II GPP 12/13

Dnia 19 listopada 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi A. O. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 959/13 ze skargi A. O. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia Nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 28-31 sierpnia 2012 r. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania W skardze z 28 października 2013 r. (data nadania k. [...] akt sądowych) A. O. wniosła o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 959/13. Skargę skarżąca oparła na naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.), poprzez niesporządzenie uzasadnienia wyroku z 17 czerwca 2013 roku w ustawowym terminie, to jest do dnia 1 lipca 2013 roku. Skarżąca złożyła w dniu [...] czerwca 2013 r., wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia orzeczenia, zaś jego odpis otrzymała dopiero [...] października 2013 r. [...] wskazała również na uchybienie § 55 ust 3 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1646) poprzez nie sporządzenie uzasadnienia w ustawowym terminie. Powyższe doprowadziło do sytuacji, iż dopiero w dniu [...] października 2013 r. wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej. Podała, że od dnia wysłania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku do jego doręczenia upłynęło 101 dni. Autor skargi wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarżąca wniosła o przyznanie od Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł stanowiącej niewymierną stratę moralną i ujemną dolegliwość jaką poniosła skarżąca w związku z przeciągającym się postępowaniem sądowym. Skarżąca podała, iż skarga na przewlekłość postępowania uzasadniona jest opieszałością Sądu w sporządzeniu uzasadnienia wyroku z 17 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 149, poz. 1843 ze zm.) wynika, że strona może wnieść skargę o stwierdzenie, iż w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga wówczas podlega uwzględnieniu, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Dla uwzględnienia skargi konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym oraz, że zwłoka ta jest nieuzasadniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie stron, a w szczególności strony, która zarzucała przewlekłość postępowania. Ocena ta, nie może być oderwana od obowiązku Sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II FPP 11/11, oraz postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II FPP 3/12). Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r., II GPP 7/11). W świetle powyższych standardów szybkości postępowania sądowego, które ustawodawca zabezpieczył ustawą, należy ocenić, że skarżący w skardze powołał okoliczności, które nie mogą być podstawą do uczynienia zadość jego wnioskowi. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w tej sprawie nie nastąpiła przewlekłość postępowania sądowoadministracyjnego. Z akt sprawy wynika, że po zamknięciu rozprawy w dniu 17 czerwca 2013 r., w tym dniu został ogłoszony wyrok (k. 52 akt sądowych). Uzasadnienie wyroku w tej sprawie zostało sporządzone przez Sędziego sprawozdawcę w dniu 17 września 2013 r. (k. 60 akt sądowych). Należy w tym miejscu zauważyć, że Sędzia ten w okresie od [...] czerwca 2013 r., do [...] lipca 2013 r., oraz od [...] lipca 2013 r., do [...] sierpnia 2013 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. W dniu [...] września 2013 r., orzeczenie zostało podpisane przez cały skład, zaś w dniu [...] października 2013 r. zostało wysłane skarżącej. Oznacza to, że od dnia wpływu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do dnia wysłania odpisu wyroku upłynęło około 7 miesięcy. Mając na uwadze zasadę rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz zakres czynności podjętych w toku postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w tej sprawie nie można mówić o przewlekłości postępowania. Na ocenę tę nie wpływa podnoszone przez skarżącego uchybienie w terminowości sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 czerwca 2013 r. Wprawdzie w sprawie nie został dochowany termin przewidziany w art. 141 § 2 p.p.s.a., lecz nie może to przesądzać o istnieniu przewlekłości postępowania. Ocenie podlega bowiem czas trwania całości postępowania, a nie terminowość podejmowania przez sąd poszczególnych czynności. Zauważyć przy tym należy, iż w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. brak jest uregulowań określających długotrwałość bezczynności uzasadniających uznanie, że doszło do naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Istotną wskazówkę zawiera natomiast art. 14 tej ustawy, wyłączający dopuszczalność ponawiania skargi przed upływem 12 miesięcy od rozpoznania poprzedniej, w tym zasadnej. Ustawodawca zatem założył, że dopiero przewlekłość dłuższa niż 12 miesięcy może być rozważana jako nieuzasadniona zwłoka. W tej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - orzekł jak w sentencji postanowienia.