II GSK 1246/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-09

Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Andrzej Kuba, Joanna Sieńczyło-Chlabicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w sprawie wpisu na listę adwokatów, powinien stosować przepisy ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, czy też przepisy po nowelizacji, a jeśli stosuje przepisy po nowelizacji, to czy prawidłowo ocenił materiał dowodowy dotyczący praktyki zawodowej kandydata?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie od uchwały organu samorządu adwokackiego w sprawie wpisu na listę adwokatów, powinien zastosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie złożenia wniosku przez kandydata, jeśli są one dla niego korzystniejsze. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, ponieważ organ ten nie dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego pod kątem przepisów obowiązujących przed nowelizacją ustawy Prawo o adwokaturze, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
M. Sz. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów po ukończeniu studiów prawniczych i aplikacji prokuratorskiej, załączając dokumenty potwierdzające jego praktykę zawodową. Okręgowa Rada Adwokacka odmówiła wpisu, uznając, że nie złożył wymaganych dokumentów potwierdzających odpowiednią praktykę w zawodzie prawniczym zgodnie z nowelizacją ustawy Prawo o adwokaturze. Po utrzymaniu uchwały przez Naczelną Radę Adwokacką i decyzji Ministra Sprawiedliwości, M. Sz. złożył skargę do WSA, który uchylił decyzję Ministra. Minister Sprawiedliwości wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 275/10 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [..] listopada 2009 r. nr [..] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 275/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. Sz. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w punkcie pierwszym, uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie drugim, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, w punkcie trzecim, zasądził od organu na rzecz M. Sz. zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. M. Sz. w dniu [...] marca 2009 r. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów w trybie art. 65, 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm., dalej: Prawo o adwokaturze). We wniosku wskazał, że studia prawnicze na [...]. ukończył w 2004 r. Następnie w okresie od października 2005 r. do września 2008 r. odbył aplikację prokuratorską w okręgu Prokuratury Apelacyjnej we W., podczas której wykonywał przypisane mu obowiązki (w tym: od dnia 4 stycznia do dnia 3 lipca 2008 r. w ramach przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania Powiatowego Urzędu Pracy we W.). Egzamin prokuratorski złożył [...] października 2008 r. Ponadto wskazał, że w okresie od lutego 2004 r. do lutego 2006 r. odbył praktykę w Kancelarii Adwokackiej adw. A. B. we W. Początkowo odbywała się ona na zasadzie wolontariatu, a w okresie od dnia 19 stycznia 2005 r. do dnia 18 stycznia 2006 r. w formie stażu absolwenckiego na podstawie skierowania Powiatowego Urzędu Pracy we W. Do wniosku załączył m.in.: oświadczenie adw. A. B. z dnia [...] lutego 2009 r. o współpracy ze skarżącym i zakresie jego obowiązków, opinię z poszczególnych jednostek organizacyjnych prokuratury i sądów wydawanych przez prokuratorów w trakcie odbywania przez skarżącego aplikacji prokuratorskiej, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy we W. o odbyciu przygotowania zawodowego w Prokuraturze Okręgowej we W. z dnia [...] lipca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. uchwałą z dnia [...] kwietnia 2009 r. odmówiła skarżącemu wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., uznając, iż poza dokumentem o zdaniu egzaminu prokuratorskiego wnioskodawca nie złożył innych dokumentów wskazanych w art. 68 ust. 3 pkt 3 i 5 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu obowiązującym z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo o notariacie (Dz. U. Nr 37, poz. 286, dalej: ustawa z dnia 20 lutego 2009 r.) nowelizującej z dniem 25 marca 2009 r. ustawę – Prawo o adwokaturze, z których wynikałoby, że przez co najmniej 3 lata w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis zajmował stanowiska lub wykonywał czynności uprawniające do uzyskania wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego (art. 66 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy). Po rozpatrzeniu odwołania M. Sz., Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej. Organ nie zgodził się z twierdzeniem M. Sz., że ocena jego wniosku powinna być przeprowadzona zgodnie ze stanem prawnym istniejącym w chwili jego złożenia, z dniem [...] marca 2009 r., tj. przed nowelizacją ustawy – Prawo o adwokaturze. Dalej organ wskazał, że w toczących się postępowaniach o wpis na listę adwokatów także tych, które zostały wszczęte przed nowelizacją ustawy – Prawo o adwokaturze, powinno się stosować przepisy powołanej ustawy po nowelizacji, aby wyeliminować jakąkolwiek dowolność decyzji podejmowanych przez okręgowe rady adwokackie przy ocenie "odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym". W związku z powyższym organ dokonał oceny sytuacji prawnej M. Sz. przy uwzględnieniu treści art. 66 Prawa o adwokaturze, po nowelizacji. Ponadto organ dokonując oceny praktyki zawodowej wnioskodawcy wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 5 Prawa o adwokaturze do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. W związku z powyższym organ zaliczył wnioskodawcy okres 9 miesięcy, jako że wykonywał wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej adwokata na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Minister nie podzielił poglądu Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i stwierdził, iż Okręgowa Rada Adwokacka (dalej: ORA) i Naczelna Rada Adwokacka (dalej: NRA) obowiązane były, ze względu na brak przepisów przejściowych, rozważyć na tle okoliczności sprawy, kwestię związaną z możliwością zastosowania w tej sprawie uregulowań obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., jak również wprowadzonych ustawą z dnia 20 lutego 2009 r., kierując się przy tym zasadą wyboru regulacji. W sytuacji braku przepisów przejściowych i zmiany stanu prawnego każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając w ocenie, które z przepisów materialnoprawnych (obowiązujące w dacie zdarzenia inicjującego postępowanie czy w dacie orzekania) są dla strony korzystniejsze. Z tego względu Minister uznał, że pogląd obu organów samorządu adwokackiego co do wyłącznego stosowania ustawy – Prawo o adwokaturze, po nowelizacji, jest niezasadny. Powyższe uchybienie nie miało jednak, w ocenie organu, wpływu na prawidłowość zaskarżonej uchwały NRA. W ocenie Ministra, w sprawie został zebrany wystarczający materiał dowodowy do podjęcia przez niego rozstrzygnięcia w przedmiocie wpisu M. Sz. na listę adwokatów. Zdaniem Ministra, organy samorządu prawidłowo ustaliły, że skarżący nie spełnia przesłanek w zakresie wpisu na listę adwokatów określonych w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze, a brak odniesienia się do jego sytuacji prawnej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż analiza materiału prowadzi do wniosku o braku podstaw do dokonania wpisu na listę adwokatów, także w świetle przepisów obowiązujących przed nowelizacją powołanej ustawy. M. Sz. [...] stycznia 2004 r. ukończył wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii [...]. W latach 2006-2008 ukończył na tym wydziale studia z zakresu prawa karnego gospodarczego, w tym ze specjalizacją prawa karnego skarbowego oraz kryminalistyki. Od 20 stycznia 2005 r. do 19 stycznia 2006 r. na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 2005 r. zawartej pomiędzy Powiatowym Urzędem Pracy we W. a Kancelarią Adwokacką A. B. odbywał staż dla bezrobotnych w tej Kancelarii na stanowisku praktykanta/asystenta. Od 11 lutego 2009 r. współpracuje jako prawnik z Kancelarią Prawną s.c. S.-W.-W.-B. we W. Ponadto odbył pozaetatową aplikację prokuratorską i w 2008 r. złożył egzamin prokuratorski. Tak ustalony przebieg zatrudnienia wskazuje, w ocenie Ministra, na to, że M. Sz. nie spełnia przesłanek wpisu na listę adwokatów. Okres 12 miesięcy wykonywania funkcji praktykanta/asystenta i krótkotrwała współpraca z Kancelarią Prawną s.c. S.-W.-W. są niewystarczające do uznania, iż posiada on odpowiednią praktykę w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06, a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem organu, M. Sz. nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze, po nowelizacji. M. Sz. złożył egzamin prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r., jednak w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat, nie zajmował stanowiska aplikanta i nie wykonywał wymagających wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim lub spółce cywilnej, jawnej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 powołanej ustawy lub kancelarii radcy prawnego, spółkach, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Organ uznał jednak, iż wbrew poglądowi NRA okres stażu odbywanego w Kancelarii Adwokackiej A. B. na podstawie umowy cywilnoprawnej może zostać zaliczony do okresu, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze po nowelizacji. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ łączny okres praktyki zawodowej M. Sz. jest krótszy niż 3 lata. Skarżący nie spełnia zatem, w ocenie Ministra, zarówno przesłanek z art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, będących dotychczas podstawą wpisu na listę adwokatów, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę adwokatów wynikających z przytoczonego znowelizowanego art. 66 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. M. Sz. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, polegające na braku wszechstronnego i wnikliwego zbadania dokumentów przedstawionych przez M. Sz., poświadczających jego praktykę w zawodach prawniczych. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. W dniu [...] maja 2010 r. do Sądu wpłynęło pismo M. Sz., w którym uaktualnił stan faktyczny sprawy, stwierdzając, iż w chwili obecnej posiada już 6-letnie doświadczenie w stosowaniu prawa, przedstawiając etapy jego kariery zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylając decyzję Ministra Sprawiedliwości stwierdził, że narusza ona obowiązujące prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wskazał, że M. Sz. złożył wniosek w dniu [...] marca 2009 r. przed nowelizacją ustawy – Prawo o adwokaturze. Sąd I instancji podniósł, że zarówno ORA jak i NRA, dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, koncentrowały się wyłącznie na ustaleniach wymaganych przepisami ustawy – Prawo o adwokaturze po nowelizacji. Natomiast w żadnym zakresie nie dokonywały oceny objętego wnioskiem żądania z punktu widzenia art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu przed nowelizacją. Jak wskazał Sąd I instancji do organów samorządu adwokackiego, a nie do Ministra Sprawiedliwości należy rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wpis i okoliczność, iż od uchwały NRA służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z k.p.a. (art. 68 ust. 6a) nie ogranicza powyższych kompetencji samorządu. W ocenie Sądu, organy samorządu błędnie zastosowały przepisy ustawy obejmujące przesłanki wpisu na listę adwokatów, w obowiązującym z dniem 25 marca 2009 r. brzmieniu, a skutkiem tego stanu rzeczy był brak oceny materiału dowodowego i ustaleń w aspekcie wymagań stawianych przepisami ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku. Ocena wniosku w świetle dotychczasowych przepisów i poczynienie nowych, wymaganych tymi przepisami ustaleń nastąpiło dopiero w decyzji Ministra Sprawiedliwości, co zdaniem Sądu nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz przepisów ustawy stanowiących o kompetencji organów samorządu do rozstrzygania wniosków w przedmiocie wpisu na listę adwokatów. Ponadto Sąd I instancji podniósł, że organ nie poddał ocenie całego materiału dowodowego. Dalej stwierdził, że M. Sz. trafnie zauważył, iż organ nie odniósł się do wskazanych w skardze dokumentów, poświadczających jego zdaniem praktykę w zawodach prawniczych, co wskazuje w ocenie Sądu I instancji na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 157 § 3 k.p.a. Minister Sprawiedliwości wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 68 ust. 6a Prawa o adwokaturze poprzez błędne przyjęcie w podstawie zaskarżonego wyroku, iż Minister Sprawiedliwości dokonał oceny wniosku pana M. Sz. wykraczając poza przysługujące mu uprawnienie, jako organu odwoławczego, gdy w rzeczywistości odwołanie zostało rozpoznane w granicach przysługującej Ministrowi Sprawiedliwości kompetencji do rozpatrywania odwołań od uchwał organów samorządu adwokackiego w kwestiach dotyczących wpisu na listę adwokatów; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 157 § 3 k.p.a. poprzez stwierdzenie, iż Minister Sprawiedliwości nie poddał ocenie całości materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wpisu pana M. Sz. na listę adwokatów i uchylenie zaskarżonej decyzji, gdy w rzeczywistości stwierdzone uchybienia nie miały wpływu na jej treść, a Minister Sprawiedliwości rozpatrzył całość materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku wymienionego; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia: – podstawy prawnej zaskarżonego wyroku, – tezy o braku kompetencji Ministra Sprawiedliwości do merytorycznego rozpoznania wniosku pana M. Sz. o wpis na listę adwokatów, – czy staż odbyty w prokuraturze przez wymienionego miał wpływ na ocenę "odpowiedniej praktyki" w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Minister Sprawiedliwości uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając, iż Minister Sprawiedliwości nie był uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie wniosku M. Sz., wydał zaskarżony wyrok z naruszeniem przepisów, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto teza Sądu I instancji nie została należycie wyjaśniona w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w związku z czym nie odpowiada ustawowym wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., jak wskazał Minister Sprawiedliwości był on organem nie tylko uprawnionym, lecz wręcz zobowiązanym do dokonania oceny materiału dowodowego poprzez pryzmat przepisów, na które powoływał się odwołujący, tj. w świetle unormowań obowiązujących przed nowelizacją. Analiza materiału dowodnego doprowadziła Ministra do wniosku, iż M. Sz. nie spełnia warunków niezbędnych do wpisu na listę adwokatów wymaganych przepisami ustawy – Prawo o adwokaturze zarówno w brzmieniu przed, jak i po nowelizacji. Wbrew twierdzeniom Sądu okoliczność, iż ocena wniosku oraz poczynienie w wymienionym zakresie ustaleń faktycznych nastąpiło po raz pierwszy dopiero w decyzji Ministra Sprawiedliwości nie naruszało art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., ani też prawa strony do rozpoznania sprawy w toku dwóch instancji. Wadliwe uzasadnienie uchwał organów samorządowych nie zwalniało Ministra od merytorycznego rozpoznania sprawy. Ponadto skarżący organ wskazał, że stwierdzone przez Sąd I instancji uchybienie polegające na zaniechaniu omówienia dokumentów dołączonych przez M. Sz. do odwołania, nie mogło stanowić podstawy uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., ponieważ pozostawało bez wpływu na treść jej rozstrzygnięcia. Dokumenty, które zostały dołączone, potwierdzały jedynie odbycie przez M. Sz. w okresie od stycznia 2008 r. do lipca 2008 r. przygotowania zawodowego w Prokuraturze Rejonowej dla W. w ramach stażu finansowanego przez Powiatowy Urząd Pracy we W., nie wskazywały na przedmiot stażu i kierunek przygotowania zawodowego i czy staż umożliwiał nabycie umiejętności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej. Ponadto w ocenie Ministra nie miał on obowiązku poszukiwania dowodów, które wskazywałyby, czy ww. staż mógł stanowić "odpowiednią praktykę" w rozumieniu art. 65 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06. Ponadto Minister wskazał, że omawiany staż M. Sz. odbył przed zdaniem egzaminu zawodowego. W związku z powyższym wobec treści przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu uwzględniającym wyrok TK, okres stażu nie mógł zostać zaliczony do czasu "odpowiedniej praktyki". W ocenie Ministra zbędne było omawianie dokumentów przedłożonych na tę okoliczność przez skarżącego przy odwołaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Wnoszący skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości zarzucił w granicach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie szeregu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję Ministra nie naruszył wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów, gdyż dokonał jej wnikliwej kontroli. Należy w pełni podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku oraz kwestionowanej decyzji Ministra Sprawiedliwości, że w niniejszej sprawie względem skarżącego M. Sz. powinny mieć zastosowanie przepisy prawa materialnego – art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze w dotychczasowym brzmieniu, tj. przed nowelizacją, która weszła w życie 25 marca 2009 r. Prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że konsekwencją przyjęcia przez Ministra Sprawiedliwości stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia wniosku przez skarżącego była konieczność szczegółowego zbadania przesłanek wpisu na listę adwokatów z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy w dotychczasowym brzmieniu, czego organy samorządu w obu instancjach nie dokonały, gdyż oparły się na innym stanie prawnym. Minister Sprawiedliwości wprawdzie działał w tej sprawie jako organ odwoławczy od uchwały NRA w szczególnym trybie odwoławczym (charakterystycznym dla Prawa o adwokaturze) i mógł przeprowadzić postępowanie dowodowe i samodzielnie ocenić ten materiał dowodowy oraz dokonać pełnych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, ale zastrzeżenia Sądu I instancji co do prawidłowości i kompletności tych ustaleń nie mogą być skutecznie podważone skargą kasacyjną. Zarzut Sądu I instancji postawiony zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, że organ ten nie poddał ocenie całego materiału dowodowego i nie odniósł się do wskazanych w skardze dokumentów, poświadczających praktykę M. Sz. w zawodach prawniczych. W tych warunkach nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 k.p.a., gdyż właśnie to organy wszystkich instancji, w tym Ministra Sprawiedliwości z naruszeniem powyższych przepisów postępowania nienależycie wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy istotne dla rozstrzygnięcia przesłanki odpowiedniej praktyki w zawodach prawniczych wymaganej przepisem art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w dotychczasowym brzmieniu w powiązaniu ze wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego w orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (Dz. U. z 2006 r. Nr 75, poz. 529). Należy przypomnieć, że wykładnia tego przepisu w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dokonywana w zgodzie z powołanym wyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego nakazywała wnikliwie zbadanie pełnej praktyki wnioskodawcy w zawodach prawniczych w całym okresie jej wykonywania do czasu złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów, w oparciu o wszystkie dowody zebrane w sprawie, czego akurat w niniejszej sprawie nawet organ ostateczny, jakim był Minister Sprawiedliwości, nie uczynił w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy – Minister Sprawiedliwości ustalając samodzielnie, że skarżący nie spełnia przesłanek do wpisu na listę adwokatów na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w dotychczasowym brzmieniu i wykładnią konstytucyjną tego przepisu zawartą w wyroku TK z 19 kwietnia 2006 r. wprawdzie analizował staż pracy i doświadczenie zawodowe wnioskodawcy zarówno w toku odbytej przez niego aplikacji, jak i po jej zakończeniu, jednakże jak to słusznie zauważył Sąd I instancji nie poddał ocenie całego materiału dowodowego i nie ustosunkował się do wszytkach dokumentów wskazanych w skardze a mających istotne znaczenie dla oceny czy rozmiary odbytej przez skarżącego praktyki w zawodach prawniczych i jej zawartość dają rękojmię wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w brzmieniu określonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. Skoro organ odwoławczy – Minister Sprawiedliwości uznał, że wskazane przez skarżącego dowody są niewystarczające lub też nie w pełni wyjaśniają istotne okoliczności sprawy, to albo mógł zażądać od niego stosownych dodatkowych wyjaśnień lub uzupełnienia materiału dowodowego lub też jeśli nie mógł tego uczynić z innych względów, to należało zastosować przepis art. 138 § 2 k.p.a. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest trafny, gdyż ewentualne uchybienie uzasadnienia zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie "braku kompetencji Ministra Sprawiedliwości do merytorycznego rozpoznania wniosku", chociaż Sąd I instancji tak wyraźnie nie stwierdził, nie miało wpływu na wynik sprawy. Kwestionowana decyzja Ministra zawierała bowiem inne wady procesowe skutkujące jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i ten właśnie przepis w powiązaniu z art. 7, 77 § 1 k.p.a. stanowiły podstawę prawną uchylenia zaskarżonej decyzji. Dlatego też zarzut skargi kasacyjnej braku wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego wyroku jest chybiony. Natomiast trafnie zarzucono omyłkowe powołanie w wyroku przepisu art. 157 § 3 k.p.a., który w tej sprawie nie miał zastosowania, ale to uchybienie Sądu pozostało bez wpływu na rozstrzygnięcie wyroku. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 185 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło