II GSK 1774/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 166/11 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nałożeniu kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. J. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. I Objętym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę D. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po przeprowadzonej kontroli obejmującej okres od września 2007 r. do września 2008 r. nałożył na skarżącego karę w wysokości 18.250 złotych, w tym karę w kwocie 8.000 zł za wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Wnioskiem z dnia 26 lipca 2010 r., skarżący zwrócił się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 16 czerwca 2009 r., podając, że wydana ona została z naruszeniem art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej: ustawa o transporcie), albowiem w chwili rozpoczęcia użytkowania pojazdu (wrzesień 2004 r.) niezgłoszenie pojazdu do licencji nie stanowiło przewinienia administracyjnego. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Organ podał, że nie doszło w sprawie do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz gdyż kontrola, jaką przeprowadzono w przedsiębiorstwie skarżącego obejmowała swym zakresem okres po wejściu w życie przepisów nakładających sankcję za niezgłoszenie pojazdu, którym wykonywano transport drogowy, do licencji. Organ wyjaśnił, że w sytuacji zmiany przepisów skarżący był zobowiązany zgłosić pojazd do licencji bądź zaprzestać wykonywania nim transportu drogowego. Wskazał przy tym, że w przypadku, gdy w ustawie nie przewidziano przepisów przejściowych, to należało przyjąć, że nowa regulacja miała zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po wejściu w życie ustawy jak również do zdarzeń prawnych powstałych przed jej obowiązywaniem, a trwających nadal po wejściu nowych regulacji prawnych. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, objętą skargą decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygniecie. Oddalając skargę Sąd I instancji przyjął, za niekwestionowaną okoliczność wykonywania przez skarżącego transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Kwestię sporną w ocenie Sądu stanowiło natomiast, czy można było na skarżącego nałożyć karę pieniężną za wykonywanie tego transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji. Sąd wskazał, że zarówno w dniu kontroli – 29 października 2008 r., jaki i w okresie objętym kontrolą ustawa o transporcie drogowym przewidywała karę pieniężna w wysokości 8.000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Taki stan sprawy obligował, zatem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, na mocy art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie do nałożenia kary. W zakresie zmiany stanu prawnego wprowadzonego ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., Nr 180, poz. 1497, dalej: ustaw o zmianie ustawy o transporcie), wprowadzającego karę za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, Sąd stwierdził, że zmiana, jaką dokonano powołaną ustawą nie powodowała, że skarżący używając przed tą zmianą pojazdu mógł po zmianie stanu prawnego dalej używać do transportu tego pojazdu bez konieczności zgłoszenia go do licencji. Sąd za słuszne uznał stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który przyjął, że w sprawie po zmianie przepisów ustawy o transporcie drogowym wprowadzającej sankcję za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, wojewódzki inspektor miał obowiązek nałożenia kary za stwierdzone naruszenia. Stanowisko to uzasadniał stan sprawy, w którym tak w dniu kontroli jak i w okresie objętym kontrolą obowiązywał lp. 1.2. załącznika do ustawy o transporcie. Nie wystąpiła, zatem ani przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej ani też wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. U podstaw wyroku Sąd powołał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.). II Skargą kasacyjną D. J. zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie oraz o przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, pomimo, że kwestionowana przez skarżącego decyzja Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym jest dotknięta sankcją nieważności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że brak było podstaw do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w lp. 1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, albowiem w chwili rozpoczęcia wykonywania transportu drogowego pojazdem, za który nałożono karę, tj. we wrześniu 2004 r. brak było w załączniku do ustawy o transporcie kary za niezgłoszenie pojazdu do licencji. W ocenie kasator bez znaczenia była okoliczność, że przeprowadzona kontrola obejmowała okres od września 2007 r. do września 2008 r. gdyż regulacja prawna wprowadzająca do ustawy o transporcie karę za niezgłoszenie pojazdu do licencji mogła mieć zastosowanie wyłącznie do przypadków rozpoczęcia użytkowania pojazdów w transporcie drogowym po wejściu w życie przepisów wprowadzających karę. Podniesiono również, że z uwagi na wysokość kary nie do przyjęcia jest stanowisko, że skarżący powinien był po wprowadzeniu kary dostosować się do nowych przepisów i dokonać zgłoszenia pojazdu do licencji lub zaprzestać wykonywania nim transportu. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wynika to z faktu, że przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, wprowadzające tą karę nie przewidywały obowiązku dokonania takiego zgłoszenia jak również nie przewidywały żadnego okresu przejściowego dla dokonania takiego zgłoszenia pojazdów użytkowanych wcześniej. III Na rozprawie pełnomocnik organu, radca prawny, domagał się oddalenia skargi kasacyjnej oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Jej autor w petitum środka odwoławczego zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., a w uzasadnieniu wskazał także, jako naruszony w stopniu rażącym przepis art. 92 ust.1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. W tak zakreślonych granicach rozpoznania skargi kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, skarżący konsekwentnie prezentuje pogląd, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w części obejmującej nałożenie kary za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji obarczona była kwalifikowaną wadą prawną – rażącym naruszeniem prawa, a tym samym skontrolowana przez Sąd I instancji decyzja odmawiająca stwierdzenia jej nieważności zapadła z naruszeniem prawa materialnego, przy czym jako naruszony wskazano jedynie art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Przepis art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., w zakresie istotnym dla sprawy stanowił, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. W myśl natomiast art. 92 ust. 4 omawianej ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Z niezakwestionowanego stanu faktycznego ustalonego przez organ inspekcji drogowej a przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że skarżący w okresie objętym kontrolą – od września 2007 r. do września 2008 r. - wykonywał transport drogowy pojazdem niezgłoszonym do licencji. Obowiązek zgłoszenia pojazdu do licencji wynikał z treści art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i, co należy wyraźnie podkreślić istniał od początku obowiązywania ustawy o transporcie drogowym. Natomiast od dnia 28 września 2003 r. ustawa o transporcie drogowym nakładała na organ udzielający licencji wymóg wydania jej wypisu lub wypisów w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji (art.11 ust. 3). Skarżący twierdzi, że pojazd, którym wykonywał transport drogowy "rozpoczął użytkować" we wrześniu 2004 r.. Z przytoczonych przepisów wynika, wprost, że w tym czasie istniał obowiązek zgłoszenia pojazdu do licencji. Nadto wprowadzony był obowiązek, wynikający z art. 14 ust. 1 omawianej ustawy, zgłaszania wszelkich zmian danych, nie później niż w terminie 14 dni od ich powstania, organowi, który udzielił licencję, jak i obowiązek wystąpienia z wnioskiem o zmianę treści licencji nałożony art. 14 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Niesporne w sprawie jest, że skarżący uchybił obowiązkowi wystąpienia z wnioskiem o zmianę treści licencji, a zupełnie niezrozumiałe jest w sytuacji jego istnienia powoływanie się na "fakt, że przepisy przejściowe ustawy nowelizującej przedmiotową karę nie przewidywały obowiązku dokonania takiego zgłoszenia, jak również nie przewidywały żadnego okresu przejściowego dla dokonania takich zgłoszeń dla pojazdów użytkowanych wcześniej". Wprowadzenie do wykonywania transportu drogowego nowego pojazdu niezgłoszonego do licencji obligowało skarżącego do zgłoszenia tego faktu organowi, który udzielił licencji celem jej zmiany, a obowiązek ten istniał w dacie "rozpoczęcia użytkowania przez stronę pojazdu marki Renault o nr. rej, [...]" i wynikał z treści powołanego już uprzednio art. 14 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż jak wykazano skarżący wykonywał przewóz drogowy naruszając obowiązek wynikający z omówionych przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w okresie objętym kontrolą wykonywania transportu pojazdem niezgłoszonym do licencji stanowiło naruszenie określone w Ip.1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym zagrożone karą pieniężną w wysokości 8.000 zł. Do wykazu naruszeń określonych w załączniku do ustawy o transporcie drogowym naruszenie to zostało wprowadzone ustawą zmieniającą, która weszła w życie z dniem 21 października 2005 r.. Od tej, zatem daty wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji stanowiło delikt administracyjny zagrożony karą pieniężną w określonej w załączniku wysokości. Kontrola przeprowadzona u skarżącego obejmowała okres od września 2007 r. do września 2008 r. i to w czasie objętym kontrolą skarżący dopuścił się naruszenia określonego w Ip.1.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Nie doszło więc do naruszania art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, a tym samym i ten zarzut skargi kasacyjnej jest nieusprawiedliwiony. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że naruszenie powołanego przepisu miałoby miejsce wówczas, gdyby kara pieniężna została nałożona za wykonywanie przed dniem 21 października 2005 r. transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła, w związku, z czym wszelkie te argumenty, które wiążą się z naruszeniem zasady nie działania prawa wstecz nie przystają do bezspornych ustaleń stanu faktycznego. W konsekwencji również za nieusprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., gdyż brak było podstaw do jego zastosowania przez Sąd I instancji. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 w związku § 14 ust. 2 pkt 2 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) orzekł jak w sentencji.