II GSK 1789/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-20
Skład orzekający: Maria Jagielska, Gabriela Jyż, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystania częstotliwości, w sytuacji gdy strona uiszczała opłaty w wysokości 50% stawki, może zostać uwzględniony, nawet jeśli organ nie określił wcześniej wysokości zobowiązania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystania częstotliwości, w sytuacji gdy strona uiszczała opłaty w wysokości 50% stawki, nie może zostać uwzględniony. Sąd powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA (II FPS 5/13), zgodnie z którą organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w celu określenia wysokości zobowiązania przed rozpatrzeniem wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Ponadto, skoro strona uiszczała opłaty w niższej stawce, brak było podstaw do domagania się stwierdzenia nadpłaty.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystania częstotliwości. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że spółka miała obowiązek wnosić opłaty w wysokości 100%, mimo zapisu o współużytkowaniu w pozwoleniu radiowym, gdyż faktycznie nie doszło do współużytkowania. WSA oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "E." Spółki jawnej w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2503/13 w sprawie ze skargi "E." Spółki jawnej w Ł. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystania częstotliwości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "E." Spółki jawnej w Ł. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2503/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę "E." Sp. j. w Ł. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu 24 listopada 2011 r. skarżąca wystąpiła do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Prezes UKE) z wnioskiem o określenie wysokości nadpłaty i potrącenia kwot należnych z tytułu opłat za prawo do wykorzystywania częstotliwości.
Prezes UKE decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r.:
1. odmówił "E." Sp. j. stwierdzenia nadpłaty w opłatach za prawo do wykorzystania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego: z [...] lutego 2003 r. za styczeń i luty 2008 r. oraz z [...] lutego 2008 r. za marzec oraz II, III i IV kwartał 2008 r., za I-IV kwartału 2009 r. i za I-IV kwartału 2010 r.;
2. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w opłatach za prawo wykorzystania częstotliwości na podstawie pozwolenia radiowego z [...] lutego 2003 r. w części dotyczącej I-IV kwartału 2006 r. oraz I-IV kwartału 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zakres obowiązku w postaci uiszczenia rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością wynika z przepisów prawa bezwzględnie obowiązujących, a w niniejszej sprawie skarżąca - z uwagi na treść § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2005 r. w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 24, poz. 196 ze zm.) - miała obowiązek wnosić opłaty w wysokości 100 %. Mimo, że w warunkach wykorzystania częstotliwości pozwolenia radiowego przysługującego skarżącej znajdował się zapis o współużytkowaniu częstotliwości, to skarżąca była jedynym podmiotem wykorzystującym częstotliwość określoną pozwoleniem radiowym (nie było innego użytkownika danego kanału radiowego). Skoro zatem współużytkowanie nie zaistniało, nie zaistniała przesłanka do zastosowania § 4 rozporządzenia z dnia 8 lutego 2005 r., uzasadniająca wnoszenie opłaty w wysokości 50 %.
Zaskarżoną decyzją z marca 2013 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] stycznia 2013 r.
Skarżąca na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.
Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził na wstępie, że podzielił stanowisko Prezesa UKE, zgodnie z którym złożony wniosek dotyczący "określenia wysokości nadpłaty i potrącenia kwot należnych" to wniosek o stwierdzenie nadpłaty, o którym mowa w art. 75 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: O.p.).
Dalej, Sąd stwierdził, że istotą rozpoznawanej sprawy była kwestia, czy opłata za wykorzystanie częstotliwości, wynikająca z wydanego na rzecz skarżącej pozwolenia radiowego, powinna wynosić 100 % czy też 50 % stawki.
Obowiązek uiszczania opłat za prawo do dysponowania częstotliwością wynika z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.; dalej: P.t.). Sposób naliczania oraz termin zapłaty reguluje rozporządzenie RM z dnia z 8 lutego 2005 r. W ocenie WSA na podstawie tego aktu skarżący "sami byli w stanie określić" wysokość należnej opłaty za pozwolenie, a chcąc ewentualnie zastosować zwolnienie wprowadzone w § 4 tego rozporządzenia, mogli zwrócić się do organu o udzielenie informacji, czy oprócz nich jakiś inny podmiot w tym samym okresie korzystał jeszcze na tym terenie z kanałów radiowych.
W związku z tym WSA uznał za nietrafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 75 O.p., zgodnie z którym to zarzutem, nie ma możliwości wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę bez wcześniejszego, prawidłowego określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Wbrew argumentom skarżącej Sąd uznał, że ustalenie wysokości opłaty za prawo dysponowania częstotliwością radiową jest uzależnione od tego, czy dysponowanie w danym okresie przyznaną częstotliwością czasu odbywa się samodzielnie, czy też wspólnie z innymi użytkownikami. W sytuacji gdy okaże się, że użytkowanie przyznanej częstotliwości miało miejsce wspólnie z innymi podmiotami, opłata wynosi połowę stawki. W przeciwnym wypadku opłata wynosi 100 % stawki. Nie ma zaś znaczenia, że w wydanym pozwoleniu radiowym zawarto adnotację o "współużytkowaniu", bowiem w z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że takie "współużytkowanie" nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "E." Sp. j. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie reformatoryjnie w trybie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów pozstępowana według norm.
Wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię:
a) art. 185 P.t. w zw. z § 4 rozporządzenia RM z dnia z 8 lutego 2005 r., przez uznanie, że skarżąca mogła zwrócić się do organu o udzielenie informacji, czy oprócz niej jakiś inny podmiot w tym samym okresie korzystał jeszcze na tym terenie z kanałów radiowych,
b) § 4 rozporządzenia RM z dnia z 8 lutego 2005 r., przez niewłaściwe uznanie, że na podmiocie posiadającym prawo do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości na zasadach współkorzystania z innym podmiotem, który wnosi opłatę w wysokości 50% opłaty rocznej, jaką byłby obowiązany wnosić za prawo do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości bez obowiązku współkorzystania z innym podmiotem ciążył obowiązek zwrócenia się do organu o udzielenie informacji, czy oprócz nich jakiś inny podmiot w tym samym okresie korzystał na tym terenie z kanałów radiowych.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej Spółka podniosła, że do ustalenia wysokości opłaty w poszczególnych służbach radiokomunikacyjnych przyjmuje się warunki ustalone w decyzji. Opłaty roczne ponosi w zakresie i na zasadach ustalonych w załącznikach stanowiących integralną część pozwoleń. Opłata ponoszona była za prawo do współużytkowania częstotliwości, a skarżąca nigdy nie występowała o wyłączne korzystanie z częstotliwości.
Spółka stwierdziła również, że nigdy nie występowała z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a pod uwagę bierze z urzędu jedynie nieważność postępowania - z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wystąpienia których w niniejszej sprawie nie dopatrzono się. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał zatem w granicach związania granicami skargi kasacyjnej.
Związanie skargą kasacyjną oznacza natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Przedmiotem oceny Sądu mogą być więc jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a.
W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej Sądowi I instancji postawiono jedynie zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego - a to art. 185 P.t. w zw. z § 4 rozporządzenia RM z dnia z 8 lutego 2005 r. jak i § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia - przez przyjęcie, odpowiednio, że skarżąca mogła zwrócić się do organu o udzielenie informacji, czy oprócz niej jakiś inny podmiot w tym samym okresie korzystał jeszcze na tym terenie z kanałów radiowych, jak i że na podmiocie posiadającym prawo do dysponowania częstotliwością lub wykorzystywania częstotliwości na zasadach współkorzystania z innym podmiotem /.../ ciążył obowiązek zwrócenia się do organu o udzielenie informacji, czy oprócz nich jakiś inny podmiot w tym samym okresie korzystał na tym terenie z kanałów radiowych.
Tak skonstruowane podstawy kasacyjne nie usprawiedliwiają wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku, z podanych niżej przyczyn.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wniosek skarżącej spółki - który wszczął postępowanie w sprawie - został uznany za wniosek o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 75 § 1 O.p. Przepis ten stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zarzutu naruszenia tego przepisu, w szczególności przez nieuprawnione jego zastosowanie w sprawie, nie sformułowano. Kwestia prawidłowości oceny zgłoszonego przez stronę żądania, w rozumieniu art. 165 § 1 O.p., pozostaje tym samym poza kontrolą kasacyjną. W świetle dotychczasowych uwag, zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenie, że spółka nigdy nie występowała z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, nie może być więc uznane za skuteczną podstawę kasacyjną.
Ponadto wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny wiążącą (na zasadzie art. 269 p.p.s.a.) uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II FPS 5/13 przesądził, że w przypadku wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ /.../ nie ma obowiązku przed rozpatrzeniem tego wniosku wszczynać w każdej sprawie postępowania w celu określenia wysokości zobowiązania /.../.
Tymczasem w rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości, że w istocie intencją strony było, by organ uprzednio wypowiedział się także co do tego, w jakiej wysokości - 100 czy 50 % - skarżąca spółka zobowiązana była ponosić opłaty za prawo do wykorzystania częstotliwości za wskazane okresy, na podstawie wskazanych pozwoleń.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że zgodnie z objętym podstawami skargi kasacyjnej art. 185 ust. 1 P.t., podmiot, który uzyskał prawo do dysponowania częstotliwością w rezerwacji częstotliwości, uiszcza roczne opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością. W myśl zaś § 4 rozporządzenia RM z 8 lutego 2005 r. w przypadku dysponowania kanałem radiowym na tym samym obszarze przez więcej niż jeden podmiot posiadający prawo do dysponowania częstotliwością lub jej wykorzystywania, każdy z tych podmiotów wnosi opłatę w wysokości 50 % opłaty.
Poza sporem w sprawie jest jednak - jak wynika to z akt sprawy - że skarżąca spółka uiszczała roczne opłaty w wysokości 50 %. Już z tych względów brak było podstaw do skutecznego domagania się przez nią stwierdzenia nadpłaty. W tym stanie rzeczy kwestia prawidłowości określenia wysokości należnej od spółki opłaty (100 czy 50 %) nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy.
Ocena zasadności podniesionych zarzutów wymaga jednak uwagi, że – wbrew wywodom autora skargi kasacyjnej – ani z treści art. 185 ust 1 P.t. ani też z brzmienia § 4 rozporządzenia RM z dnia 8 lutego 2005 r. Sąd I instancji nie wywiódł obowiązku strony zwrócenia się do organu o udzielenie informacji, czy inny podmiot korzysta na tym samym terenie z kanałów radiowych. Stwierdzenie takie wprawdzie padło, brak jednak podstaw by uznać, że było to wynikiem wykładni przepisów powołanych w skardze kasacyjnej. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku jednoznaczne wskazuje, że WSA wyprowadził jedynie wniosek, że art. 185 ust. 1 P.t. określa sposób w jaki uiszcza się opłatę a obowiązek opłat nie jest nakładany w drodze decyzji lub innej władczej formie skierowanej do skonkretyzowanego podmiotu.
Co do oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu § 4 ust. 1 powołanego aktu wykonawczego należy wskazać, że paragraf ten nie posiada jednostek redakcyjnych. Odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu nie jest zatem możliwe.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - nie mając żadnych usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło