II FZ 832/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-05
Skład orzekający: Bogusław Dauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wystarczających dokumentów źródłowych potwierdzających jej trudną sytuację materialną, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Zażalenie strony skarżącej na postanowienie o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bezzasadne. Prawo pomocy jest przyznawane na wniosek strony, która musi wykazać swoją niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania. Pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, strona nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło sądowi pozytywne rozstrzygnięcie wniosku.Stan faktyczny
K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Referendarz sądowy oddalił wniosek z powodu jego nieuzupełnienia. Sąd pierwszej instancji (WSA w Poznaniu) oddalił wniosek, wskazując na niewystarczające dane zawarte w formularzu PPF i brak przedłożenia wymaganych dokumentów źródłowych. Strona skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i błędną interpretację art. 246 P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Po 433/12 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 21 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego postanawia oddalić zażalenie.
1. Postanowieniem z 7 sierpnia 2012 r, I SA/Po 433/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 21 lutego 2012 r. w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego
Postanowieniem z 20 czerwca 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na jego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący stwierdził, że złożył na urzędowym formularzu ustawowo wymagane oświadczenie, które wystarczy do oceny jego sytuacji majątkowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zawarte przez wnioskodawcę na formularzu PPF dane nie były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niewystarczające do wydania pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia. Strona nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jej sytuacja majątkowa i tym samym uniemożliwiła przeprowadzenie analizy jej zdolności płatniczych.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił jemu błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż skarżący ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego oraz naruszenie art. 246 P.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację i ustalenie, iż skarżący zobowiązany był wykazać, nie zaś uprawdopodobnić swoja trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Zażalenie jest bezzasadne.
Analiza akt dowodzi, że skarżący, na kolejnych etapach postępowania powiela argumentację dotyczącą złego stanu majątkowego, nie przedkładając jednak żadnych rzetelnych, a przede wszystkim aktualnych dokumentów źródłowych na poparcie swych twierdzeń. W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym prawa pomocy podkreśla się, że zgodnie z treścią art. 246 P.p.s.a. prawo to jest przyznawane wnioskodawcy, gdy to on wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Referendarz sądowy lub sąd winien wezwać wnioskodawcę do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, gdyby oświadczenie zawarte we wniosku składanym na formularzu urzędowym okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego (art. 255 P.p.s.a.), jednakże ciężar wykazania w sposób jak najpełniejszy i przekonujący złej kondycji finansowej poprzez przedłożenie do akt sprawy stosownych dokumentów spoczywa na samym wnioskodawcy.
Jeśli chodzi o działania, o jakich mowa powyżej, skarżący zachowuje całkowicie bierną postawę procesową, na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji. Do akt sprawy nie wpłynęły żadne nowe dokumenty źródłowe, które są niezbędne dla oceny rzeczywistych możliwości finansowych strony, w tym jego dochodów, dochodów małżonki i wydatków obciążających budżet domowy. Sąd pierwszej instancji zmuszony został do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego dostarczonego przez stronę, który może - tak jak w niniejszej sprawie - okazać się niewystarczający dla wykazania istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie wskazuje się, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 P.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., I FSK 236/08, LEX nr 479142).
Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie należało oddalić jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło