II FZ 845/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 975/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi E. S. (zwanej dalej "Skarżącą") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie nakłada na Skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika wprost obowiązek uiszczenia konkretnej kwoty zobowiązania podatkowego. Nie kreuje ono obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonane w trybie przymusowym przez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to akt prawny nie noszący znamion wykonalności. Skuteczność zaskarżonego postanowienia nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a."), poprzez jego błędne niezastosowanie, wyrażające się w przyjęciu nieprawidłowego założenia, że akty odmowne nigdy nie mogą być przedmiotem wykonania, a tym samym ich wykonalność nie może być wstrzymana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się niezasadne. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji przytoczonego przepisu, wynika podstawowa cecha, którą powinien posiadać akt lub czynność, aby można było udzielić stronie skarżącej ochrony tymczasowej, mianowicie musi on być "wykonalny". Postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych nie mieści się w katalogu aktów nadających się do wykonania. Akt ten ze względu na jego naturę nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga takiego wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 295 i n.). Cechy tej nie mają z kolei akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). W omawianej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych. Nie obliguje ono strony do jakiegokolwiek działania, nie nakłada również uprawnień, ale przede wszystkim jest aktem, który nie podlega wykonaniu. Jest to zatem rodzaj aktu prawnego - co należy podkreślić - nienoszącego znamion wykonalności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.[pic]