II FZ 970/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SA/Po 1011/12 w przedmiocie prawo pomocy zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.B i P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia., 11 lipca 2011 r., nr (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym, leśnym oraz podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r., o syg. akt. I SA/Po 1011/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną M. i P. B. (dalej "Skarżący"). Skarżący pismem z dnia 18 czerwca 2013 r. na powyżej powołane rozstrzygnięcie wnieśli zażalenie. W którym to wystąpili z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata). W uzasadnieniu wskazali, iż w ich związku obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny określili jako 1600 brutto. Wskazali również, że posiadają grunty rolne o pow. 57.2452 ha, a w ramach działalności gospodarczej wynajmują posiadane nieruchomości. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2013r. referendarz sądowy odmówił przyznania im prawa pomocy. Skarżący pismem z dnia 18 lipca złożyli sprzeciw, którym to wskazali, iż ich stan majątkowy opisany w postanowieniu referendarza nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Postanowieniem z dnia 12 września 2013r., I SA/Po 1011/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił M. B. i P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący w piśmie z dnia 19 września 2013r. na wyżej powołane rozstrzygnięcie wnieśli zażalenie, domagając się przyznania im prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy w świetle art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") prawidłowo uznał, iż nie zachodzą okoliczności które by uzasadniały przyznanie Skarżącej prawa pomocy. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmuje m.in. zwolnienie od kosztów sądowych, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To na skarżącym spoczywa obowiązek udowodnienia istnienia ww. przesłanki w oparciu o niezbędną dokumentację dowodową. W kontekście art.199 p.p.s.a. to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z analizy znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF nie wynika, aby sytuacja majątkowa Skarżących uległa zmianie. WSA w Opolu ustalił, iż Skarżący nadal uzyskują dochody z trzech źródeł: - z działalności na gruntach rolnych o pow. ponad 57 ha ( przychód w 2012 roku wyniósł około 100.00 zł, koszty działalności rolniczej za 2012 rok to 33.000 zł z tytułu siewów, 2.900 zł z tytułu zbiorów, 59.000 zł z tytułu uprawy, 12.000 na środki ochrony roślin, 5.000 – ubezpieczenie, 4.000 zł podatek rolny i od nieruchomości); - z działalności gospodarczej polegającej na detalicznej sprzedaży paliw do pojazdów silnikowych (przychody za 2012 rok to 368.223,54 zł, koszty uzyskania przychodu za 2012 rok to 506.947,99 zł); - umowa o pracę z B. sp. z o.o. (średnio 1.139,38 zł netto miesięcznie). Ponad to, z deklaracji złożonej przez wnioskodawców dotyczącej podatku VAT, wynikało, iż w okresie od stycznia 2013 roku do kwietnia 2013 roku nabyli towary i usługi opodatkowane podatkiem VAT o wartości 14.202 zł. Strona prowadziła na stacji paliw w K., ww. okresie, działalność gospodarczą, której to dochody wyniosły 46.667,55 zł. Skarżący nadal posiadają znaczny majątek, na który składają się: grunt, budynki stacji paliw, pozostałe budynki dzierżawione przez B. sp. z o.o., nieruchomości w miejscowości B., budynki, nieruchomość rolna oraz las. Wysokość kosztów utrzymania miesięcznego rodziny wynosiła 2.650 zł. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż dochody, jakie Skarżący uzyskują z ww. dochodów, nie pozwalają przyjąć, iż wnioskodawcy nie są w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie obejmujących wpis od zażalenia (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, w taki sposób, iż wiązało by się to z brakiem zapewnienia sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem Sądu wskazanie przez Skarżących, iż nie posiadają możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania, ze względu na ujemny wynik finansowy z działalności gospodarczej lub rolniczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych nie ma potwierdzenia w przedstawionym oświadczeniu majątkowym. Skarżący nie przedłożyli dokumentów, które to wskazywałyby, że środki finansowe pozostające w ich dyspozycji (faktyczne obroty finansowe) kształtują się na innym poziomie niż ten określony w dokumentacji rachunkowej. Wysokość wydatków wykazana w kosztach działalności gospodarczej oraz w kosztach działalności rolniczej, nie wskazywała na ograniczenie możliwości płatniczych do minimum socjalnego. Z drugiej strony wnioskodawcy, nie wykazali aby osiągane przez nich dochody zostały uszczuplone, przez postępowania egzekucyjne. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w obecnej sytuacji finansowej Skarżących nie można przyjąć, że kwota pozostająca w dyspozycji wnioskodawców (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Analogicznie ustanowiona hipoteka przymusowa czy zastaw skarbowy nie doprowadził do ograniczenia zdolności płatniczych Skarżących. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 163 p.p.s.a. oddalił zażalenie na postanowienie WSA z dnia 12.09.13r.