II GSK 1189/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-08

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Joanna Kabat-Rembelska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówienia na usługi szkoleniowe z zakresu języka angielskiego, polegające na nieuzasadnionym podziale zamówienia na mniejsze części, skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania ze środków Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Naruszenie zasady konkurencyjności, polegające na nieuzasadnionym podziale zamówienia na usługi szkoleniowe z języka angielskiego, skutkuje obowiązkiem zwrotu dofinansowania. Sąd uznał, że dla zastosowania zasady konkurencyjności wystarczające jest istnienie co najmniej trzech potencjalnych wykonawców na rynku, a niekoniecznie nieograniczony krąg wykonawców. Podział zamówienia na mniejsze części w celu uniknięcia obowiązku stosowania zasady konkurencyjności jest nieuprawniony.
Stan faktyczny
Spółka A. zawarła umowę o dofinansowanie projektu "Kurs zawodowy – rejestratorka medyczna" z funduszy UE. W ramach projektu dokonano zakupu usług szkoleniowych z języka angielskiego, dzieląc zamówienie na wiele mniejszych umów z różnymi nauczycielami, aby uniknąć przekroczenia progu 14 000 EUR, który uruchamiał obowiązek stosowania zasady konkurencyjności. Organy administracji uznały ten podział za nieuzasadniony i nakazały zwrot części dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2197/14 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2197/14 oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu UE. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu 5 października 2011 r. skarżąca zawarła umowę o dofinansowanie projektu: "Kurs zawodowy – rejestratorka medyczna" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. W ramach umowy beneficjent otrzymał dofinansowanie ze środków europejskich w kwocie 1.604 496,36 zł oraz dotację celową z budżetu krajowego w kwocie 283 146,24 zł. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K., działając na podstawie art. 207 ust. 1 i 2 w zw. z art. 207 ust. 9 i ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, dalej: u.f.p.) w związku z § 13 umowy o dofinansowanie projektu, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, dalej: ustawa z.p.p.r.) w zw. z § 3 ust. 2a Porozumienia Nr 4/2007 z dnia 24 września 2007 w sprawie dofinansowania Działania Operacyjnego Kapitał Ludzki, określił przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 35 990,37 zł oraz odsetki. Organ podniósł, że dokonano zakupu usług szkoleniowych z zakresu języka angielskiego z naruszeniem § 20 umowy o dofinansowanie projektu z uwagi na niedopełnienie obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców. Łącznie za usługi w tym zakresie zapłacono 140 000 zł, co przekraczało równowartość 14 000 EUR. Organ zarzucił, że dokonano podziału zamówienia na 10 oddziałów, w których realizowany jest projekt, przez co beneficjent przyjął, że żadne z zamówień nie przekraczało kwoty 20 000 zł. Organ I instancji nie uwzględnił wyjaśnień spółki, że zamówienie nie spełniało kryteriów tożsamości podmiotowej oraz czasowej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., wydaną na skutek odwołania skarżącej, Minister Infrastruktury i Rozwoju, uchylił decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. w części dotyczącej odsetek od kwoty 35 990,37 zł od dnia 29 kwietnia 2014 r. do dnia doręczenia decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy. Organ stwierdził, że przedmiotem poszukiwania był trener (nauczyciel) języka angielskiego, ewentualnie podmiot mogący przeprowadzić kursy językowe we wskazanych miastach, a nie podmiot mający w nich swoje placówki. W województwie śląskim pracuje ponad 5 000 nauczycieli angielskiego i powszechna jest praktyka zatrudniania nauczycieli, którzy dojeżdżają do miejsca wskazanego przez zleceniodawcę w celu przeprowadzenia odpowiednich zajęć. Okoliczność ta, jak i fakt realizacji projektu przez 11 miesięcy czynił niezasadnym uznanie, że zasada konkurencyjności nie miała zastosowania. Organ wskazał, że sama spółka we wniosku oszacowała łączną wartość całego zamówienia jako koszt pracy trenerów/nauczycieli języka angielskiego, a następnie nie biorąc pod uwagę tego szacunku, niezgodnie z zasadą konkurencyjności dokonała rozbicia zamówienia na poszczególne umowy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sama wysokość kwoty podlegającej zwrotowi powinna zostać ustalona z zastosowaniem taryfikatora korekt, to jest w wysokości 25% powiększonej o koszty pośrednie 7,06% wynikające z § 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję wskazał, że między stronami sporna jest tylko zasadność obciążenia skarżącej korektą finansową za naruszenie zasady konkurencyjności przy zakupie usługi nauczycieli/trenerów języka angielskiego. Okolicznością bezsporną było, że skarżąca nie wysyłała zapytań ofertowych do co najmniej trzech podmiotów mogących przeprowadzić stosowne treningi czy szkolenia z języka angielskiego zgodnie z wymogami § 20 umowy o dofinansowanie, lecz zawarła szereg indywidualnych umów z różnymi nauczycielami na przeprowadzenie szkoleń językowych w różnych miejscowościach województwa śląskiego, zwykle w blokach kilkugodzinnych. § 20 umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w przypadku realizacji zamówień przekraczających w złotych polskich równowartość kwoty 14 tys. euro netto wykonywanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, zobowiązywał beneficjenta do wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, jeśli na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia. Do realizacji umowy, co zostało w niej wskazane, miały zastosowanie przepisy prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególności przepisy: ustawy o finansach publicznych, ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 z p. zm.), jak również ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 233, poz. 1655, dalej jako p.z.p.), a także odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki PO KL -"Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL" w wersji obowiązującej odpowiednio w dacie realizacji zamówienia (dalej: Wytyczne). Wybierając zatem podwykonawców do wykonania objętych wnioskiem zadań skarżąca obowiązana była stosować powyższe reguły postępowania, jak również przepisy prawa cywilnego. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, biorąc pod uwagę treść wniosku o dofinansowanie i specyfikę przedmiotowych usług szkoleń językowych, że skarżąca niezasadnie rozdzieliła zadania na poszczególne 10 miejscowości, w których realizowała program i w ten sposób uzyskała to, iż pojedyncze zamówienie nie przekraczało 14.000 euro. Przedmiotem zamówienia były bowiem jednorodne, powtarzające się usługi. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca przyjęła nieuprawnione założenie, że żadna ze szkół językowych nie prowadzi działalności we wszystkich miastach, w których będzie organizować kursy. To, że szkoła językowa nie prowadzi stałej działalności na terenie wszystkich 10 miast, nie uprawnia zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego do wniosku, że nie jest w stanie przeprowadzić szkoleń językowych we wszystkich 10 miejscowościach dysponując kilku czy kilkunastoma nauczycielami. Szkolenia językowe były przeprowadzane w okresie wielu miesięcy w blokach kilkugodzinnych, na poziomie podstawowym, co czyniło z jednej strony opłacalnym dojazdy nauczycieli do miejsca szkoleń w dogodnych terminach, a z drugiej strony możliwa była realizacja zadań przez każdego z nauczycieli języka angielskiego związanych z daną szkołą. W ocenie Sądu organy orzekające szczegółowo przeanalizowały wszelkie aspekty tej sprawy i zasadnie wywiodły, że w sprawie występuje zarówno tożsamość przedmiotowa zamówienia (usługi tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu), jak i możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Działanie polegające na rozdzieleniu poszczególnych usług ze względu na miejsce odbywania szkoleń było nieuprawnione, gdyż naruszało obowiązek ustalenia wartości zamówienia z należytą starannością (art. 32 ust. 1 p.z.p.) i w ten sposób skarżąca ominęła obowiązek wynikający z art. 32 ust 2 p.z.p. Jeśli skarżąca chciała do realizacji zamówienia zaangażować kilka podmiotów, np. ze względu na usytuowanie ośrodków szkoleniowych, to mogła to zrobić albo w jednym postępowaniu (oferty częściowe), albo w kilku odrębnych, ale prowadzonych zgodnie z trybem, który wynika z wartości zamówienia jako całości (a nie tej wydzielonej części), co wynika z art. 32 ust. 4 p.z.p., zgodnie z którą jeżeli zamawiający dopuszcza możliwość składania ofert częściowych albo udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania, wartością zamówienia jest łączna wartość poszczególnych części zamówienia. Sposób działania skarżącej podważa, zdaniem Sądu, istotę oraz sens zasady konkurencyjności, a także jej cel. Wobec tego na podstawie wyżej wyłożonych argumentów Sąd uznał, że skarżąca udzielając zamówienia w zakresie szkoleń językowych naruszyła zasadę konkurencyjności, dokonując nieuzasadnionego podziału zamówienia, w konsekwencji czego doszło do wykorzystania środków finansowych z naruszeniem obowiązujących procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 u.f.p. z 2009 r. oraz § 20 ust.1 umowy. Za nieuzasadnione Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Z mocy art. 37 ustawy z.p.p.r. nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało prawidłowo przeprowadzone, uzasadnienia faktyczne zaskarżonych decyzji są prawidłowe i zawierają bardzo szczegółowe ustalenie faktów, na których oparły się orzekające organy, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Organy odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń skarżącej. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a. wskazywanych w skardze, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. T. Sp. z o.o. w P. zaskarżyła wyrok WSA w Warszawie w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: I. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.: a) art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez rozstrzygnięcie, że skarżąca dopuściła się naruszenia procedury obowiązującej przy udzielaniu zamówienia na podstawie "zasady konkurencyjności" określonej w dokumencie "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL" oraz "Zasady finansowania PO KL"; b) naruszenie "Zasad finansowania PO KL" oraz "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO KL", jak również postanowień umowy o dofinansowanie projektu poprzez błędną interpretację tzw. przesłanki tożsamości podmiotowej, której wystąpienie jest niezbędne do przyjęcia, że w sprawie będącej przedmiotem skargi mamy do czynienia z zamówieniem tego samego rodzaju (co doprowadziło do wniosku, że skarżąca naruszyła procedurę udzielania zamówień). II. przepisów postępowania, tj.: a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (art. 32 oraz art. 24 tej ustawy), która w stosunku do skarżącej nie znajduje zastosowania, bowiem skarżąca jako tzw. podmiot prywatny (nie będący jednostką sektora finansów publicznych, ani żadnym podmiotem, o którym mowa w art. 3 p.z.p.) jest zobowiązana do stosowania tzw. "zasady konkurencyjności"; b) nieustalenie przez Sąd, iż organ naruszył art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (tj. w szczególności poprzez niewzięcie pod uwagę przy orzekaniu okoliczności faktycznych wskazywanych przez skarżącą, które mogły mieć wpływ na wynik na ustalenie występowania w sprawie tzw. tożsamości podmiotowej – gdzie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami ustalenie tożsamości podmiotowej musi opierać się na analizie określonego rynku, branży, czyli na okolicznościach faktycznych danej sprawy), co doprowadziło do wysnucia błędnych wniosków odnośnie braku obowiązku stosowania przez skarżącą w przedmiotowej sprawie "zasady konkurencyjności" w ramach PO KL. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu I instancji, w którym ten Sąd uznał, że skarżąca udzielając zamówienia w zakresie szkoleń językowych naruszyła zasadę konkurencyjności, dokonując nieuzasadnionego podziału zamówienia, w konsekwencji czego doszło do wykorzystania środków finansowych z naruszeniem obowiązujących procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 u.f.p. oraz § 20 ust. 1 umowy. Sąd podkreślał, że Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego w rozdziale 3, podrozdział 3.1 punkt 8 stanowią, że wydatki w ramach projektu powinny być ponoszone zgodnie z zasadą konkurencyjności, określoną w umowie o dofinansowanie projektu. Sąd zauważył, że przedmiotem zamówienia były jednorodne, powtarzające się usługi. Sama skarżąca wskazuje, że istnieje na Śląsku wiele szkół językowych prowadzących szkolenia w różnych miastach, przyjęła jednak nieuprawnione, niezgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego założenie, że skoro żadna szkoła nie prowadzi stałej działalności na terenie wszystkich 10 miast, w których skarżąca miała organizować kursy, to nie będzie w stanie przeprowadzić w tych miejscowościach szkoleń językowych, mimo dysponowania kilkoma, czy kilkunastoma nauczycielami. W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego, z tym, że wiodący charakter miały zarzuty naruszenia prawa materialnego zmierzające do wykazania, że skarżąca kasacyjnie zamawiając usługi szkoleniowe z zakresu języka angielskiego nie była obowiązana do zastosowania w niniejszej sprawie zasady konkurencyjności. W ramach tych zarzutów autor skargi kasacyjnej wskazywał, że naruszono art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez rozstrzygnięcie, że skarżąca dopuściła się naruszenia procedury obowiązującej przy udzieleniu zamówienia na podstawie "zasady konkurencyjności" określonej w dokumencie "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności w ramach PO KL" oraz "Zasady finansowania PO KL", a także naruszenia tych dokumentów, jak również postanowień umowy o dofinansowanie projektu, przez błędną interpretację tzw. przesłanki tożsamości podmiotowej, której wystąpienie jest niezbędne do przyjęcia, że w sprawie będącej przedmiotem skargi mamy do czynienia z zamówieniem tego samego rodzaju. Według stanowiska wypracowanego na gruncie prawa zamówień publicznych - o zamówieniu tego samego rodzaju (w sensie tożsamości podmiotowej) można mówić w sytuacji, gdy