II GSK 1438/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-02-28
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Cezary Pryca, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpowiedzialność administracyjna za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny, czy też zależy od zawinionego działania kierującego pojazdem lub wadliwego działania systemu poboru opłat?Ratio decidendi
Odpowiedzialność administracyjna za nieuiszczenie opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Organ nakładający karę jest zobligowany do stwierdzenia, czy kierujący pojazdem wniósł stosowną opłatę, a w przypadku jej nieuiszczenia, do wymierzenia kary pieniężnej. Wadliwe działanie systemu poboru opłat lub brak środków na koncie użytkownika nie zwalnia z odpowiedzialności, jeśli opłata nie została uiszczona przed rozpoczęciem przejazdu.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na R. B. za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając, że nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, czy opłata nie została uiszczona z powodu wadliwego działania systemu Viatoll. Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów, twierdząc, że stan faktyczny został należycie ustalony, a system działał prawidłowo.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 3360/14 w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od R. B. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 700 (siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3360/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. B. , uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu [...] listopada 2011 r., około godziny 14:50, na drodze krajowej nr [...] w Z., został zatrzymany do kontroli pojazd marki Mercedes Benz o nr rej. [...], prowadzony przez R. B. . Podczas kontroli drogowej ustalono, że kierujący pojazdem nie uiścił opłaty za przejazd po drodze ekspresowej S3 na odcinku węzeł S. – węzeł N. S. (obecnie Międzyrzecz Południe – węzeł Nowa Sól Zachód) [bramownica nr [...]] w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 13:37. Wymieniony odcinek drogi krajowej został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 8 lit. c (obecnie pkt 9 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80, poz.433, dalej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.). Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 9 listopada 2011 r. nr [...].
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] kwietnia 2012 r. nałożył na R. B. karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, dalej: u.d.p.).
R. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 5 marca 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 25 kwietnia 2012 r.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 dalej: u.t.d.).
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z [...] sierpnia 2012 r. wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – K. Sp. z o.o., do udzielania informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazd określona w protokole kontroli została uiszczona.
K. Sp. z o.o. pismem z [...] września 2012 r. udzieliła odpowiedzi, z której wynikało, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem w dniu [...] października 2011 r. o godz. 13:37 nie została uiszczona. Stan salda konta w dniu [...] października 2011 r. o godz. 9:35 wynosił 0 zł. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu ("umowa pre-pay").
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z [...] listopada 2012 r., zwrócił uwagę na nieprawidłowe naliczanie opłat przez operatora sytemu i oświadczył, że na koncie użytkownika w dniu przejazdu powinny być wystarczające środki na pokrycie opłaty za przejazd.
Główny Inspektor Transportu Drogowego [...] listopada 2012 r. ponownie wezwał operatora systemu do złożenia wyjaśnień w zakresie nieprawidłowości w pobieraniu opłaty elektronicznej za przejazdy pomiędzy lipcem i wrześniem 2011 r. oraz wskazania, czy błędne działanie systemu miało wpływ na stan konta użytkownika w dniu [...] października 2011 r.
K. Sp. z o.o. w piśmie z [...] stycznia 2013 r. wyjaśniła, że nieprawidłowo pobrane opłaty pomiędzy lipcem i wrześniem 2011 r. nie miały wpływu na stan konta użytkownika w dniu [...] października 2011 r. Użytkownik otrzymuje ostrzeżenie na wszystkie urządzenia przypisane do konta w postaci komunikatów wysyłanych na urządzenie informujące, że kwota na koncie osiągnęła ustalony pułap, aby umożliwić uzupełnienie środków w odpowiednim czasie. Spółka podała, że stan konta użytkownika w dniu [...] października 2011 r. o godz. 00:00 wynosił 23,62 zł.
K. Sp. z o.o. w kolejnym piśmie z [...] marca 2013 r. stwierdziła, że opłata elektroniczna za przejazd nie została uiszczona, a saldo konta o godz. 13:37 wynosiło 0 zł. Jak wynika z zestawienia pobranych opłat na koncie użytkownika w dniu [...] października 2011 r. nie było środków pomiędzy godziną 9:18 a 14:23. Konto zostało doładowane o godz. 14:32 kwotą 1000 zł.
Po ponownym wezwaniu do złożenia wyjaśnień, operator systemu, w piśmie z [...] maja 2013 r. jeszcze raz wyjaśnił, że opłata elektroniczna za przejazd w dniu [...] października 2011 r. nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie użytkownika.
W toku postępowania został przesłuchany w charakterze świadka R. S. - Kierownik Centrum Obsługi Klienta K. Sp. z o.o. W czasie przesłuchania, które miało miejsce [...] września 2013 r., oświadczył, że opłata elektroniczna za przejazd nie została uiszczona oraz, że przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Ponadto świadek podkreślił, że użytkownik podczas każdego przejazdu był informowany o tym, czy środki znajdujące się na koncie są wystarczające na pokrycie opłaty za przejazd drogą płatną. Potwierdził, również, że operator systemu dokonywał korekt zwracając nadmierne pobrane środki na konto użytkownika, co spowodowało zwiększenie salda dostępnego na koncie. Następnie świadek stwierdził, że obowiązkiem użytkownika jest monitorowanie stanu salda, przy czym podczas każdego przejazdu pod bramownicą użytkownik jest informowany, czy opłata została pobrana prawidłowo, oraz czy stan środków na koncie jest większy, mniejszy od danego progu minimalnego, lub równy zero. R. S. wyjaśnił, że w październiku 2011 r. opłaty były pobierane prawidłowo, a środki na koncie wpłacone [...] i [...] października 2011r. skończyły się [...] października 2011 r. o godz. 9:18. W tym dniu użytkownik doładował konto kwotą 1000 zł o godz. 14:32. Świadek zaznaczył, że pomimo nieprawidłowego poboru opłaty, sygnały wydawane przez urządzenia Viabox informowały o mającym nastąpić braku środków na koncie. Odnosząc się do wydruków przedstawionych przez pełnomocnika strony, świadek stwierdził, że przedstawiają one dodatni stan konta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez R. B. , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd pierwszej instancji uznał za niebudzące wątpliwości ustalenia organu, że pojazdu kierowany przez R. B. poruszał się [...] października 2011 r. po drodze ekspresowej S3, na odcinku węzeł Sulechów – węzeł Nowa Sól (obecnie węzeł Międzyrzec Południe – węzeł Nowa Sól Zachód). Wymieniony odcinek drogi krajowej został ujęty w załączniku nr 1 - pkt 9 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r.
Zdaniem WSA, okoliczności sprawy nie pozwalają jednak stwierdzić, że opłata za przejazd rzeczywiście nie została uiszczona, a w szczególności, czy do ewentualnego niepobrania tej opłaty nie doszło wskutek błędnego działania systemu Viatoll, na co konsekwentnie wskazywał skarżący w składanych do organu pismach, w tym również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że stan faktyczny został ustalony między innymi na podstawie odpowiedzi udzielonych przez operatora systemu – K. Sp. z o.o. oraz zeznań świadka R. S. – Kierownika Centrum Obsługi Klienta K. Sp. z o.o.
Sąd stanął na stanowisku, że przepływ środków pieniężnych związany z realizacją umów korzystania z systemu obsługującego pobór opłat elektronicznych winien być dowodzony w sposób niebudzący wątpliwości, dokumentami jasnymi w odbiorze i czytelnymi nawet dla podmiotu nie posiadającego wykształcenia ekonomicznego, a także dla Sądu. Nie jest dopuszczalne, w sytuacji braku dokumentów spełniających powyższe kryteria, posiłkowanie się dowodem z zeznań świadka, mającego rozwiać wątpliwości związane ze wspomnianym przepływem środków finansowych. W sprawie zeznania składał świadek – pracownik operatora systemu, Viatoll, do którego obowiązków zawodowych niewątpliwie należy dbanie o dobre imię firmy. Sąd, nie kwestionując a priori jego prawdomówności, zauważył, że dowód z zeznań świadka jest nieprzydatny do celów, o których mowa w art. 84 § 1 k.p.a. – gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. W takiej sytuacji ustawa nakazuje powołanie biegłego w celu wydania opinii. Świadek jest źródłem dowodowym pomocnym przy ustaleniu faktów, a nie – jak to miało niezasadnie miejsce w kontrolowanej sprawie – ocenie składanych do akt dokumentów.
Sąd uchylając zaskarżoną decyzję zalecił, by organ ponownie rozstrzygając uwzględnił poglądy wyrażone w wyroku i ocenił, czy zgromadzone w sprawie dokumenty (w tym dokumenty przedstawione przez stronę: zestawienia transakcji i ewentualnie inne) stanowią materiał wystarczający dla ustalenia, czy doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w opisanym w protokole kontroli czasie i miejscu. W razie braku możliwości jednoznacznego zinterpretowania zgromadzonej dokumentacji, organ powinien powołać biegłego z dziedziny księgowości. Organ powinien także ustosunkować się w sposób rzetelny do twierdzeń strony o wadliwym działaniu systemu Viatoll, polegającym na powtarzającym się niezasadnym pobieraniu opłat. W sprawie wymaga zbadania, czy taka sytuacja mogła mieć wpływ na stan środków skarżącego bezpośrednio przed przejazdem będącym przedmiotem kontroli i nałożenia kary. W ocenie WSA również w tym przypadku samo zapewnienie świadka o braku wpływu takiego faktu na stan środków na koncie u pracodawcy skarżącego, jak również o "niewątpliwym" powiadomieniu skarżącego przez posiadane przez niego urządzenie Viatoll o zbliżającym się braku środków na koncie pre-paid, nie są wystarczające, aby je przyjąć jako podstawę nałożenia kary pieniężnej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że organ naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawiał żadnych wątpliwości, że system elektronicznego poboru opłat działał prawidłowo oraz że w chwili wykonywania spornego przejazdu na koncie użytkownika nie było środków pieniężnych, co stanowiło bezpośrednią przyczynę nieuiszczenia opłaty elektronicznej za wskazany przejazd, przy czym zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia, zaś organ dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego nie przekroczył zasad swobodnej oceny dowodów;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 133 § 1 art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie wykazał "w sposób niezbity", iż skarżący nie uiścił wymaganej opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej, bowiem organ nie ustalił sposobu przepływu środków pieniężnych związanych z realizacją umowy korzystania z systemu obsługującego pobór opłaty elektronicznej za pomocą dowodu wymagającego wiadomości specjalnych utrwalonych w opinii biegłego, podczas gdy wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały przez organ wyjaśnione, a w świetle pominiętych przez Sąd pierwszej instancji twierdzeń skarżącego o dokonaniu wpłaty środków pieniężnych na konto użytkownika w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 14:32, a zatem już po wykonaniu spornego przejazdu, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostawało badanie ewentualnych rozbieżności pomiędzy faktycznym wpływem tychże środków na konto użytkownika, a ich zaksięgowaniem przez operatora systemu, wobec czego brak ustaleń w tym zakresie oraz nieodniesienie się do tych kwestii w uzasadnieniu uchylonej decyzji w żadnym razie nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającej się w uznaniu, iż zeznania przedstawiciela K. Sp. z o.o. R.S. i pozyskane w ten sposób informacje, zastępowały wiadomości specjalne, które mogły znaleźć swe źródło jedynie w opinii biegłego z zakresu księgowości, podczas gdy zeznania świadka R. S. były dodatkowym dowodem przeprowadzonym w sprawie, aczkolwiek nie jedynym, który bynajmniej nie wskazał na nieprawidłowe funkcjonowanie systemu do poboru opłat w okresie bezpośrednio poprzedzającym stwierdzone naruszenie, w tym w zakresie przepływu środków pieniężnych, w tym zwrotów (nadmiernie pobranych w miesiącu sierpień i wrzesień 2011 r.) na konto użytkownika dokonane w dniu [...] października 2011 r. (a więc jeszcze przed stwierdzonym naruszeniem) oraz w dniu [...] listopada 2011 r., co mogło li tylko dodatnie wpłynąć na stan salda użytkownika przedmiotowego konta.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd pierwszej instancji kontrolował decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W ocenie Sądu uchylenie zaskarżonej decyzji było uzasadnione tym, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw aby stwierdzić "w sposób niezbity", że opłata za przejazd rzeczywiście nie została uiszczona.
W związku z powyższym podkreślić należy, że w postępowaniu o wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art.13k ust.1 pkt 1 u.d.p. ustalenia stanu faktycznego muszą odnosić się do okoliczności objętych dyspozycją powołanego przepisu, co oznacza, że organ administracji publicznej winien stwierdzić, czy kierujący pojazdem samochodowym za przejazd po drodze krajowej wniósł stosowną opłatę. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że opłata nie została uiszczona, obowiązkiem organu jest wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w powołanym przepisie.
W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że zgromadzony materiał dokumentacyjny wskazuje, iż z uwagi na brak środków na koncie skarżący nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Sąd pierwszej instancji nie podzielił tego stanowiska i stwierdził, że w świetle stanowiska skarżącego, który niedobranie opłaty elektronicznej wiązał z wadliwym działaniem systemu Viatoll, konieczne jest przeprowadzenie postępowania w tym kierunku i wyjaśnienie, czy system działał prawidłowo. Oznacza to, że WSA odnosi odpowiedzialność administracyjną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej z okolicznościami dotyczącymi zawinionego bądź niezawinionego działania kierującego pojazdem. Tymczasem, jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odpowiedzialność administracyjna związana z nieuiszczeniem opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyrok z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 67/15 oraz wyrok z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt 2406/14 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd pierwszej instancji w sposób bardzo ogólnikowy odniósł się do zarzucanych organowi administracji publicznej uchybień w zakresie ustalenia okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w rozpoznawanej sprawie. Sąd odnosząc się do kwestii oceny zgromadzonej dokumentacji uznał, że w przypadku, gdy nie będzie możliwa jej jednoznaczna interpretacja, konieczne będzie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego księgowego, przy czym nie wskazał okoliczności, istotnych z punktu widzenia ustalenia przesłanek odpowiedzialności skarżącego, które winny zostać ustalone przy pomocy tego dowodu.
W tym miejscu zauważyć należy, że stosownie do treści § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r., opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz GP i G określonych odpowiednio w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia. Z kolei w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524, dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r.), została określona procedura wnoszenia i rozliczania opłaty elektronicznej. W powołanym rozporządzeniu wymieniono warunki, jakie należy spełnić przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu po drodze płatnej. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r., przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną, zwaną dalej "umową"; odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; instaluje urządzenie w pojeździe; wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1; ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2.
W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r., wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości. Natomiast zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia.
Z powyższego wynika, że skarżący miał obowiązek wnieść opłatę elektroniczną przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, i do tego w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości.
Podkreślić także należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że system pozwalający na uiszczanie opłat nie działał prawidłowo. Brak jest także dowodów wskazujących na to aby skarżący nie miał możliwości zweryfikowania stanu konta i ewentualnego uiszczenia opłaty przed rozpoczęciem planowanego przejazdu.
W rozpoznawanej sprawie zostały ustalone fakty mające znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącego za naruszenie opisane w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Główny Inspektor Transportu Drogowego wykazał, że w określonym czasie i miejscu skarżący wykonywał przewóz i nie uiścił stosownej opłaty, czym naruszył przepisy prawa. W szczególności podkreślić należy, że materiał dokumentacyjny jednoznacznie wskazuje, że [...] października 2011 roku o godzinie 13:37, poruszając się po drodze krajowej S3 na odcinku węzeł Sulechów- węzeł Nowa Sól skarżący nie uiścił należnej opłaty elektronicznej. Przyczyną nieuiszczenia opłaty elektronicznej był brak środków na koncie pre-pay. Z przedstawionego zestawienia pobranych opłat wynika, że stan konta w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 13:37 wynosił "0" i wymaganych środków nie było w tym dniu na koncie pomiędzy godziną 9:18 a godziną 14:23, kiedy konto zostało zasilono wpłatą 1000 złotych.
W związku z powyższym raz jeszcze podkreślić należy, że ramach postępowania o nałożenie kary z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdy z przepisów prawa wynika obowiązek jej uiszczenia, organ nakładający karę jest zobligowany do dokonania tylko tych ustaleń, które pozwolą na stwierdzenie, że została wypełniona dyspozycja art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p.
Uwzględniając powyższe okoliczności oraz przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. i na podstawie powołanego przepisu uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę złożoną przez R. B. . Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, wydanej w niezakwestionowanych skutecznie okolicznościach stanu faktycznego sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pozostają one w zgodzie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. w związku z czym na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania w myśl art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. 2013, poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło