II GSK 1404/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-16
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Maria Jagielska, Piotr Pietrasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa można kwestionować prawomocne ustalenie, że produkt ten jest niebezpieczny, dokonane w odrębnym postępowaniu o bezpieczeństwie produktu?Ratio decidendi
Prawomocna decyzja stwierdzająca, że produkt nie spełnia wymogów bezpieczeństwa, kształtuje stan faktyczny i prawny, który nie może być kwestionowany w odrębnym postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej. Postępowanie dotyczące bezpieczeństwa produktu i postępowanie o nałożenie kary pieniężnej są odrębnymi postępowaniami materialnoprawnymi. Kara pieniężna może być nałożona dopiero po prawomocnym stwierdzeniu niebezpieczeństwa produktu i nałożeniu obowiązków na producenta.Stan faktyczny
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie wobec P. M. w związku z wprowadzeniem na rynek fotela N., który nie spełniał wymogów bezpieczeństwa. Po przeprowadzeniu badań i zgromadzeniu materiału dowodowego Prezes UOKiK wydał decyzję stwierdzającą, że fotel jest niebezpieczny, nakładając obowiązki na producenta. Następnie nałożył karę pieniężną za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. P. M. zaskarżył decyzję o karze pieniężnej, kwestionując m.in. prawidłowość ustaleń dotyczących bezpieczeństwa produktu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od P. M. na rzecz Prezesa UOKiK 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wm z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2414/10 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymogów bezpieczeństwa 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. M. na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2414/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P .M. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niebezpiecznego, z następującym uzasadnieniem.
Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił P. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. fotela N. Wszczęte postępowanie było konsekwencją ustaleń dokonanych w toku wcześniejszego postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela N., zainicjowanego pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., przy którym przekazał protokół kontroli dotyczący fotela N.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezes UOKiK opierając się na aktualnych wynikach badań laboratoryjnych fotela N. (badania laboratoryjne próbki produktu dokonane w toku kontroli Inspekcji Handlowej oraz badania próbki rozjemczej produktu w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK), a także biorąc pod uwagę pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (skargę konsumencką dotyczącą wadliwej konstrukcji produktu, wypadek konsumencki, który miał miejsce w trakcie używania fotela oraz znaczną liczbę reklamacji produktu), uznał, iż fotel N. nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm., dalej: także jako "u.o.b.p."). i nałożył na skarżącego obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b), pkt 2 lit. b) i lit. c) u.o.b.p. Organ wskazał, że ponowne badania laboratoryjne produktu potwierdziły niespełnianie przez fotel N. wymagań normy PN-EN 581-2:2009 w zakresie bezpieczeństwa. Powyższa decyzja stała się prawomocna z dniem [...] lutego 2010 r.
Prezes UOKiK, decyzją z dnia [...]ca 2010 r., na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 u.o.b.p. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Prezes UOKiK, powołując się na art. 3 pkt 2 lit. a) u.o.b.p., uznał skarżącego za producenta, który ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo produktów wprowadzonych na rynek na zasadach określonych w cytowanej ustawie. Uzasadniając wysokość nałożonej kary pieniężnej, organ wskazał jako okoliczności obciążające: stwarzanie przez fotel N. poważnego zagrożenia dla zdrowia, a nawet życia konsumentów (skarga konsumencka, wypadek konsumencki), znaczną ilość reklamacji produktu (tylko w 2009 r. było ich ponad 10, a według oświadczenia strony zgłoszenia reklamacyjne dotyczące wcześniejszego okresu nie były przez nią archiwizowane), wprowadzenie na rynek dużej ilości wadliwych produktów (83.718 sztuk) przez długi okres czasu, tj. począwszy od 2006 r. do 15 września 2009 r., co w znaczny sposób wpływało na poszerzenie kręgu potencjalnych odbiorców, którzy poprzez zakup fotela N. byli narażeni na zagrożenie stwarzane przez produkt. Nadto, na przyjęte rozstrzygnięcie wpływ miała wiedza o toczących się już wobec skarżącego postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (np. decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] lutego 2006 r., decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] lutego 2006 r., decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., decyzja Prezesa UOKiK [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.). Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał natomiast fakt, że strona po otrzymaniu decyzji Prezesa UOKiK z dnia [...] stycznia 2010 r. podjęła częściowe działania mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez fotel N: zamieściła ogłoszenia w gazecie o zasięgu ogólnopolskim, w których ostrzegła konsumentów o zagrożeniu stwarzanym przez produkt, odebrała i zutylizowała wadliwe produkty od dwóch dystrybutorów, przedstawiając protokoły zniszczenia. Ponadto, skarżący zaprzestał wprowadzania na rynek fotela N.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając omawianej decyzji Prezesa UOKiK naruszenie art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p., poprzez błędne uznanie, że wobec skarżącego zachodzą podstawy do nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu, który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa. Nadto, skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 16 k.p.a.
Prezes UOKiK nie podzielił argumentacji skarżącego i decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu podał, że decyzje z dnia [...] stycznia 2010 r. i z dnia [...] czerwca 2010 r. zostały wydane w oparciu o odrębne podstawy prawne i zawierały różne rozstrzygnięcia. Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącego, że kara pieniężna mogła zostać nałożona tylko decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Stwierdził, że do jego gestii należy uznanie, czy kara pieniężna zostanie nałożona w decyzji kończącej postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa, czy w decyzji kończącej postępowanie w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa. W toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela N. Prezes UOKiK, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że produkt ten nie jest bezpieczny i konieczne jest niezwłoczne zobligowanie skarżącego do wyeliminowania zagrożenia stwarzanego przez fotel dla zdrowia i życia konsumentów poprzez nałożenie na niego określonych obowiązków.
Wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w warunkach uznania administracyjnego organ ustalał zaś szereg okoliczności uzasadniających określenie wysokości kary. Określał bowiem nieznane mu wcześniej okoliczności obciążające skarżącego, np. opartą na dokumentach liczbę produktów wprowadzonych na rynek, jak również te, przemawiające na korzyść skarżącego, zgromadził dokumenty pozwalające określić korzyść majątkową osiągniętą ze sprzedaży fotela N. W związku z tym Prezes UOKiK – wbrew twierdzeniu strony, w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela N. – nie dysponował wszystkimi przesłankami umożliwiającymi nałożenie kary pieniężnej.
Prezes UOKiK wskazał, że był uprawniony do przeprowadzenia odrębnego postępowania mającego na celu nałożenie kary, jak również uzasadnił, dlaczego skorzystał z tego uprawnienia. Organ zauważył, że skarżący był informowany, że w przypadku uznania produktu za niebezpieczny, Prezes UOKiK może zastosować wobec niego środki przewidziane w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w tym nałożyć karę za wprowadzanie na rynek produktu niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa. W związku z tym, strona postępowania była świadoma obowiązków, jakie mogły być na nią nałożone, a mimo to świadomie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że skarga jest nieuzasadniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Sąd nie zgodził się z wywodami skargi, co do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędnego przyjęcia przez organ, iż wyprodukowane przez skarżącego w latach 2006 – 2009 fotele N. nie były produktami bezpiecznymi. Kwestia bezpieczeństwa wspomnianych foteli była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez Prezesa UOKiK w dniu [...] stycznia 2010 r. decyzji. Rozstrzygnięcie to, zakończyło postępowanie, właśnie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa fotela N. Zarzuty odnoszące się do charakteru fotela N. jako produktu niebezpiecznego skarżący mógł więc podnosić w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Obowiązki przewidziane w art. 24 ust. 4 u.o.b.p. bowiem mogą zostać nałożone w przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny.
Według Sądu I instancji podstawy stosowania środków z art. 24 i kar z art. 33a u.o.b.p. nie są tożsame. Ponadto art. 24 u.o.b.p. znajduje się w rozdziale 4 dotyczącym nadzoru nad ogólnym bezpieczeństwem produktów, a art. 33a u.o.b.p. jest umiejscowiony w rozdziale 4a tej ustawy dotyczącym kar pieniężnych. Z powyższego wynika, że ustawodawca nie nakazał, aby w jednym postępowaniu dotyczącym bezpieczeństwa produktu, zostały orzeczone środki z art. 24 i kara z art. 33a u.o.b.p., choć takiej możliwości także nie wykluczył.
W tej sytuacji Sąd I instancji nie zaakceptował zarzutów skargi, dotyczących naruszenia zakazu wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, jeżeli we wcześniejszej decyzji rozstrzygnięto, że produkt jest niebezpieczny i nałożono środki przewidziane w art. 24 u.o.b.p.
P. M. skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów sądowych według norm przepisanych.
Sądowi I instancji zarzucono w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, mających wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj., art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a.,
a) wobec braku ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutu skargi, że organ naruszył art. 8 k.p.a. – Sąd nie ocenił bowiem wydania decyzji w dniu [...] sierpnia 2010 r. przez Prezesa UOKiK przez pryzmat naruszenia art. 8 k.p.a., które to naruszenie polegało na tym, że pomimo przeprowadzenia już wcześniej postępowania w sprawie uznania za niebezpieczne foteli N. produkowanych przez skarżącego w latach 2006 - 2009, co wynika z decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. i wydania w sprawie decyzji, w której zrezygnowano z nałożenia na stronę kary pieniężnej, decyzją z [...] sierpnia 2010 r. po raz kolejny orzeczono o niebezpiecznych produktach, jakimi miały być fotele N., za co nałożono na skarżącego karę pieniężną, które to działanie w ocenie skarżącego w oczywisty sposób pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, bowiem w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. nie wskazano, że organ może jeszcze rozważyć nałożenie kary pieniężnej – co w konsekwencji oznacza, że Sąd I instancji przeprowadził błędną i niepełną ocenę powyższego zarzutu rozpoznawanej in meritii skargi, a kontrola działalności administracji okazała się być w tym zakresie niepełna, gdyż w rozstrzygnięciu Sądu nie wykazano, dlaczego zarzut skarżącego – tj. naruszenia art. 8 k.p.a., okazał się być bezzasadny – które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji nie przeanalizował zarzutów skarżącego pod kątem art. 8 k.p.a., a zatem nie odniósł się do istotnej części argumentacji skarżącego, która mogła podważyć zaskarżoną decyzję Prezesa UOKiK,
b) poprzez niewystarczające ustosunkowanie się przez Sąd I instancji do wysłowionego w skardze zarzutu, że organ naruszył art. 7 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., a to poprzez (a) niepełną i wybiórczą ocenę powyższego zarzutu i niezasadne powołanie się, że skarżący nie ma prawa kwestionowania tego, że nie wszystkie fotele N. (czyli te wyprodukowane) pod rządami poprzedniej normy) są produktami niebezpiecznymi; (b) zaniechanie oceny naruszenia przepisów art. 80 i art. 84 k.p.a. przez pryzmat art. 7 k.p.a., (c) pominięcie – poza enigmatycznymi sformułowaniami odnoszącymi się do wcześniejszych ustaleń dokonanych w postępowaniu prowadzonym pod sygn. [...] – odniesienia do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy oraz sformułowanych w tym kontekście zarzutów skarżącego, w szczególności tego, że na potrzeby niniejszego postępowania przedstawiono opinię dwóch podmiotów – S. sp. z o.o. oraz I., w których stwierdzono, że wyprodukowane w tym okresie fotele N. były zgodne z obowiązującą wówczas normą nr ENV 581-2:2000
- które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji nie przeanalizował zarzutów skarżącego pod kątem art. 7 k.p.a., a zatem nie odniósł się do istotnej części argumentacji skarżącego, która mogła podważyć zaskarżoną decyzję Prezesa UOKiK; co więcej, zaakceptowanie przez sąd I instancji stanowiska, jakoby skarżący nie był uprawniony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. do kwestowania przyjętej przez sąd tezy, iż wszystkie (także te wyprodukowane pod rządami poprzedniej normy) fotele N. były produktami niebezpiecznymi) doprowadziło do niezbadania istotnej części argumentacji skarżącego odnośnie wadliwości decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z [...] sierpnia 2010 r.; a ponadto prawidłowe ustalenie wielkości partii produktów, które można uznać za niebezpieczne ma kluczowe znaczenie dla wymiary kary.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor zarzucił, że wadliwie przyjęto możliwość orzeczenia o nałożeniu kary pieniężnej zaskarżoną decyzją, mimo iż w decyzji z [...] stycznia 2010 r. organ nie skorzystał z fakultatywnej możliwości nałożenia kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes UOKiK wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.
W sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji kontrolował legalność decyzji z [...] sierpnia 2010 r. – utrzymującej w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 u.o.b.p.
Nie jest sporne, że decyzja z dnia [...] stycznia 2010 r. – którą Prezes UOKiK po stwierdzeniu, że produkowane przez skarżącego fotele N. nie spełniają wymogów bezpieczeństwa nałożył na skarżącego obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b i c ww. ustawy – z dniem 1 lutego 2010 r. stała się prawomocna.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b u.o.b.p., w przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, organ nadzoru w drodze decyzji: w przypadku produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek zakazuje wprowadzania produktu na rynek i nakazuje podjęcie czynności niezbędnych do zapewnienia przestrzegania tego nakazu.
Według zaś pkt 2 lit. b i c ww. artykułu, w przypadku produktów wprowadzonych na rynek nakazuje: natychmiastowe wycofanie produktu z rynku (lit. b), ostrzeżenie konsumentów, określając termin i formę ostrzeżenia (lit. c).
Z kolei art. 33a powołanej ustawy stanowi o możliwości nałożenia przez organ nadzoru – w drodze decyzji – kary pieniężnej na producenta lub dystrybutora (ust. 1), producenta (ust. 2), dystrybutora w określonych tymi przepisanymi sytuacjach.
Odnośnie producenta kara pieniężna – w wysokości do 100.000 zł – może być nałożona za: 1) niewykonanie obowiązków określonych w art. 10 ust. 2; 2) wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa.
Treść przytoczonych przepisów pozwala wywieść, że przepisy art. 24 ust. 4 i art. 33a ust. 2 u.o.b.p. stanowią odrębne podstawy materialnoprawne decyzji.
W postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy ustalenia wymaga bezpieczeństwo produktu, przy czym nie budzi wątpliwości, że nie jest bezpiecznym produkt niespełniający wymagań określonych przepisami Wspólnoty Europejskiej bądź odrębnymi przepisami polskimi (v. art. 4 – 7 ustawy). Stwierdzenie, że produkt bezpieczny nie jest – nakłada na organ obowiązek wydania decyzji nakazującej wykonanie określonych obowiązków.
W postępowania o nałożenie kary pieniężnej organ bada czy została spełniona ustawowa przesłanka do jej wydania. Zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 przesłanką tą jest wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Zaistnienie tej przesłanki daje organowi możliwość wydania nałożenia kary pieniężnej.
Zgodzić należy się ze stwierdzeniem, że nałożenie nakazów określonych art. 24 ust. 4 ma za zadanie ochronę konsumentów. Cel kar pieniężnych jest inny. W przypadkach określonych w przytoczonym wyżej art. 33a ust. 2 ustawy kara pieniężna jest finansową konsekwencją: niewykonania określonych obowiązków /pkt 1/ bądź wprowadzenia produktów niebezpiecznych /pkt 2/ (v. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - druk sejmowy V.1111).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, iż postępowanie w sprawie bezpieczeństwa produktów oraz postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej są postępowaniami odrębnymi.
Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut, że nie było możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej zaskarżoną decyzją, w sytuacji gdy w decyzji z [...] stycznia 2010 r. organ nie skorzystał z fakultatywnej możliwości nałożenia tej kary.
Wprawdzie w przypadku, gdy kara pieniężna może być nałożona za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa (art. 33a ust. 2 pkt 2) hipotetycznie możliwe jest zawarcie rozstrzygnięcia tej kwestii w decyzji wydanej na podstawie art. 24 ust. 4. Jednakże sama możliwość wydania jednej – w znaczeniu procesowym – decyzji nie zmienia jednak faktu, że rozpoznaniu i rozstrzygnięciu podlegałyby dwie odrębne – w znaczeniu materialnoprawnym – sprawy.
Podkreślenia wymaga nadto, że formułując wskazany zarzut skarżący w podstawach skargi kasacyjnej nie wskazał na naruszenie art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b i c oraz art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy – czy to przez błędną ich wykładnię czy też przez niewłaściwe ich zastosowanie.
W świetle podstaw, na których skargę kasacyjna oparto, istota sporu wymaga odpowiedzi na pytanie czy Sąd I instancji zasadnie przyjął, iż w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej skarżący nie mógł skutecznie kwestionować faktu, że wyprodukowane przez niego fotele, nie spełniając określonych wymogów, nie są produktem bezpiecznym.
W ocenie NSA nie powinno budzić wątpliwości, że prawomocne decyzje kształtują nie tylko określony stan prawny, ale i faktyczny.
Jeżeli zatem prawomocną jest decyzja nakładająca na producenta produktu obowiązki określone art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b i pkt. 2 lit. b i c ustawy to znaczy, że stwierdzono, iż produkt ten bezpieczny nie jest. Skoro ustalenie, że fotele N. produkowane przez skarżącego w okresie od 2006 r. do września 2009 r. nie spełniały określonych wymagań, nie zostało obalone w postępowaniu w przedmiocie bezpieczeństwa produktu to na etapie postępowania o nałożenie kary pieniężnej za wprowadzenie takiego produktu zarzuty w tym zakresie nie mogą być skutecznie podnoszone.
Za przyjęciem, że rozstrzygnięcie w przedmiocie bezpieczeństwa produktu przesądza o zaistnieniu przesłanki umożliwiającej nałożenia kary pieniężnej dobitnie przemawia regulacja zawarta w art. 33a ust. 1 pkt 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem kara pieniężna może zostać nałożona na producenta lub dystrybutora m.in. za niewykonanie decyzji organu nadzoru wydanej na podstawie art. 24 ust. 1, 2 albo 4 ustawy.
Wobec takiego unormowania oczywiste jest, że decyzja w przedmiocie kary pieniężnej może zostać wydana dopiero po uprzednim rozstrzygnięciu kwestii bezpieczeństwa produktu i po nałożeniu – odrębną decyzją – określonych obowiązków, w konsekwencji stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny. Nie powinno więc ulegać kwestii, że w postępowaniu o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie ww. przepisu bada się czy decyzja organu została wykonana, a nie czy była prawidłowa. Powyższe odnieść należy też do decyzji o nałożeniu kary pieniężnej wydawanych na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy.
W tym stanie rzeczy nie można Sądowi I instancji skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 80 i art. 84 k.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z objętym zarzutami skargi kasacyjnej art. 7 k.p.a. organ zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jednakże to norma prawa materialnego decyduje jakie fakty mają w sprawie znaczenie.
Jak już wyżej powiedziano treść decyzji wydanej na podstawie 24 ust. 4 ustawy pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b i c przesądza, czy przesłanka z art. 33 a ust. 2 pkt 2 została spełniona. Chybione są zatem zarzuty, że Sąd I instancji wadliwie – z naruszeniem art. 80 k.p.a. (swobodna ocena dowodów) i 84 k.p.a. (powołanie biegłego) ocenił prawidłowość dokonanych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych.
Odnosząc się do zarzutu braku oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat naruszenia art. 8 k.p.a. należy podnieść, że – jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej – według strony w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji pozostaje fakt, że organ zrezygnował z nałożenia kary pieniężnej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nie wskazał stronie, że może jeszcze raz rozważać nałożenie karty pieniężnej i po raz kolejny orzekł o niebezpiecznych produktach za co nałożył karę pieniężną.
Tak sformułowana podstawa skargi kasacyjnej nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem, że brak poinformowania strony o możliwości nałożenia kary pieniężnej odrębną decyzją uchybiał zasadzie wyrażonej w art. 8 k.p.a.
Niewątpliwie pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa, służy nie tylko podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy, ale także udzielanie stronie należytej i wyczerpującej informacji (v. "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"; Grzegorz Łaszczyca i in. tom I; opublikowano Lex 2010; komentarz do art. 8 teza 2).
Jednakże zasada informowania strony nie jest nieograniczona. Przede wszystkim podzielić należy pogląd, że zasada ta znajduje zastosowanie do toczącego się postępowania, a zatem informacje winny dotyczyć praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w danym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tymczasem skoro naruszenie zasady z art. 8 k.p.a. skarżący wiąże z brakiem udzielenia mu prawidłowej informacji o możliwości wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej po zakończeniu postępowania w którym stwierdzono, że produkt nie jest bezpieczny – to znaczy, że zarzut braku informacji w istocie dotyczy postępowania innego niż to, w którym wydano zaskarżoną decyzją.
Ponadto zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej.
W ocenie składu orzekającego NSA informowanie strony, że może być w stosunku do niego wszczęte odrębne postępowanie, którym nie będzie mógł zwalczać prawidłowości decyzji wydanej w innym postępowaniu – wykracza poza ramy zasady określonej w art. 8 k.p.a.
Co do zarzutu uchybienia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że jest to przepis prawa procesowego. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie w rozpoznawanym przypadku Sąd I instancji nie odniósł się wprost do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Skład orzekający NSA przychyla się jednak do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie, że brak szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego do niektórych zarzutów podnoszonych w skardze do tego sądu, a uznanych przez NSA za nieuzasadnione, nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2004 r., GSK 810/04, niepubl.).
W podstawach skargi kasacyjnej skarżący wskazał też na naruszanie art. 3 § 1 p.p.s.a. Przepis ten należy do regulacji wyznaczających zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Wadliwe ich zastosowanie jest kwestią odrębną.
Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie uzasadnia także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zgodzie z tym przepisem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednak, w czym upatruje naruszenie ww. unormowania. Zarzut nie mógł zatem wywołać oczekiwanego przez stronę skutku.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna – jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw – podgalała oddaleniu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło