II GSK 1943/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1128/22 w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 18 marca 2022 r. nr MDO.051.14.2018(1) w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 26 stycznia 2023 r. sygn. akt V SA/WA 1128/22 oddalił skargę M.G. (dalej: skarżąca) na postanowienie Ministra Zdrowia z 18 marca 2022 r. nr MDO.051.14.2018(1), którym – działając w oparciu o art. 59 § 2 w zw. z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) – Minister odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody Pomorskiego z 17 lipca 2018 r. oddalające zarzuty do postępowania egzekucyjnego w przedmiocie uchylania się od obowiązku poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr 3/2018 z 7 lutego 2018 r. wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Człuchowie (dalej: PPIS). WSA w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) stwierdzając, że organ prawidłowo ocenił, że strona nie uprawdopodobniła twierdzeń o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd pierwszej instancji za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze stwierdzając, że są one niezwiązane z przedmiotem zaskarżenia. WSA nie znalazł również podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok WSA w całości wnosząc o jego uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438, ze zm.; dalej: u.p.e.a.) poprzez wadliwe przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo iż z dołączonego zaświadczenia wynika, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie wskazała argumenty mające przemawiać za trafnością zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie wnoszący skargę kasacyjną złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, a Minister Zdrowia w terminie 14 dni nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Wobec tego NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy. W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna M.G. oparta została na naruszeniu przepisów procesowych. Skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Niezasadność rozpoznawanej skargi kasacyjnej wynika z jej formalnej wadliwości. Sąd drugiej instancji zauważa i podkreśla, że skarga kasacyjna to sformalizowany środek prawny. Oznacza to, że jej skuteczność jest uzależniona od wypełnienia przez stronę prawem określonych wymogów. Z tego też powodu ustawodawca przyjął, że jest to profesjonalny środek prawny, a więc powierzył jej sporządzenie określonej w ustawie grupie podmiotów, czyli tym, którzy ze względu na prawnicze przygotowanie będą w stanie podołać ciężarom formalnym tego środka. Warunkiem koniecznym każdej skargi kasacyjnej wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest to, by skarga taka – obok innych wymogów formalnych jak dla pisma procesowego – zawierała zarzuty oraz ich uzasadnienie. Ten warunek jest niezbędny dla prawidłowo zbudowanej skargi kasacyjnej. Braki w tym zakresie nie pozwalają sądowi drugiej instancji na dokonanie kontroli skarżonego wyroku. Jest tak dlatego, ponieważ kontrola kasacyjna prowadzona przez NSA może być dokonana tylko w zakresie i kierunku wyznaczonym przez stronę w postępowaniu wszczętym taką skargą. Sąd drugiej instancji nie może działać z urzędu, a więc domniemywać zakresu kontroli, który wprost nie został wyznaczony przez stronę. Z tego względu uzasadnienie zarzutów kasacyjnych to warunek konieczny dla skargi kasacyjnej, bowiem to ono wyznacza NSA kierunek weryfikacji zaskarżonego wyroku. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej uzasadnienie składa się z dwóch akapitów, które składają się z czterech zdań oraz uznania uprawdopodobnienia braku winy skarżącej i odesłania do postanowienia NSA z 18 września 2014 r., sygn. akt II OZ 934/14. Ponadto uzasadnienie w ogóle nie odnosi się do naruszenia przepisów wskazanych w jednym sformułowanym w skardze kasacyjnej zarzucie. W takim stanie rzeczy NSA musiał uznać skargę kasacyjną za niezasadną. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.