określone artykuły/usługi można dostać bez trudu u jednego wykonawcy, przy czym wykonawców tych jest wielu. Zatem nie dotyczy sytuacji, w której określony asortyment można co prawda dostać u jednego wykonawcy, ale krąg tych wykonawców jest ograniczony. Zdaniem skarżącej, wcale nie jest powszechne wykonywanie usługi z zakresu szkolenia z języka angielskiego w 10 różnych miastach woj. śląskiego przez taką samą grupę wykonawców. Wymóg powszechności należy rozpatrywać biorąc pod uwagę kategorię charakteru zamówienia – mianowicie każdy zamawiający powinien wziąć pod uwagę nie tylko okoliczność, że nie jest powszechne, aby danego rodzaju zamówienie realizowane były przez nieograniczony krąg podmiotów, ale także fakt, że ze względu na charakter, złożony tryb danej usługi, nie znajdzie się wiele podmiotów gotowych do jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z tym stanowiskiem. Przed wszystkim należy podkreślić, że kwestia jednorodności zamówienia (zamówienia tego samego rodzaju) nie dotyczy postępowania toczącego się na gruncie ustawy – Prawo zamówień publicznych, lecz jest rozpatrywana w odniesieniu do zasady konkurencyjności, którą beneficjenci programu są obowiązani stosować z mocy umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Umowa ta jest identyczna dla wszystkich beneficjentów programu, przez co realizowana jest m.in. zasada równości dla korzystających ze środków oferowanych w ramach programu. Kwestia dotycząca stosowania zasady konkurencyjności jest uregulowana również w dokumentach "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach programu operacyjnego Kapitał Ludzki" oraz "Zasady finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki". W tym ostatnim dokumencie w części dotyczącej "Zasady konkurencyjności" wskazano, że beneficjenci, którzy nie są zobowiązani do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych, zobligowani są do ponoszenia wydatków w ramach projektu, zgodnie z Zasadą konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych. Przy realizowaniu zamówień zgodnie z Zasadą konkurencyjności powinni pamiętać, że zamówienia sumowane są w ramach danego projektu realizowanego przez beneficjenta, co oznacza, że beneficjent powinien dokładnie przeanalizować budżet projektu w celu zidentyfikowania tych zamówień, które będą się powtarzać i w których może powstać ryzyko przekroczenia progu, dla którego zasada konkurencyjności jest obowiązkowa; beneficjent ustalając, czy w przypadku zlecenia usług, dostaw i robót budowlanych występuje jedno zamówienie, czy też odrębne zamówienia, bierze pod uwagę łączne spełnienie następujących kryteriów: a) tożsamość przedmiotowa zamówienia – dostawy, usługi i roboty budowlane tego samego rodzaju i o tym samym przeznaczeniu; b) tożsamość czasowa zamówienia – możliwe udzielenie zamówienia w tym samym czasie; c) tożsamość podmiotowa zamówienia – możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. W niniejszej sprawie ostatecznie nie była sporna kwestia tożsamości przedmiotowej oraz czasowej zamówienia. Spór na obecnym etapie dotyczy wyłącznie tożsamości podmiotowej. Prawidłowe jest stanowisko, prezentowane również przez autora skargi kasacyjnej, że przy badaniu kwestii tożsamości zamówienia na gruncie obowiązywaniu zasady konkurencyjności można i należy stosować zasady wypracowane na gruncie ustawy Prawo zamówień publicznych, jednak podkreślić trzeba, że nie wszystkie te zasady znajdą w pełni i wprost zastosowanie. Nie można bowiem pominąć – przy ich stosowaniu – uregulowania dotyczącego treści samej zasady konkurencyjności w umowie. W odniesieniu do spornej w sprawie tożsamości podmiotowej zamówienia, a szczególnie powszechności i nieograniczonego kręgu wykonawców przy ocenie możliwości wykonania danego zamówienia nie można nie zauważyć, że dla zrealizowania zasady konkurencyjności wystarczające jest wysłanie zamówienia ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że – dla potrzeb oceny tożsamości zamówienia krąg tych wykonawców ma być wręcz nieograniczony (bardzo szeroki), gdyż w istocie dla zrealizowania zasady konkurencyjności wystarczające jest, aby potencjalnych wykonawców było co najmniej trzech. Sama Zasada konkurencyjności (jej treść) i reguły według których znajduje ona zastosowanie powinny być spójne. Dlatego słusznie przyjął Sąd I instancji, iż zamówienie w zakresie zakupu szkoleń z języka angielskiego – było jednym zamówieniem, i w niespornych realiach rynkowych (wielość szkół językowych na terenie woj. śląskiego) oraz przy jednorodnych, powtarzających się usługach, można było postawić wykonawcom identyczne wymogi dotyczące jego realizacji i istniała możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Dlatego też za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego wskazane w pkt I petitum skargi kasacyjnej. W ramach zarzutów opartych na drugiej podstawie z art. 174 p.p.s.a., zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji naruszył art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, które w stosunku do skarżącej w ogóle nie znajduje zastosowania. Ponadto Sąd nie ustalił, że organ naruszył art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego – w szczególności poprzez niewzięcie pod uwagę okoliczności faktycznych wskazywanych przez skarżącą, które mogły mieć wpływ na ustalenie tzw. tożsamości podmiotowej – gdzie, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami ustalenie tożsamości podmiotowej musi opierać się na analizie określonego rynku, branży czyli na okolicznościach faktycznych danej sprawy. Odnosząc się do pierwszego z tych zarzutów należy wskazać, że w myśl art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zasadnie przyjmuje się, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwala NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Taki stan rzeczy w sprawie nie występuje. Ponadto w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko jeżeli uchybienie to mogło mieć - i to istotny - wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju wpływu w skardze kasacyjnej nie wykazano. Zauważyć należy, że Sąd I instancji w istocie w uzasadnieniu wyroku powoływał się na przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, wskazując na str. 6 na naruszenie przez skarżącą art. 32 ust. 1 i 2 p.z.p., dotyczących podstawy ustalenia wartości zamówienia oraz zakazu dzielenia zamówienia na części lub zaniżania jego wartości – w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy. Wskazał również na możliwość, jaką daje art. 32 ust. 4 p.z.p. w zakresie udzielania tzw. zamówień częściowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można jednak uznać, aby podstawę prawną zaskarżonego wyroku stanowiły przepisy Prawa zamówień publicznych. Sąd wyraźnie wskazywał, że skarżąca była zobowiązana stosować w trakcie realizacji projektu zasadę konkurencyjności i analizował jej postępowanie na gruncie właśnie tej zasady. Konieczność zliczenia wartości całego zamówienia i ustalenia tej wartości z uwzględnieniem należytej staranności powinna być przestrzegana nie tylko przez podmioty zobowiązane do stosowania Prawa zamówień publicznych, ale również zasady konkurencyjności. Należy też zauważyć, że sam kasator, wskazywał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – przy omawianiu stosowania zasady konkurencyjności - na potrzebę odwołania się do zasad i stanowiska wypracowanego na gruncie ustawy o zamówieniach publicznych. Z tych też przyczyn, podkreślając, że przepisy Prawa zamówień publicznych nie miały zastosowania do skarżącej, uznać należy, że powyższe uchybienie Sądu I instancji nie miało wypływu na wynik sprawy, a zatem omawiany zarzut skargi kasacyjnej jest bezzasadny. Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że również i on nie jest trafny. Podkreślić trzeba, że zarzut ten nie zawiera osobnego uzasadnienia, autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenie prawa procesowego w istocie zwalczał ocenę tożsamości podmiotowej dokonanej przez organy i zaaprobowanej przez Sad I instancji. Uważa się w doktrynie i orzecznictwie, że naruszenie prawa materialnego nie może być skutecznie zakwestionowane zarzutem o charakterze procesowym (i na odwrót). Na marginesie tylko zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom kasatora – Sąd I instancji brał pod uwagę wskazywane przez skarżącą dane dotyczące ilości szkół językowych na terenie województwa śląskiego i zakres oferowanych przez nie usług. Uwzględniając jednak przyjętą interpretację pojęcia tożsamości podmiotowej słusznie stwierdził, że istnieją szkoły językowe dysponujące kadrą, które mogłyby przeprowadzić wskazane szkolenia językowe. Były to bowiem jednorodne, powtarzające się usługi, przeprowadzane w okresie wielu miesięcy, w blokach kilkugodzinnych, na poziomie podstawowym, co czyniło z jednaj strony opłacalnym dojazdy nauczycieli do miejsca szkolenia w dogodnych terminach, a z drugiej strony możliwa była realizacja zadań przez poszczególnych nauczycieli związanych z daną szkołą. Kasator wskazując na naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. nie podał też na czym naruszenie każdego z tych przepisów miało polegać. Jakich dowodów (ewentualnie) organ nie przeprowadził, które mogłyby się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Nie wskazał też – odnośnie do art. 77 k.p.a., składającego się z czterech jednostek redakcyjnych – o którą normę prawną mu chodzi. Z tych wszystkich przyczyn, uznając, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie ukazał się skuteczny, skarga kasacyjna, na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło