty głowy, kłopoty z pamięcią i koncentracją, problemy z czytaniem, a przy formułowaniu pism pomagają mu osoby trzecie). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce wtedy, gdy dokonanie czynności po terminie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto pogląd, że przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być jedynie choroba nagła, która powoduje niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, bowiem powołane przez skarżącego dolegliwości, mają charakter przewlekły i są następstwem wypadku, któremu uległ w grudniu 2007 r. (a więc niemal 3 lata przed datą wydania przez WSA we Wrocławiu wyroku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości). Tym samym – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – nie można ich uznać za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.