II GSK 1084/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-17

Skład orzekający: Jan Bała, Stanisław Gronowski, Urszula Raczkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wdrażający programy unijne, po uchyleniu przez sąd pierwszej instancji jego wcześniejszej oceny wniosku o dofinansowanie, ma obowiązek przeprowadzenia ponownej, pełnej oceny merytorycznej wniosku, czy też może ograniczyć się do oceny w zakresie wskazanych przez sąd kryteriów?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ wdrażający programy unijne, po uchyleniu przez sąd pierwszej instancji jego wcześniejszej oceny wniosku, nie miał obowiązku przeprowadzania ponownej, pełnej oceny merytorycznej. Organ zastosował się do zaleceń sądu, ograniczając ponowną ocenę do kryteriów wskazanych w poprzednim orzeczeniu sądu, co było zgodne z przepisami ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która ma pierwszeństwo przed Prawem o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie nieuregulowanym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Po negatywnej ocenie i rozpatrzeniu protestu, skarżąca złożyła skargę do WSA, który stwierdził naruszenie prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownej ocenie, która również nie zakończyła się sukcesem, skarżąca złożyła kolejną skargę. WSA oddalił tę skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował się do wyroku sądu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Urszula Raczkiewicz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. K. – P. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 430/12 w sprawie ze skargi K. K. – P. C. na informację M. Jednostki Wdrażania Projektów Unijnych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 kwietnia 2012r., sygn. akt V SA/Wa 430/12, oddalił skargę K. K. – P. C. na decyzję M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. K. K. – P. C. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie (dalej: "Jednostka") z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu "[...]". Projekt został złożony w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki; Priorytet VIII – Regionalne kadry gospodarki; Działanie 8.1 – Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie; Poddziałanie 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw. Pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. Jednostka poinformowała skarżącą, iż złożony projekt nie przeszedł pomyślnie etapu oceny merytorycznej. Skarżąca złożyła protest, który został rozpatrzony negatywnie pismem z [...] lipca 2010r. W dniu [...] sierpnia 2010r. skarżąca wniosła odwołanie. Zarząd Województwa M. pismem z [...] września 2010r. poinformował skarżącą o pozytywnym rozpatrzeniu odwołania. Po ponownym dokonaniu oceny przedmiotowego wniosku, pismem z [...] stycznia 2011r. (błędnie oznaczona data pisma – [...] stycznia 2010r.) Jednostka poinformowała skarżącą, że jej wniosek nie przeszedł pomyślnie etapu oceny merytorycznej. W dniu [...] lutego 2011r. skarżąca złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie skargę na pismo z [...] stycznia 2011r. Wyrokiem z 21 czerwca 2011r., sygn. akt V SA/Wa 1125/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez M. Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych. Pismem z [...] września 2011r. Jednostka poinformowała skarżącą, że jej wniosek uzyskał 77,5 punktu. Jednostka wskazała, że Komisja Oceny Projektów (KOP) dokonała oceny merytorycznej w zakresie kryterium horyzontalnego w części A Karty oceny merytorycznej, zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 21 czerwca 2011r. (w piśmie mylnie podano sierpnia). Natomiast w wyniku oceny w części B Karty w kryterium IV Wydatki projektu wniosek otrzymał 7,5 pkt, a łącznie za to kryterium można było uzyskać 15 pkt. Dlatego też wniosek nie został rekomendowany do dofinansowania, gdyż uzyskał mniej niż 60 % punktów w ramach kryterium. W informacji z dnia [...] września 2011r. skarżąca została pouczona przez M. Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych o prawie do wniesienia protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie, a w przypadku negatywnego rozpatrzenia protestu - o prawie do złożenia odwołania do Zarządu Województwa M.. Jednostka pismem z [...] listopada 2011r. poinformowała skarżącą, że protest został rozpoznany negatywnie. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2012r. Sąd skargę odrzucił, gdyż jej przedmiotem był akt wydany przez Zarząd Województwa M. z [...] stycznia 2012r., który nie podlegał zaskarżeniu. Motywem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była okoliczność, że zasady oceny wniosków złożonych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki nie przewidywały dalszego trybu odwoławczego po wyczerpaniu procedury odwoławczej od pierwszej informacji o negatywnej ocenie wniosku (informacja M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] kwietnia 2010 roku), w związku z dokonaną ponowną oceną wniosku skarżącej zawartą w informacji M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] września 2011 roku, wydanej na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 roku (sygn. akt V SA/Wa 1125/11). A zatem skarga do Sądu administracyjnego przysługiwała bezpośrednio na negatywną ocenę M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z [...] września 2011 r. Zaskarżeniu natomiast nie podlegały późniejsze pisma M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z [...] listopada 2011r oraz Zarządu Województwa M. z [...] stycznia 2012r., gdyż zostały one wydane poza systemem przewidzianym dla Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W dniu [...] lutego 2012r. skarżąca złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z [...] września 2011r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że organ w zaskarżonej informacji z [...] września 2011r. nie pouczył jej prawidłowo o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego i nie wskazał jakie warunki formalne skarga powinna spełniać. Postanowieniem z 1 marca 2012r. Sąd przywrócił termin do wniesienia skargi. Sąd I instancji oddalając skargę K. K. – P. C. podał, iż stosownie do art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu wyroku z 21 czerwca 2011r. Sąd wskazał, że stanowisko zawarte w informacji o rozpatrzeniu odwołania z [...] września 2010r. co do spełnienia kryteriów horyzontalnych i dostępu było prawidłowe. W tym stanie rzeczy brak więc było możliwości stwierdzenia przez MJWPU w informacji z [...] stycznia 2011r., że wniosek nie spełnia kryteriów horyzontalnych. Sąd zauważył ponadto, że zmiana Zasad dokonywania wyboru projektów w ramach PO KL z [...] lipca 2009r. w odniesieniu do odwołania stanowi dodatkowo, że w przypadku pozytywnego rozpatrzenia odwołania w zakresie m.in. błędów w zakresie oceny spełniania szczegółowych kryteriów dostępu, błędów w zakresie przyznania punktów za spełnianie kryteriów strategicznych, projekt nie podlega ponownej ocenie, a jego ocena w zakresie błędów jest zmieniona poprzez dokonanie korekt na kartach oceny formalnej i merytorycznej. W konsekwencji powyższego, za prawidłowe Sąd uznał stanowisko, iż sporny projekt podlegał ponownej ocenie jedynie w zakresie kryterium horyzontalnego dotyczącego zgodności z zapisami Szczegółowego Opisu Priorytetów PO KL. Odnosząc się z kolei do zarzutu braku merytorycznego uzasadnienia dla przyznanej wnioskodawczyni liczby punktów za zgodność wniosku z kryteriami 3.1a, 3.2, 3.3, 3.4 oraz kryterium IV zauważył, iż samo stwierdzenie rozbieżności w ocenach ekspertów, bez jednoczesnego wykazania błędów popełnionych podczas weryfikacji projektu w zakresie wskazanych w skardze kryteriów, powoduje, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że ocena projektu w zakresie zgodności z przywołanymi kryteriami została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy. Ponadto, w ocenie Sądu, wykazane przez skarżącą różnice w ocenach ekspertów nie mogą per se uprawniać tezy o braku bezstronności eksperta, który przyznał ocenianemu projektowi niższą ocenę punktową niż drugi z asesorów. K. K. – P. C. złożyła skargę kasacyjną na powyższy wyrok i wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zwrot kosztów postępowania. Skargą kasacyjną zarzuciła naruszenie: - art. 153 p. p. s. a. i art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 30e ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez przyjęcie, iż na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 roku M. Jednostka Wdrażania Programów Unijnych wydając ocenę, zawartą w informacji z dnia [...] września 2011 roku, nie miała obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny merytorycznej projektu i mogła się ograniczyć wyłącznie do oceny wniosku skarżącej w zakresie kryteriów horyzontalnych, podczas gdy Sąd we wskazanym wyroku z dnia 21 czerwca 2011 roku (sygn. akt V SA/Wa 1125/11) wskazał, iż ocena projektu zawarta w informacji z dnia [...] stycznia 2011 roku została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez M. Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych, - art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na braku stwierdzenia niezgodności z prawem dokonanej oceny projektu wnioskodawczyni zawartej w informacji M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie z dnia [...] września 2011 roku, pomimo że ponowna ocena została dokonana przez tych samych asesorów występujących przy wydawaniu uchylonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 roku (sygn. akt V SA/Wa 1125/11) oceny zawartej w informacji M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] stycznia 2011 roku, - art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r. w zw. z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. w zw. z art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 oraz 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich błędne zastosowanie, wyrażające się w braku stwierdzenia niezgodności z prawem oceny projektu wnioskodawczyni zawartej w piśmie M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] września 2011 roku, podczas gdy przy ocenie projektu brakowało zapewnienia przejrzystości oraz jej bezstronności i ocena ta była sprzeczna z zasadami budowania zaufania obywatela do Państwa, z uwagi na okoliczność, iż: 1. ocena M. Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] września 2011 roku została oparta na negatywnym nastawieniu do osoby wnioskodawczyni oraz złożonego przez nią projektu, wyrażającym się w używaniu przez asesora opinii świadczących o braku bezstronności: 1. "w mojej ocenie, pozycje te (kosztowe - przyp. skarżącego) należy rozpatrywać bardziej w charakterze " skoku na kasą " aniżeli odpowiedzi na konkretne potrzeby grupy docelowej ", 2. " uważam, że założone w projekcie wynagrodzenia są zawyżone ", 3. " uważam takie podejście za wręcz nieetyczne " (druga karta oceny merytorycznej) 2. w informacji z dnia [...] września 2011 roku naruszono zasadę budowania zaufania obywatela do organów władzy publicznej, poprzez niewyjaśnienie sprzeczności i występującej w ocenach dwóch asesorów, z których jedna ocena opiewała na 92 punkty na 100 punktów możliwych do uzyskania, druga zaś na 63, z czego w kryterium IV pierwsza ocena wynosiła 9 punktów, druga natomiast - 6 punktów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację na powyższe przedstawione zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim nie można podzielić zarzutu, iż Sąd I instancji naruszył art. 153 i art. 170 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 30e ust. 1 u.o.z.p.p.r. poprzez przyjęcie, iż M. Jednostka Wdrażania Programów Unijnych wydając ocenę zawartą w informacji z dnia [...] września 2011 r. nie miała obowiązku przeprowadzenia merytorycznej oceny projektu i mogła się ograniczyć wyłącznie do oceny wniosku skarżącej w zakresie kryteriów horyzontalnych. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1125/11 WSA Warszawie odwołując się do treści pisma Instytucji Pośredniczącej z dnia [...] września 2010 r. stwierdził, iż IP dokonała stosownej, przesadzającej oceny, iż projekt spełniał kryteria horyzontalne w zakresie zgodności z dokumentacją konkursową i wbrew stanowisku MJWPU uznała, że nie jest projektem innowacyjnym, ponieważ nie spełnia wymogów zawartych w Wytycznych z [...] kwietnia 2009 r. Rozpoznając ponownie sprawę MJWPU w informacji z dnia [...] września 2011 r. zastosowała się do tych zaleceń, gdyż stwierdziła, że "członkowie Komisji Oceny Projektów dokonali korekty oceny w części A karty oceny merytorycznej, tj.: w zakresie kryterium horyzontalnego dotyczącego zgodności z zapisem Szczegółowego Opisu Priorytetów PO KL". Jednocześnie przedstawiła ocenę w zakresie ilości przyznanych punktów, która to ocena była zgodna z oceną zawartą w informacji z dnia [...] stycznia 2010 r. W tej sytuacji Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie miał podstaw do przyjęcia, iż MJWPU rozpoznając ponownie sprawę nie zastosowała się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., a w konsekwencji, iż naruszyła art. 153 p.p.s.a. Wprawdzie Sąd w tym ostatnim wyroku "stwierdził, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez M. Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych", lecz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie oznaczało, iż organ powinien dokonać ponownej oceny wniosku tak w części A, jak i w części B karty merytorycznej. Kasator sam bowiem przyznaje w skardze kasacyjnej, iż przedmiotem sprawy przez WSA w Warszawie była wprawdzie ocena zawarta w informacji z dnia [...] stycznia 2011 r., lecz zarzuty strony odnosiły się jedynie do kryteriów formalnych. Zgodnie zaś z art. 30b ust. 5 pkt 2 u.o.z.p.p.r. nie podlegają rozpatrzeniu środki odwoławcze, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia zostały wniesione w sposób sprzeczny z pouczeniem. W pouczeniu zaś zawartym m.in. w piśmie MJWPU z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca została pouczona o treści art. 30b ust. 5 u.o.z.p.p.r. i w ramach tego pouczenia podano, iż bez rozpatrzenia pozostaje protest, który został wniesiony m.in. od wyników oceny powtórnie przeprowadzonej w wyniku pozytywnego rozstrzygnięcia środka odwoławczego na poziomie Systemu Realizacji PO KL lub uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego lub nie został oparty o kryteria wyboru projektów podane w dokumentacji konkursowej (regulaminie konkursu) i uprzednio przyjęte przez Komitet Monitorujący PO KL. Tak więc WSA w Warszawie wydając 25 czerwca 2011 r. wyrok w sprawie V SA/Wa 1125/11 nie rozstrzygał w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.), lecz tylko w granicach złożonego w tej sprawie protestu i skargi złożonej do tego Sądu. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 30e ustawy o z.p.p.r. tylko w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z wyłączeniem przepisów w tym artykule wymienionych, a to oznacza, iż ustawa o z.p.p.r. ma pierwszeństwo przed ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle powyższych rozważań należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż organ zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. Organ zaś nie mógł dokonywać ponownej oceny wniosku o dofinansowanie w oparciu o inne niż poprzednio "karty oceny merytorycznej", skoro sprawa w tym zakresie nie była przedmiotem oceny Sądu w sprawie o sygn. V SA/Wa 1125/11 ani też złożonego wcześniej protestu. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło