II GSK 1734/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 147/15 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "A." Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 6 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 147/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] maja 2014 r. w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] stycznia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Pruszkowie cofnął A. sp. z .o. o. w W. (dalej: skarżąca, spółka) rejestrację automatu do gier o niskich wygranych o nazwie [...], nr fabryczny [...], numer poświadczenia rejestracji [...]. Stwierdził, że z eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych wynika możliwość gry za stawkę za udział w jednej grze wyższą niż 0,50 zł a zatem, że automat nie spełnia wymagań przewidzianych dla automatów o niskich wygranych określonych w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165; dalej u.g.h.). Organ wskazał także na sporządzoną przez biegłego sądowego – R. R. opinię z [...] sierpnia 2010 r., w której stwierdzono przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze. Decyzją z [...] maja 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy powyższą decyzję. Uznał, że organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie i prawidłowo zastosował art. 23a ust. 7 u.g.h. Zdaniem organu art. 129 ust. 3 u.g.h. nie jest przepisem technicznym. W przypadku cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych na podstawie art. 23a ust. 7 u.g.h. nie można mówić o naruszeniu obowiązku notyfikacji, gdyż podstawę wydania decyzji w tych sprawach stanowią przepisy ustawy, co do których obowiązku tego dopełniono. WSA w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącej do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie powiadomiła ona Naczelnika Urzędu Celnego w Pruszkowie o wycofaniu z eksploatacji przedmiotowego automatu. Zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego spółka nie przedstawiła dowodów, które uprawdopodobniłyby twierdzenie o wycofaniu z eksploatacji przedmiotowego automatu przed dniem wydania zaskarżonej decyzji. Za nieuprawnione WSA uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bowiem w sprawie nie zaistniała żadna okoliczność, która obligowałaby organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu rejestrowego I instancji i umorzenia postępowania. Również zarzut naruszenia art. 23a ust. 6 u.g.h., w myśl którego rejestracja wygasa z upływem okresu, na jaki została dokonana, a także w przypadku wycofania z eksploatacji automatu lub urządzenia do gier, został uznany za bezzasadny, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3, ust. 5 pkt 1, ust. 6 i art. 129 ust. 3, art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. w związku z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r., Dz. U. Nr 138, poz. 935 ze zm.; dalej: u.s.o.z.), jak również z art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L Nr 218, str. 30; dalej rozporządzenie 765/2008): a) przez brak zastosowania w niniejszej sprawie i nie poddanie kontroli, czy jednostka badająca automat o nazwie [...], nr fabryczny [...] posiada uprawnienia w zakresie badań technicznych automatów i urządzeń do gier; b) przez brak zastosowania w niniejszej sprawie i nie dokonaniu oceny, czy Izba Celna w Przemyślu przedłożyła Ministrowi Finansów prawidłowy certyfikat akredytacji i w związku z tym czy można uznać ją za uprawnioną jednostkę badającą; 2. naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 129 ust. 3 u.g.h. w związku z art. 1 pkt 11 i w związku z art. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE z dnia 21 lipca 1998 r. L 204, s. 37; dalej: dyrektywa 98/34/WE), przez brak zastosowania w niniejszej sprawie i dokonania oceny, czy art. 129 ust. 3 u.g.h. (do którego odwołuje się art. 138 ust. 3 u.g.h.): a) należy uznać za przepis techniczny stanowiący specyfikację techniczną produktu wytwarzanego przemysłowo, tj. automatu o niskich wygranych o parametrach technicznych (immanentnych cechach produktu) zdefiniowanych właśnie w art. 129 ust. 3 u.g.h. w postaci parametru "stawki za udział w jednej grze" oraz "jednorazowej wygranej"; b) stanowi przepis techniczny w tym znaczeniu, że może mieć istotny wpływ na sprzedaż lub/i właściwości produktu w postaci automatu o niskich wygranych z uwagi na fakt, iż w celu zapewnienia możliwości dalszego wykorzystywania automatów o niskich wygranych jako produktów o parametrach technicznych wskazanych w art. 129 ust. 3 u.g.h., konieczna będzie ich modyfikacja (istotna zmiana właściwości tego rodzaju urządzeń) przez pozbawienie produktu zasadniczych cech w postaci limitowanej kwotowo "stawki za udział w jednej grze" i "jednorazowej wygranej" oraz zmiana statusu produktu z przejściem ponownej procedury rejestracyjnej włącznie; 3. art. 3 § 1 w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona do WSA decyzja narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 187 § 1 i art. 122 w związku z art. 197 § 1, ewentualnie w związku z art. 194 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej o.p.), przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na oparciu przez Organ decyzji na wadliwym dowodzie, tj. opinii Izby Celnej w Przemyślu niemającej potwierdzonych akredytacją fachowych/specjalnych wiadomości z zakresu problematyki urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier, ewentualnie na wadliwym dokumencie urzędowym opinii z badania sprawdzającego. Strona wniosła ponadto o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów: a) wydruku ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji zawierającego aktualny zakres akredytacji Laboratorium Celnego Izby Celnej w Przemyślu; b) opinii dr. I. S. z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie Analizy dokumentów Polskiego Centrum Akredytacji dotyczących zakresu akredytacji laboratorium badawczego – na okoliczność, że Izba Celna w Przemyślu nie posiada odpowiedniej do przedmiotu badań akredytacji PCA ani też nie zapewnia odpowiedniego standardu przeprowadzonych badań, w tym nie zapewnia przeprowadzenia ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, ani nie dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym, a zatem nie jest jednostką badającą, która spełniałaby warunki określone w art. 23f u.g.h. W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów. W piśmie z [...] marca 2016 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, która w niniejszej sprawie nie występuje. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza wnioski i strony zawarte w skardze kasacyjnej oraz poza podstawy określone w petitum tego środka odwoławczego. Wobec tego uznać należy, że to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Autor skargi kasacyjnej, stawiając zarzuty, może je oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W odniesieniu do podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego – że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Formułując zaś zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien zaś nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Jak wynika z art. 176 § 1 i 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.) przepisów, które zdaniem strony naruszył Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2602/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z wskazanych wyżej przepisów, wynika, że skarga kasacyjna powinna w sposób jasny i precyzyjny określać podstawy, na których ją oparto. Jej zarzuty muszą natomiast odnosić się do zaskarżonego wyroku. Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest bowiem kontrola orzeczenia sądu pierwszej instancji, w świetle postawionych zarzutów. Tylko więc skarga kasacyjna odnosząca się w swojej argumentacji do zaskarżonego orzeczenia może przynieść oczekiwany przez jej autora skutek, to znaczy doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Przytoczenie tych poglądów ma istotne znaczenie na gruncie rozpoznawanej sprawy, bowiem skarga kasacyjna będąca przedmiotem postępowania nie odnosi się do motywów, którymi kierował się Sąd I instancji, oddalając skargę. Należy bowiem stwierdzić, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku badał zasadność cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych w sytuacji uprzedniego wycofania tego automatu z eksploatacji. Uznał, że co do zasady rację ma spółka, że w takim przypadku organ powinien umorzyć postępowanie o cofnięcie rejestracji automatu. Zauważył jednak, że z akt sprawy wynika, że skarżąca nie zgłosiła wycofania automatu z eksploatacji. Również spółka nie wykazała w żaden sposób, że dokument taki złożyła organowi. Wobec tego w ocenie WSA nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu. Tymczasem zarzuty skargi kasacyjnej odnoszą się do kwestii uprawnienia jednostek badawczych do przeprowadzania badań technicznych automatów, możliwości zastosowania art. 129 ust. 3 u.g.h. w świetle jego nienotyfikowania, a także prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego. Skoro więc autor skargi kasacyjnej postawił zarzuty nieodnoszące się do wyroku będącego przedmiotem zaskarżenia, to Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie mogły one zostać uznane za zasadne. Jak już zostało bowiem stwierdzone, prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna to taka, która wskazuje zarzuty, pozwalające na poddanie wyroku kontroli instancyjnej. Rozpoznawany zaś w niniejszej sprawie środek odwoławczy warunków takich nie spełnia. Nie tylko bowiem w petitum, lecz również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie zostały podniesione żadne argumenty czy zarzuty nawiązujące do motywów wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie. Skoro zaś skarga kasacyjna nie zawierała prawidłowo sformułowanych zarzutów, to Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać badania zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W takiej sytuacji należało oddalić skargę kasacyjną. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w związku z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804). Naczelny Sąd Administracyjny, zasądzając na rzecz organu kwotę 360 zł, uwzględnił to, że pełnomocnik organu, który nie występował przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, stawił się na rozprawie przed Sadem II instancji.