II GSK 1444/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku M.O. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 172/24 w sprawie ze skargi M.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 marca 2024 r. nr 0201-IOA.4246.8.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 172/24, oddalił skargę M.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 20 marca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach bez koncesji. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M.O. (dalej: skarżący, strona) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że decyzja, której dotyczy niniejsza skarga kasacyjna, nakłada na skarżącego karę pieniężną w wysokości 300 000 zł. Aktywa skarżącego (stanowiące wspólność majątkową małżeńską) obejmują nieruchomość lokalową położoną w N. o wartości około 200 000 zł (w nieruchomości tej skarżący zamieszkuje wraz z żoną), 2 pojazdy (pojazd marki Volkswagen rok produkcji 2007 o wartości 10 000 zł oraz pojazd marki BMW rok produkcji 2014 o wartości 40 000 zł) i 2 garaże o wartości 10 000 zł każdy. W ocenie strony, powyższe prowadzi do wniosku, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest zadowalająca, a egzekucja wskazanej kwoty (300 000 zł) mogłaby zostać skutecznie przeprowadzona wyłącznie z nieruchomości będącej miejscem zamieszkania skarżącego. Pozbawienie skarżącego jedynego domu w wyniku egzekucji administracyjnej stanowiłoby naruszenie jego podstawowych praw konstytucyjnych. Co więcej, skarżący od lat zmaga się z szeregiem problemów natury zdrowotnej, tj. z problemami kardiologicznymi (przewlekła choroba niedokrwienna serca, choroba serca w przebiegu miażdżycy), onkologicznymi (skarżący chorował na nowotwór złośliwy nerki, co skutkowało jej usunięciem), nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą typu 2, które wymagają stałego leczenia i przebywania w stabilnym środowisku domowym. Ewentualna utrata miejsca zamieszkania mogłaby znacząco pogorszyć stan zdrowia skarżącego, prowadząc do nieodwracalnych skutków - co czyni szkodę nie tylko realną, ale także trudną lub wręcz niemożliwą do naprawienia w przyszłości. W związku z problemami zdrowotnymi skarżący pozostaje niezdolny do pracy, uzyskując z tego tytułu rentę w wysokości 1215,51 zł, która to kwota stanowi jedyne źródło dochodu skarżącego (na co dzień M. O. korzysta z pomocy finansowej córek, które nie są jednak osobami majętnymi). Skarżący nie ma zatem realnych możliwości zaciągnięcia i spłacania zobowiązania kredytowego celem spłaty nałożonej na niego kary pieniężnej. Brak wstrzymania decyzji organu podatkowego i egzekucja kwoty 300 000 zł w aktualnej sytuacji oznaczałaby nieproporcjonalną ingerencję w życie osobiste skarżącego, podczas gdy wynik niniejszego postępowania kasacyjnego pozostaje nierozstrzygnięty. Tym samym zasada proporcjonalności i ochrona praw jednostki przemawia za tymczasowym wstrzymaniem wykonania ww. decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniosek skarżącego pozbawiony jest argumentacji, która pozwoliłaby na kompleksową ocenę możliwości wystąpienia, w związku z wykonaniem objętej skargą decyzji, przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Co prawda, skarżący wskazał, że Jego aktywa obejmują nieruchomość lokalową położoną w N. o wartości około 200 000 zł (w nieruchomości tej skarżący zamieszkuje wraz z żoną), 2 pojazdy (pojazd marki Volkswagen rok produkcji 2007 o wartości 10 000 zł oraz pojazd marki BMW rok produkcji 2014 o wartości 40 000 zł) i 2 garaże o wartości 10 000 zł każdy, jednak na podstawie tak przedstawionych danych, trudno jest ocenić pełną sytuację finansową i majątkową skarżącego. Strona nie wskazała dochodów innych członków rodziny prowadzących wspólnie ze skarżącym gospodarstwo domowe (skarżący twierdzi, że zamieszkuje z żoną), jak również nie podała jakichkolwiek informacji o wydatkach związanych z utrzymaniem rodziny, czy oszczędnościach jakie, jeśli w ogóle posiada oraz o ewentualnych zobowiązaniach finansowych. Mając zaś na uwadze wskazywane przez skarżącego składniki posiadanego majątku, które przecież muszą się wiązać z bieżącymi kosztami jego utrzymania, to oświadczenie, że jednym źródłem dochodu skarżącego jest renta w wysokości 1215,51 zł (na co dzień skarżący ma korzystać z pomocy finansowej córek, które nie są jednak osobami majętnymi) – budzi poważne wątpliwości Sądu, co do rzetelności przedstawionej sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący uchylił się od wyjaśnienia, w jaki sposób ponosi koszty utrzymania ww. składników majątkowych, przy deklarowanym dochodzie. Natomiast obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o ochronę tymczasową jest dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych w nim okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia: 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 852/12; 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego informacje o stanie majątku skarżącego oraz możliwościach finansowych nie zostały zaprezentowane w sposób przejrzysty i wszechstronny. To oznacza, że nie da się ocenić sytuacji majątkowej skarżącego, bo przedstawił ją w sposób wybiórczy. Podsumowując - wymienione braki wniosku - czynią niemożliwym obiektywną ocenę żądania strony sformułowaną w skardze kasacyjnej, w aspekcie możliwości zaistnienia jednej bądź obu przesłanek warunkujących zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, spełnienie świadczenia pieniężnego w postaci uiszczenia kary pieniężnej nie wywołuje, co do zasady, trudno odwracalnych skutków lub szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary. W związku z powyższym, to wnioskodawca powinien wykazać, iż na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, ze instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego mogłoby nie naprawić (por. postanowienia NSA z dnia: 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1451/24; 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 955/24). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.