II GSK 1470/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2026-01-22
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Elżbieta Czarny – Drożdżejko, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych posiadają kompetencje do wydawania decyzji na podstawie art. 138 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że polskie organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych posiadają kompetencje do stosowania art. 138 rozporządzenia 2017/625. Sąd stwierdził, że polskie prawo, w szczególności ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wyznacza te organy jako właściwe do egzekwowania przepisów unijnych w zakresie jakości handlowej produktów rolno-spożywczych, w tym do wydawania decyzji nakazujących zmianę oznakowania.Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nakazującą zmianę oznakowania partii produktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując kompetencje Inspekcji do wydawania decyzji na podstawie art. 138 rozporządzenia 2017/625. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny – Drożdżejko Sędzia del. WSA Marek Krawczak Protokolant starszy asystent sędziego Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3112/21 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 marca 2021 r. nr GI-BOL.pr-610-159/20 w przedmiocie nakazu zmiany oznakowania partii produktu nieodpowiadającego wymaganiom w zakresie jakości handlowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 3112/21, po rozpoznaniu skargi K. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 marca 2021 r. w przedmiocie nakazu zmiany oznakowania partii produktu nieodpowiadającego wymaganiom w zakresie jakości handlowej, w punkcie 1/ uchylił zaskarżoną decyzję, a w punkcie 2/ zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. Sp. z o.o. w Z., zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 listopada 2020 r., znak: KO.8230.248.2020, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, a mianowicie naruszenie:
- przepisu art. 3 pkt 1, art. 17 ust. 1, art. 18 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 630; powoływanej dalej jako: ustawa o jakości lub u.j.h.a.r.s.) w zw. z art. 3 pkt 3 w zw. z art. 138 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/ EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. Urz. UE L z 2017 r., poz. 95, str. 1, z późn. zm.; zwanego dalej: rozporządzeniem 2017/625), przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych są "właściwymi organami" w rozumieniu przepisów rozporządzenia 2017/625, a tym samym, iż posiadają kompetencję do wydawania decyzji na podstawie art. 138 ust. 2 ww. rozporządzenia, podczas gdy brak jest przepisu prawa krajowego przyznającego ww. organom kompetencje do rozstrzygania spraw administracyjnych w trybie art. 138 rozporządzenia 2017/625;
2) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie:
- przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez uchylenie jedynie decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 marca 2021 r., znak: GI-BOL.pr-610-159/20, pomimo, iż zarówno decyzja organu I, jak i II instancji wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej albowiem brak jest przepisu prawa krajowego przyznającego ww. organom kompetencje do rozstrzygania spraw w trybie przepisów rozporządzenia 2017/625, w szczególności w trybie art. 138 ust. 2, a zatem w sytuacji gdy prawidłowe było stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 marca 2021 r., znak: Gl-BOL.pr-610-159/20 oraz poprzedzającej ją decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 12 listopada 2020 r., znak: KO.8230.248.2020, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. Należy bowiem zauważyć, iż zarówno zarzuty materialno-prawne, jak i procesowe sformułowane w skardze kasacyjnej, powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym stosowania/niestosowania wprost art. 138 rozporządzenia 2017/625 oraz powiązanej z tym kwestii procesowej, tj. wydania decyzji I instancji w warunkach nieważności, z powodu braku podstaw prawnych do przyjęcia kompetencji organu do rozstrzygania spraw administracyjnych w trybie art. 138 rozporządzenia 2017/625.
W ocenie NSA w tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację. Wobec tego Sąd II instancji nie ma potrzeby powtarzania tej argumentacji. Wystarczające więc będzie przytoczenie jedynie jej głównych tez. Należy tu podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny, podobnie jak Sąd I instancji, podziela poglądy przedstawione w uzasadnieniu (znanego skarżącej kasacyjnie, gdyż była ona stroną w tym postępowaniu) prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2021 r. (sygn. akt V SA/Wa 3115/21). Skład orzekający w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie spółki, w polskim porządku prawnym istnieją zatem normy prawne, przyznające organom Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kompetencje do kontrolowania stosowania się do przepisów o właściwym oznaczaniu produktów i wydawania decyzji z art. 138 rozporządzenia 2017/625 (por. także wyrok NSA z 19 września 2024 r., sygn. akt II GSK 1016/24, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
W orzecznictwie NSA (por. wyroki NSA z 10 kwietnia 2024 r.: sygn. akt II GSK 806/23; sygn. akt II GSK 627/23; sygn. akt II GSK 589/23, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazuje się, iż szersze rozważania w tym zakresie poprzedzić należy pewnymi uwagami ogólnymi, dotyczącymi kontekstu zmian w prawie unijnym obowiązujących od 14 grudnia 2019 r., związanych z wejściem w życie rozporządzenia 2017/625.
Zauważyć należy, że rozporządzenie 2017/625 ma wymiar ogólny, obejmując zakresem swojego zastosowania co do zasady, całe prawo żywnościowe UE. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ma ono zastosowanie do kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu weryfikacji zgodności z przepisami przyjętymi na szczeblu Unii Europejskiej lub przez państwa członkowskie w celu stosowania prawodawstwa Unii m.in. w obszarze żywności i bezpieczeństwa żywności, jej integralności i jakości zdrowotnej na każdym etapie produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, w tym z przepisami mającymi na celu zapewnienie uczciwych praktyk handlowych oraz ochronę interesów konsumentów i zapewnienie im prawa do informacji, a także dotyczącymi wytwarzania i wykorzystywania materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
W istocie rozporządzenie 2017/625 zastąpiło szereg dotychczas obowiązujących na poziomie europejskim rozwiązań prawnych, co wprost wynika nie tylko z jego nazwy, ale i motywu 92 preambuły, wskazującego na potrzebę uchylenia i zastąpienia tym rozporządzeniem po to, aby uniknąć dublowania zadań oraz ustanowić spójne ramy prawne, następujących aktów prawnych UE: rozporządzenia (WE) nr 882/2004 i rozporządzenia (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE, 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG. Uwagę skierować należy także na motyw 19 preambuły, zgodnie z którym "Aby zracjonalizować oraz uprościć ogólne ramy prawne, dążąc jednocześnie do osiągnięcia celu lepszego stanowienia prawa, przepisy mające zastosowanie do kontroli urzędowych w określonych obszarach należy włączyć do jednolitych ram legislacyjnych dotyczących kontroli urzędowych. W tym celu należy uchylić rozporządzenie (WE) nr 882/2004 oraz inne unijne akty prawne regulujące obecnie kontrole urzędowe i zastąpić je niniejszym rozporządzeniem." Potwierdza to generalny charakter rozporządzenia 2017/625.
Konkretyzację ogólnych założeń prawodawcy unijnego reprezentują przede wszystkim art. 137 i art. 138, przy czym art. 137 ust. 2 przewiduje, że w przypadku podejrzenia niezgodności (w dziedzinie prawa żywnościowego), właściwe organy przeprowadzają postępowanie wyjaśniające w celu potwierdzenia lub wyeliminowania takiego podejrzenia. Jednakże dopiero art. 138 ust. 1 ustanawia jasną regułę, że przewidziane w nim środki w postaci m.in. ograniczenia lub zakazu wprowadzania do obrotu, przemieszczania, wprowadzania na terytorium Unii lub wywozu zwierząt i towarów, oraz zakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki lub nakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki (ust. 2 lit. d) oraz nakaz wycofania od użytkowników, wycofania z obrotu, usunięcia i zniszczenia towarów, pozwalający - w stosownych przypadkach - na wykorzystanie towarów do celów innych niż te, do których towary były pierwotnie przeznaczone (ust. 2 lit. g) mogą znaleźć zastosowanie dopiero w przypadku stwierdzenia przez organy wystąpienia niezgodności.
Prowadzi to do wniosku, że art. 137 ust. 2 i art. 138 ust. 1- 2 rozporządzenia 2017/625 nakładają na kraj członkowski UE z jednej strony obowiązek wprowadzenia regulacji obejmującej odpowiednie administracyjne postępowanie wyjaśniające, które ma być wszczynane w przypadku podejrzenia niezgodności z przepisami przyjętymi na szczeblu Unii lub przez państwa członkowskie w celu stosowania prawodawstwa Unii m.in. w obszarach żywności i bezpieczeństwa żywności, w celu potwierdzenia lub wyeliminowania takiego podejrzenia, natomiast z drugiej strony – zgodnie z art. 138 ust. 1 i 2 - państwo członkowskie jest zobowiązane do ustanowienia powiązanego z nim funkcjonalnie właściwego postępowania ochronnego (naprawczo-prewencyjnego), które ma być uruchamiane w razie potwierdzenia podejrzenia, o którym mowa w art. 137 ust. 2, co wynika przede wszystkim z użytego w art. 138 ust. 1 zwrotu "stwierdzenia niezgodności".
Stanowisko takie wynika bowiem z funkcjonalnej wykładni art. 137 i art. 138 rozporządzenia 2017/625 oraz roli w całym systemie ochrony szeroko pojętego prawa żywnościowego. Niemniej, jak zastrzega się w wyżej wymienionym orzecznictwie, nie jest to jakiekolwiek novum w przepisach unijnych (por. wyroki NSA z 10 kwietnia 2024 r.: sygn. akt II GSK 806/23; sygn. akt II GSK 627/23; sygn. akt II GSK 589/23, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym miejscu należy ponownie podkreślić, iż Sąd I instancji w pełni zasadnie przyjął, że spółka nie ma racji twierdząc, że w polskim porządku prawnym nie ma żadnej normy, która przyznawałaby organowi Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kompetencje do wydawania decyzji z art. 138 rozporządzenia 2017/625, a przynajmniej norma taka nie została wskazana w decyzji organu I instancji. Zdaniem spółki oznacza to, że decyzja organu I instancji wydana została niezgodnie z właściwością rzeczową do rozstrzygania spraw administracyjnych, co organ II instancji pominął.
Należy mieć tu bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 137 ust. 1 rozporządzenia 2017/625 działając zgodnie z niniejszym rozdziałem, właściwe organy nadają priorytet działaniom, które mają być podejmowane w celu wyeliminowania lub ograniczenia ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt i roślin, dobrostanu zwierząt lub - w odniesieniu do GMO i środków ochrony roślin - również dla środowiska. W myśl art. 137 ust. 2 rozporządzenia 2017/625 w przypadku podejrzenia niezgodności właściwe organy przeprowadzają postępowanie wyjaśniające w celu potwierdzenia lub wyeliminowania takiego podejrzenia. Z kolei art. 137 ust. 3 rozporządzenia 2017/625 stanowi, iż w razie konieczności, działania podjęte zgodnie z ust. 2 obejmują: a) prowadzenie przez odpowiedni okres wzmożonych kontroli urzędowych w odniesieniu do zwierząt, towarów i podmiotów; b) w stosownych przypadkach urzędowe zatrzymanie zwierząt i towarów oraz wszelkich niedozwolonych substancji lub produktów.
Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że art. 138 ust. 1 rozporządzenia 2017/625 wskazuje, iż w przypadku stwierdzenia niezgodności właściwe organy: a) przeprowadzają wszelkie działania konieczne, aby określić przyczynę i zakres niezgodności oraz aby ustalić obowiązki podmiotu; oraz b) wprowadzają właściwe środki, aby zapewnić podjęcie przez dany podmiot działań naprawczych oraz zapobieżenie dalszym przypadkom występowania niezgodności. Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej tego, jakie środki należy zastosować, właściwe organy uwzględniają rodzaj niezgodności i historię podmiotu w zakresie zgodności. Zgodnie z art. 138 ust. 2 rozporządzenia 2017/625 właściwe organy podejmują wszelkie środki, jakie uznają za odpowiednie, by zapewnić zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, obejmujące następujące działania, ale nieograniczające się do nich, m.in. nakaz obróbki towarów, zmiany etykiet lub dostarczenia konsumentom informacji korygującej (lit. c). W myśl art. 138 ust. 3 rozporządzenia 2017/625 właściwe organy dostarczają danemu podmiotowi lub jego przedstawicielowi: a) pisemne powiadomienie o swojej decyzji dotyczącej działania lub środka wprowadzanego zgodnie z ust. 1 i 2 wraz z uzasadnieniem takiej decyzji; oraz b) informacje dotyczące prawa do odwołania się od takich decyzji oraz stosownej procedury i terminów mających zastosowanie do takiego odwołania.
W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji uznał, że art. 137 i art. 138 rozporządzenia 2017/625, określając czynności jakie należy podjąć przypisują kompetencje do ich wykonania "właściwym organom". W motywie 15 preambuły rozporządzenia 2017/625 wskazano, że za egzekwowanie prawodawstwa Unii dotyczącego łańcucha rolno-spożywczego odpowiadają państwa członkowskie, których właściwe organy - poprzez organizację kontroli urzędowych - monitorują i weryfikują, czy odpowiednie wymogi unijne są faktycznie przestrzegane i egzekwowane. Z kolei w motywie 26 preambuły rozporządzenia 2017/625 wskazano, że państwa członkowskie powinny wyznaczyć właściwe organy we wszystkich obszarach objętych zakresem niniejszego rozporządzenia. Państwa członkowskie są odpowiednie do wskazywania właściwych organów i decydowania o tym, który właściwy organ lub które właściwe organy wyznaczyć w odniesieniu do poszczególnych obszarów lub ich części; państwa członkowskie powinny mieć także obowiązek wyznaczania pojedynczego organu, który w każdym z obszarów lub ich części zapewni właściwą koordynację wymiany informacji z właściwymi organami z innych państw członkowskich oraz z Komisją. Motyw 27 preambuły rozporządzenia 2017/625 stanowi, iż do przeprowadzania kontroli urzędowych mających na celu zweryfikowanie prawidłowego stosowania prawodawstwa Unii dotyczącego łańcucha rolno-spożywczego oraz innych czynności urzędowych powierzonych organom państw członkowskich na mocy prawodawstwa Unii dotyczącego łańcucha rolno-spożywczego państwa członkowskie powinny wyznaczyć właściwe organy, które działają w interesie publicznym, posiadają właściwe zasoby oraz wyposażenie, a także gwarantują bezstronność i profesjonalizm. Właściwe organy powinny zapewniać odpowiednią jakość, spójność i skuteczność kontroli urzędowych. Natomiast w motywie 30 preambuły rozporządzenia 2017/625 wpisano, że podmioty - z zastrzeżeniem przepisów prawa krajowego - powinny mieć prawo do odwoływania się od decyzji wydanych przez właściwe organy. Właściwe organy powinny informować podmioty o tym prawie. Właściwe organy działają w interesie podmiotów i społeczeństwa, zapewniając, by ustanowione w prawodawstwie Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego wysokie normy ochrony były stale zachowywane i chronione poprzez właściwe ich egzekwowanie oraz by poprzez kontrole urzędowe w całym łańcuchu rolno-spożywczym sprawdzana była zgodność z takim prawodawstwem (motyw 39 preambuły). Właściwe organy powinny prowadzić postępowania wyjaśniające w sprawach, w których istnieje podejrzenie braku zgodności z prawodawstwem Unii dotyczącym łańcucha rolno-spożywczego oraz - w przypadku jego potwierdzenia - ustalić jego źródło i zakres, jak również obowiązki podmiotów. Motyw 88 preambuły rozporządzenia 2017/625 stanowi, że właściwe organy powinny podejmować odpowiednie środki, aby zapewnić, by dane podmioty naprawiły zaistniałą sytuację oraz aby zapobiec dalszym brakom zgodności. Organizacja i prowadzenie postępowań wyjaśniających i działań egzekucyjnych przez właściwe organy powinny należycie uwzględniać potencjalne zagrożenia oraz prawdopodobieństwo stosowania nieuczciwych lub oszukańczych praktyk w całym łańcuchu rolno-spożywczym.
W art. 3 pkt 3 rozporządzenia 2017/625 "właściwe organy" zdefiniowano jako:
a) organy centralne państwa członkowskiego odpowiedzialne za organizowanie kontroli urzędowych oraz innych czynności urzędowych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2;
b) inny organ, któremu powierzono taki obowiązek;
c) w stosownych przypadkach odpowiednie organy państwa trzeciego.
Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że wykładnia wskazanych przepisów jednoznacznie potwierdza, iż prawodawca unijny nałożył na państwa członkowskie obowiązek "wyznaczenia" organów właściwych we wszystkich obszarach objętych zakresem rozporządzenia 2017/625. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, że w Polsce właściwe organy i ich kompetencje zostały uregulowane w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w rozdziale 3 zatytułowanym Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Do zadań Inspekcji należy m.in. nadzór nad jakością handlową artykułów rolno-spożywczych (art. 17 ust. 1 u.j.h.a.r.s.). Artykuły rolno-spożywcze to produkty rolne, runo leśne, dziczyzna, organizmy morskie i słodkowodne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze (art. 3 pkt 1 u.j.h.a.r.s.), zaś jakość handlowa to cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 u.j.h.a.r.s.).
Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż zgodnie z art. 18 u.j.h.a.r.s. zadania Inspekcji wykonują Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz wojewodowie przy pomocy wojewódzkich inspektorów jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, jako kierowników wojewódzkiej inspekcji jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wchodzącej w skład zespolonej administracji wojewódzkiej. W rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach należących do zakresu zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor, a organem wyższego stopnia - Główny Inspektor (art. 21 u.j.h.a.r.s.). Przepisy u.j.h.a.r.s. regulują szczegółowe zadania, kompetencje i sposób procedowania określonych spraw i przypadków przez ww. organy.
Jak już zatem wskazano wyżej - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - w polskim porządku prawnym istnieją normy prawne, przyznające organom Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kompetencje do kontrolowania przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów w zakresie jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, tak krajowych jak i unijnych, w tym do kontrolowania stosowania się do przepisów o właściwym oznaczaniu produktów i wydawania decyzji z art. 138 rozporządzenia 2017/625. W tym zakresie Sąd I instancji przedstawił trafny wywód, który zasługuje w zupełności na akceptację. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż brak wskazania takiego przepisu w podstawie prawnej decyzji nie czyni jej z automatu decyzją wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości ani wydaną bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Nie mogą być zatem uznane za trafne wszystkie zarzuty kasacyjne, dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i procesowego, opisane szczegółowo w petitum skargi kasacyjnej.
W rekapitulacji należy więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło