II GSK 1039/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-04

Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Anna Robotowska, Joanna Kabat-Rembelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, wydana w okresie od 1 maja 2004 r. do 21 grudnia 2005 r., mogła być oparta na przepisach wspólnotowych, mimo braku bezpośredniego wskazania tych przepisów w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w tym okresie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy rozporządzeń wspólnotowych (nr 3820/85 i 3821/85) mogły stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w okresie od 1 maja 2004 r. do 21 grudnia 2005 r. Sąd stwierdził, że przepisy te, jako część Traktatu Akcesyjnego, były bezpośrednio stosowane w Polsce i korzystały z pierwszeństwa przed ustawami. Ponadto, polskie prawo krajowe (art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym) przewidywało możliwość nakładania kar za naruszenie obowiązków wynikających z umów międzynarodowych, a rozporządzenia wspólnotowe, na mocy Traktatu Akcesyjnego, stały się częścią polskiego porządku prawnego, co uzasadniało stosowanie sankcji administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym nieokazanie wykresówek i skrócenie czasu odpoczynku. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując brak podstawy prawnej do nałożenia kary za naruszenie przepisów wspólnotowych w okresie przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędziowie Anna Robotowska NSA Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Jarosław Poturnicki po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. J., J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 832/08 w sprawie ze skargi A. J., J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. J. i J. J. solidarnie na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. I Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. J. i J. J. karę pieniężną w wysokości 550 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej i skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego. Podstawę prawną wydania decyzji stanowiły przepisy art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.); art. 8 ust. 1 i 2, art. 9, Rozporządzenia Rady (EWG) 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879); art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.); lp.1.11.11 ust. 1 lit b załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W dniu [...] marca 2007 r. został przez skarżących złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej. Decyzji zarzucono brak podstawy prawnej, gdyż nałożona nią kara dotyczyła niesankcjonowanych norm prawnych wyrażonych w Rozporządzeniu Rady (EWG) 3821/85 oraz w Rozporządzeniu Rady (EWG) 3820/85. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż umową międzynarodową wskazaną w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest Traktat Akcesyjny z 16 kwietnia 2003 r. dotyczący przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Traktat Akcesyjny jest jednocześnie umową międzynarodową o szczególnych konsekwencjach prawnych wskazanych w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji. Stosownie bowiem do powoływanych przepisów konstytucyjnych, gdy z ratyfikowanej umowy międzynarodowej konstytuującej organizację międzynarodową wynika, że prawo stanowione przez tę organizację jest bezpośrednio stosowane, to w wypadku kolizji z ustawami ma przed nimi pierwszeństwo. Zgodnie zaś z art. 2 Traktatu Akcesyjnego, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez Instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia, postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w niniejszym Akcie. Z kolei jednym z takich, wskazanych w art. 2 Traktatu Akcesyjnego, wiążących Rzeczpospolitą Polską postanowień jest art. 249 TWE, który zawiera katalog aktów prawa pochodnego, a są to akty wiążące: rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, oraz niewiążące: zalecenia i opinie. Jednocześnie art. 249 TWE określa warunki obowiązywania rozporządzeń. Zgodnie z jego treścią mają one ogólne zastosowanie i obowiązują we wszystkich swoich częściach oraz stosuje się je bezpośrednio w każdym państwie członkowskim. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy decyzją dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję z dnia [...] października 2007 r. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia zasady czy przepisy rozporządzeń wspólnotowych mogły stanowić podstawę prawną decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy w okresie pomiędzy 1 maja 2004 r. a 21 grudnia 2005 r., czyli do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180 poz. 1497). Zmiana ta polegała na dodaniu pkt. 8 do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym obejmującego przepisy wspólnotowe dotyczące przewozów drogowych. Rozstrzygając ten problem Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, w którym wyrażono pogląd, że jeżeli rozporządzenia EWG nr 3820/85 i nr 3821/85 zawierają normy ogólne, ustanawiające określone obowiązki, co do posiadania wykresówek, dokonywania w nich stosownych wpisów, przestrzegania maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne oraz przestrzegania dziennego czasu odpoczynku i odsyłają one w zakresie ustalania kar do ustawodawstwa każdego z państw członkowskich, a takim państwem jest Polska, i w prawie polskim znajdują się uregulowania w zakresie nałożenia kar za naruszenie tych obowiązków, to przepisy ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie w tego rodzaju sprawach. Zgodnie z poglądem zawartym w innym wyroku NSA "Zasada Pierwszeństwa prawa wspólnotowego (pochodnego) nad ustawami wymagała uzupełnienia treści art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, polegającego na tym, że obowiązek nałożenia kary może wynikać nie tylko z ustaw i umów międzynarodowych, ale również z rozporządzeń wspólnotowych. Nowelizacja ta nie tworzy więc nowej sytuacji prawnej, a jedynie usuwa istniejące w tym zakresie wątpliwości" (sygn. akt I OSK 627/06). Zgadzając się z zacytowanymi wyrokami, Sąd I instancji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., oddalił skargę. II W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucili naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: 1. art. 87 ust.1, art. 91 ust 3 Konstytucji RP oraz art. 2 Traktatu Akcesyjnego, poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, iż rozporządzenia wspólnotowe, w tym Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz Rozporządzenie Rady (EWG) 3821/85 stanowią część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny, a w konsekwencji, iż rozporządzenia wspólnotowe wydane przed 1 maja 2004 r. są umowami międzynarodowymi; 2. Naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004r. do dnia 21 grudnia 2005r. poprzez błędną wykładnię polegającą na: a) błędnej interpretacji normy prawnej wyrażonej w powołanym przepisie poprzez przyjęcie, iż przepis ten przewiduje możliwość nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów Rozporządzenia 3820/85 oraz Rozporządzenia 3821/85, w efekcie utożsamienia naruszenia przepisów rozporządzeń wspólnotowych z naruszeniem wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, a w rezultacie b) niedopuszczalne zastosowanie rozszerzającej wykładni powołanego przepisu poprzez przyjęcie, że jego hipoteza obejmuje nie tylko umowy międzynarodowe, ale również normy prawne zawarte we wtórnym prawie wspólnotowym, jakim są rozporządzenia wspólnotowe. II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak należytego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę skarżących. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przedstawił merytorycznego stanowiska odnoszącego się do najistotniejszego z zarzutów zgłoszonych przez skarżących, iż w chwili wydania decyzji nakładającej karę na Skarżących nie było możliwe nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów rozporządzeń wspólnotowych. 2. art. 151 p.p.s.a poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepis ten został zastosowany w stanie faktycznym i prawnym, w którym nie powinien być zastosowany wobec spełnienia się przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. lub co najmniej wobec spełnienia się przesłanek uchylenia decyzji określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) b) i c) p.p.s.a. 3. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie, wskutek czego Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. (nr [...]) oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. (nr [...]) podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 92 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, którą bez podstawy prawnej nałożył na Skarżących karę pieniężną w wysokości 550 zł., 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit a), b) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że przepisy te nie zostały zastosowane w stanie faktycznym i prawnym uzasadniającym ich zastosowanie, wskutek czego Sąd nie uchylił zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. (nr [...]), podczas gdy zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem przepisu prawa materialnego tj. art. 92 ust.1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w brzemieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 21 grudnia 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz przepisów prawa procesowego tj. art. 6, 7, 8 i art. 10 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., a w przypadku stwierdzenia przed Naczelny Sąd Administracyjny, że zaskarżony wyrok narusza również przepisy prawa procesowego, domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, - zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego domagał się jej oddalenia powołując argumentację zawartą w decyzjach oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontroli kasacyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych. Uznając, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa, Sąd I instancji przesądził tym samym, że wydana w postępowaniu zwykłym decyzja o nałożeniu kary pieniężnej nie posiada kwalifikowanej wady prawnej, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Żądając stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym strona skarżąca wskazała na pierwszą przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast z treści skargi kasacyjnej wynika, iż zaskarżona decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Wobec takiej konstrukcji zarzutów skargi kasacyjnej i wobec istnienia nierozerwalnego związku, jaki zachodzi pomiędzy legalnością decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji a decyzją wydaną w postępowaniu zwykłym, dla oceny zasadności rozpoznawanego środka odwoławczego, istotnym jest ustalenie, czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych posiada jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Odnosząc się do tak przedstawionego problemu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa wpierw, że w dacie kontroli drogowej istniał publicznoprawny obowiązek udokumentowania w toku kontroli czasu pracy kierowcy. Obowiązek ten wynikał z przepisów wspólnotowych, które po 1 maja 2004 r. obowiązują na terenie Rzeczpospolitej Polskiej bezpośrednio i korzystają z pierwszeństwa przed ustawami. Tej tezy nie kwestionuje, co istotne, strona skarżąca, jednakże uważa, że do dnia 21 grudnia 2005 r. istniała luka prawna polegająca na tym, że prawo krajowe nie przewidywało sankcji za naruszenie przepisów rozporządzeń wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Naczelny Sąd Administracyjny tego poglądu nie podziela. Uszło, bowiem uwadze strony skarżącej to, że w załączniku do ustawy o transporcie drogowym określono wysokość kar pieniężnych za naruszenie obowiązków wynikających m.in. z przepisów wspólnotowych dotyczących czasu pracy kierowcy i sposobu jego wykazania, przy czym zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń lub warunków, o których mowa w ust.1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Z kolei przywołany w tym przepisie ust. 1 zawierał, w stanie prawnym obowiązującym w dacie kontroli, zamknięty katalog ustaw i przepisów, których naruszenie obowiązków lub warunków skutkowało karą pieniężną w wysokości określonej w załączniku do ustawy. W katalogu tym w punkcie 6 wymieniono wiążące Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowe. Wobec tego stwierdzić należy, iż po pierwsze, w dacie kontroli pojazdu, przepisy rozporządzeń Rady (rozporządzenia nr 3820/85 i nr 3821/85) obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej nakładały na określone podmioty obowiązki, po wtóre, przepisy prawa krajowego określały wysokość kar za naruszenie tych obowiązków. Już chociażby z tych względów uprawniony jest pogląd, że ustawodawca wprowadzając sankcje administracyjne za naruszenie przepisów wspólnotowych, możliwość ich stosowania upatrywał w treści art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. Za taką wykładnią art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przemawia również to, że pochodzące sprzed akcesji przepisy rozporządzenia Nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych, odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, na mocy art. 2 Aktu Akcesyjnego przyjęte zostały do polskiego porządku prawnego. Daje to podstawę do wykładni, że powołane rozporządzenia stanowią część umowy międzynarodowej, jaką jest Traktat Akcesyjny. Również rozwiązanie prawne przyjęte w art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwia wyprowadzenia sankcji za naruszenie obowiązków publicznoprawnych, wynikających z rozporządzeń, gdyż stanowi naruszenie obowiązków wynikających z Traktatu Akcesyjnego, a więc umowy międzynarodowej. O tym, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. istniała podstawa prawna do nałożenia na skarżących kary pieniężnej świadczy także to, że przepisy prawa wspólnotowego powołane u jej podstawy spełniają wszelkie przesłanki bezpośredniego zastosowania. Warunkiem stosowania sankcji administracyjnej: kary pieniężnej, jest ustanowienie obowiązku publicznoprawnego. Przepisy prawa wspólnotowego, aby były podstawą do stosowania sankcji administracyjnej, a zatem były bezpośrednio skuteczne, muszą nadawać się do stosowania w drodze autorytatywnej konkretyzacji, a więc muszą spełniać zasadnicze elementy struktury normy prawnej tj. zawierać reguły zachowania. Norma prawna określa adresata, warunki, w jakich ma stosować regułę postępowania (hipoteza), sposób postępowania (dyspozycja). Te warunki normy prawnej spełniają powołane u podstawy prawnej decyzji z dnia [...] lutego 2005 r. przepisy rozporządzeń Rady, gdyż określają reguły zachowania, wskazują adresata, warunki i sposób postępowania. O bezpośredniej mocy wiążącej komentowanych przepisów stanowi expressis verbis art. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), który stanowi: "Przepisy ustawy nie naruszają postanowień zawartych w rozporządzeniu Nr 3820/85/EWG i Umowie AETR". Zgodnie z art. 33 powołanej ustawy o czasie pracy kierowców, ustawa ta weszła w życie z dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. Zastosowanie, zatem miał też art. 17 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, który stanowi: "Państwa Członkowskie, w odpowiednim czasie i po konsultacji z Komisją, przyjmują i publikują takie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, które okażą się konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia". Takie środki obejmują między innymi organizację, procedurę i środki kontroli oraz kary nakładane w przypadku naruszenia. Art. 17 ust. 1 powołanego rozporządzenia nakłada na Państwa Członkowskie obowiązek ustanowienia kar nakładanych za naruszenie nakazów ustanowionych w tym rozporządzeniu. Wynika to wprost ze sformułowania: "przyjmują i publikują takie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, które okażą się konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia". Obowiązek ustanowienia kar nakładanych za naruszenie nakazów ustanowionych w rozporządzeniu dotyczy Państw Członkowskich, które w regulacji ustawowej nie wprowadziły kar za naruszenie tego rodzaju nakazów. W dniu uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowska w Unii Europejskiej, w polskich przepisach ustawowych uregulowano kary pieniężne za naruszenie nakazów w zakresie czasu pracy kierowców oraz obowiązków wynikających z rozporządzenia Rady Nr 3821/85. Załącznik do ustawy transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, regulował rodzaj naruszonych obowiązków i wysokość kary za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców i stosowania wykresówek. Regulacja czasu pracy kierowców i stosowanie wykresówek jest zawarta w rozporządzeniu Nr 3820/85/EWG i rozporządzeniu Nr 3821/85. Polskie przepisy powołanej ustawy zawierają jedynie regulację szczególną zasad stosowania norm prawa wspólnotowego. Stanowi o tym expressis verbis art. 1 pkt 3 powołanej ustawy o czasie pracy kierowców, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, według którego ustawa określa: zasady stosowania norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i gwarantowanych okresów odpoczynku, określonych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3820/85/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz Umową europejską, dotyczącą pracy załóg wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzoną w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. Z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087)". Ta argumentacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sposób dostateczny przeczy tezie, że decyzja o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej, została wydana bez podstawy prawnej. Nie sposób również uznać, że zaistniała druga z podstaw, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega to, że po nowelizacji art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, polegającej m.in. na dodaniu pkt 8 stanowiącego o przepisach wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w nielicznych orzeczeniach sądów administracyjnych prezentowany był pogląd, iż nowelizacja świadczyła o tym, że w stanie prawnym obowiązującym przed jej dokonaniem, naruszenie przepisów wspólnotowych nie było obwarowane sankcją karną. Nie podzielając tego poglądu z przyczyn powyżej podanych, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nawet gdyby uznać argumentację zawartą w przywołanych w skardze kasacyjnej wyrokach za przekonywującą, rzecz dotyczyłaby wykładni przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym przed 21 grudnia 2005 r. i przy istniejącej w początkowej fazie obowiązywania art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym rozbieżności w wykładni art. 92 ust. 1 pkt 7 tej ustawy (nowelizacja skutkował m.in. zmianą numeracji przepisu dotyczącego wiążących umów międzynarodowych) nie byłaby to przesłanka do uznania rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwione zarzuty postawione w obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Również nie zasługują na uwzględnienie zarzuty postawione w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W przepisie tym mowa jest o istotnym wpływie naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Oznacza to, że dla skuteczności zarzutów postawionych w obrębie omawianej podstawy koniecznym jest istnienie potencjalnego związku pomiędzy wytkniętym uchybieniem a wynikiem sprawy sądowoadministracyjnej. Wobec braku takiego związku za bezzasadne należało uznać zarzuty obejmujące naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., jak i zarzut dotyczący naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powiązany z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Ponadto pierwszy z omawianych zarzutów opiera się na przekonaniu kasatora, że do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. doszło na skutek braku należytego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, a ów brak staranności przejawiał się w tym, że uzasadniając orzeczenie Sąd oparł się na powołanych w uzasadnieniu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego i przytoczył fragmenty tych orzeczeń. Taki sposób prowadzenia uzasadnienia wyroku nie tylko nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., ale jest wręcz pożądany dla wykazania ukształtowania się jednolitej linii orzecznictwa. Z kolei drugi z omawianych zarzutów opiera się na przekonaniu kasatora, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a., co rodziło po stronie Sądu I instancji obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art.. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji spór dotyczył kwestii wykładni art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. W tym postępowaniu organ nie przeprowadzał żadnych dowodów i nie dokonywał ustaleń faktycznych. W tej sytuacji zaniechanie zawiadomienia stron o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz głoszonych żądań nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy administracyjnej, a nadto, wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, to uchybienie nie jest naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło