II GSK 1965/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-04-29

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy nakładające kary administracyjne na przewoźników lotniczych za nieprzekazanie danych PNR w przypadku lotów wewnątrzunijnych są zgodne z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z Dyrektywą PNR, w sytuacji braku rzeczywistego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że polskie przepisy implementujące Dyrektywę PNR, które przewidują nakładanie kar administracyjnych na przewoźników lotniczych za nieprzekazanie danych PNR w przypadku lotów wewnątrzunijnych, są niezgodne z prawem Unii Europejskiej w sytuacji braku rzeczywistego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego. W związku z tym uchylono zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, uznając je za wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Komendanta Głównego Straży Granicznej na przewoźnika lotniczego A. A. S.A. kary administracyjnej w wysokości 40.000 zł za nieprzekazanie danych PNR dotyczących lotu Warszawa-Ateny w terminach określonych w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przewoźnika. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodność przepisów krajowych z prawem UE. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając wyrok TSUE w sprawie C-817/19, uznał polskie przepisy za niezgodne z prawem UE w zakresie stosowania do lotów wewnątrzunijnych w braku zagrożenia terrorystycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej. Zasądzono od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz A. A. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Maciej Pleban po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. A. S.A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 45/21 w sprawie ze skargi A. A. S.A. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27 października 2020 r. nr KG-OŚ_VI_RTBD.440.2.2019 w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika lotniczego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27 października 2020 r.; 3. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz A.A. S.A. K. 8200 (osiem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 45/21, oddalił skargę A. A. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27 października 2020 r. nr KG-OŚ-VI-RTBD.440.2.2019 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika lotniczego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. I W dniu 27 sierpnia 2019 r. Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: Komendant GSG, organ) wszczął postępowanie administracyjne w związku z niedopełnieniem przez przewoźnika lotniczego A. A. S.A. z siedzibą w K (dalej: skarżąca, strona, przewoźnik lotniczy) obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2019 r. poz. 1783; dalej: uPNR). W toku prowadzonego postępowania zebrano materiał dowodowy wskazujący, że lot [...] wykonany przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2018 r. z portu lotniczego Warszawa (EPWA) do portu lotniczego Ateny (LGAV), o godz. [...] czasu polskiego, był lotem PNR zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 uPNR, tj. był lotem statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z informacją z dnia 14 sierpnia 2019 r. przekazaną przez Krajową Jednostkę do spraw Informacji o Pasażerach (dalej: JIP) - skarżąca nie zastosowała się do przepisów art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uPNR i nie przekazała w wymaganym terminie niezbędnych danych PNR zarówno przed odlotem w okresie od 24 do 48 godzin, jak i niezwłocznie po zakończeniu odprawy bagażowo-biletowej. Jednocześnie do Komendanta GSG nie wpłynęły dokumenty, które mogłyby potwierdzić, że przewoźnik lotniczy skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 76 uPNR. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że sporny lot był lotem PNR zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 uPNR. Decyzją z dnia 27 października 2020 r. Komendant GSG - działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 uPNR nałożył na skarżącą administracyjną karę pieniężną w łącznej kwocie 40.000 zł, tj.: 1) za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust 1 pkt 1 uPNR w wysokości 20.000 zł; 2) za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 uPNR w wysokości 20.000 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 1 uPNR, przewoźnik lotniczy, który nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20.000 zł za każdy lot PNR, w którym takie naruszenie nastąpiło. Stosownie zaś do art. 65 ust. 1 i 4 uPNR, administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64, nakłada się za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dla każdego z terminów określonych w art. 6 ust. 1. W przypadku wystąpienia więcej niż jednego z naruszeń, o których mowa w art. 64 ust. 1 lub 2 uPNR, podczas jednego lotu PNR, administracyjne kary pieniężne z tytułu tych naruszeń sumuje się. Suma administracyjnych kar pieniężnych nałożonych na podstawie art. 64 ust. 1 i 2 z tytułu jednego lotu PNR nie może przekroczyć wysokości 40.000 zł. Zdaniem Komendanta GSG, skarżąca była w posiadaniu listy pasażerów, a tym samym danych PNR, lotu nr [...] z portu lotniczego Warszawa (EPWA) do portu lotniczego Ateny (LGAV) realizowanego w dniu [...] grudnia 2018 r. od 48 do 24 godzin przed planowanym odlotem. W piśmie z dnia 22 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił bowiem, że pełna lista pasażerów jest udostępniana w systemie odpraw (check-in) na 48 godzin przed planowanym terminem odlotu i w takim czasie uzyskuje do niej dostęp agent obsługi naziemnej oraz że przewoźnik otrzymał dostęp do danych pasażerów ww. lotu [...] natychmiast z chwilą dokonywania przez poszczególnych pasażerów rezerwacji lub zakupów biletów. W konsekwencji tego posiadał również dane PNR przedmiotowego lotu po zakończeniu odprawy biletowo - bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Wobec powyższego organ uznał, że przewoźnik lotniczy, nie przekazując danych PNR w ustawowym terminie, nie dopełnił obowiązku wynikającego z obu przesłanek art. 6 ust. 1 uPNR. W ocenie Komendanta GSG, zarzuty przedstawione przez skarżącą dotyczące procesu jej podłączenia do systemu KSI PNR nie mieszczą się w określonych w art. 69 uPNR kategoriach zdarzeń, których wystąpienie pozwalałoby organowi na odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Ponadto w sprawie nie mógł mieć zastosowania w art. 70 uPNR, zgodnie z którym administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia naruszenia, o którym mowa w art. 64 lub art. 66. Od dnia popełnienia naruszenia, tj. [...] grudnia 2018 r. do dnia wydania niniejszej decyzji nie upłynęły 3 lata. W związku z powyższym organ za zasadne uznał nałożenie na stronę administracyjnych kar pieniężnych w wysokości 20.000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 uPNR oraz w wysokości 20.000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 uPNR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę strony - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Sąd I instancji wskazał, że lot [...] wykonany przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2018 r. - z portu lotniczego Warszawa (EPWA) do portu lotniczego Ateny (LGAV), o godz. [...] czasu polskiego - był lotem PNR zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 uPNR, tj. był lotem statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. WSA podzielił ustalenia Komendanta GSG, że skarżąca była w posiadaniu listy pasażerów, a tym samym danych PNR ww. lotu od 48 do 24 godzin przed planowanym odlotem. Potwierdził to pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 22 stycznia 2020 r., wyjaśniając, że pełna lista pasażerów jest udostępniana w systemie odpraw (check-in) na 48 godzin przed planowanym terminem odlotu i w takim czasie uzyskuje do niej dostęp agent obsługi naziemnej oraz że przewoźnik otrzymał dostęp do danych pasażerów lotu [...] realizowanego w dniu [...] grudnia 2018 r. natychmiast z chwilą dokonywania przez poszczególnych pasażerów rezerwacji lub zakupów biletów. W konsekwencji tego posiadał również dane PNR przedmiotowego lotu po zakończeniu odprawy biletowo - bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Zatem organ zasadnie uznał, że przewoźnik lotniczy, nie przekazując danych PNR w ustawowym terminie, nie dopełnił obowiązku wynikającego z obu przesłanek art. 6 ust. 1 uPNR a w konsekwencji istniała podstawa do nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej. Jednocześnie, jak podkreślił WSA, skarżąca nie przedstawiła organowi prowadzącemu postępowanie informacji lub dokumentacji, które zwolniłyby ją z odpowiedzialności podlegania w tym przypadku administracyjnej karze pieniężnej, zgodnie z art. 69 uPNR, tj. wystąpienia działania siły wyższej, awarii KSI PNR lub awarii powstałej po stronie przewoźnika lotniczego, niezawinionej przez tego przewoźnika. W ocenie Sądu I instancji Komendant GSG zasadnie uznał, że zarzuty skarżącej dotyczące procesu podłączenia do systemu KSI PNR nie mieszczą się w określonych w art. 69 uPNR kategoriach zdarzeń, których wystąpienie pozwalałoby organowi na odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Okoliczności związane z procesem podłączenia przewoźnika lotniczego do systemu KSI PNR, nie noszą cech awarii, o której mowa w art. 69 pkt 2 uPNR oraz nie noszą cech siły wyższej, o której mowa w art. 69 pkt 1 uPNR. W wymaganym uPNR terminie przekazania danych dotyczących lotu nr [...], nie było ustanowionego połączenia technicznego między systemem KSI PNR, a systemem przewoźnika lotniczego, tym samym połączenie to nie mogło ulec awarii. Reasumując WSA uznał, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 3 i art. 193 p.p.s.a.; albo uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 145 § 3 i art. 193 p.p.s.a. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, zatem na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi skarżącej pomimo nierozpoznania w ogóle znacznej części zarzutów skargi oraz jedynie powierzchowne i niedostateczne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, które zostały przeanalizowane na etapie postępowania sądowoadministracyjnego; 2) art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., ewentualnie w zw. z art. 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo wadliwego ustalenia zakresu postępowania przed sądem administracyjnym, albowiem jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd I instancji - WSA rozpoznawał skargę od decyzji nakładającej na skarżącą administracyjną karę pieniężną w wysokości 20.000 zł - podczas gdy przedmiotem postępowania sądowego była decyzja nakładająca dwie kary pieniężne, po 20.000 zł każda, zatem łącznie 40.000 zł, z tytułu dwóch różnych zarzucanych naruszeń prawa; 3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz pośrednio art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 189d pkt 6 k.p.a., a to poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji w ogóle oceny sformułowanego przez skarżącą zarzutu braku dokonania w sprawie wszystkich istotnych ustaleń faktycznych w zakresie charakteru przedmiotowego lotu - zwłaszcza tego - czy odbywał się za wynagrodzeniem, a tym samym wysokości korzyści, które strona obciążona administracyjną karą pieniężną ewentualnie osiągnęła - pomimo, iż okoliczności te kształtowały zakres zastosowania przepisu ustawy będącego podstawą wymierzenia przedmiotowej kary (przepis art. 189d k.p.a. nie podlegał wyłączeniu od stosowania na podstawie art. 72 uPNR), wobec czego zastosowanie przepisów uPNR przez organ miało charakter arbitralny, co w ocenie skarżącej powodowało naruszenie w sposób rażący prawa i uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które to wszystkie okoliczności w ogóle nie zostały zbadane przez Sąd I instancji. Z ostrożności, na wypadek uznania przez Sąd, że ww. zarzuty nie uzasadniają samodzielnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, bądź też uznania, że sprawa nadaje się do wydania wyroku reformatoryjnego, podniesiono jednocześnie dalsze zarzuty, dotyczące naruszenia następujących przepisów: 4) art. 151 p.p.s.a., ewentualnie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., każdy w związku z poniższymi przepisami k.p.a., polegające na zaniechaniu uchylenia decyzji przez Sąd I instancji, a poprzez to niezasadnym oddaleniu skargi, pomimo że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a to: i) art. 105 § 1 k.p.a. polegające na braku umorzenia postępowania, pomimo iż organ nie ustalił, że zachodzą przesłanki zastosowania uPNR, w tym zwłaszcza że lot został wykonany za wynagrodzeniem oraz pomimo że przepisy art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 uPNR zastosowane przez organ są sprzeczny z prawem UE, wobec czego wydanie zaskarżonej decyzji było niedopuszczalne, ii) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a to poprzez błędne a w każdym razie bezpodstawne ustalenie stanu faktycznego w sprawie polegające na przyjęciu przez organ, że: • łącze między systemem przewoźnika a systemem KSI PNR "nie zostało ustanowione" w dacie lotu, którego dotyczy decyzja, podczas gdy łącze to było wówczas w toku ustanawiania, a organ nie ustalił i nie wskazał jak zaawansowany technicznie był etap integracji dwóch systemów i czy brak możliwości korzystania z niego nie wynikał z błędów systemu, które mogłyby nosić znamiona "awarii", • Straż Graniczna nie brała udziału w procesie wdrażania systemu A. do współpracy z Krajowym System Informacji PNR (KSI PNR) (str. 3 - 4 uzasadnienia decyzji), • Straż Graniczna przekazała skarżącej następujące pisma: - pismo z 12 kwietnia 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.39.2018), - pismo z 22 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.O4O2.58.2018), - pismo z 29 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.O4O2.57.2018), - pismo z 28 sierpnia 2018 r. (KG-OŚ-III-SII.072.1.2018) (str. 4 uzasadnienia decyzji), • inni przewoźnicy lotniczy, którzy korzystali z usług spółki A. S.A. rozpoczęli przekazywanie danych PNR do JIP przed zakończeniem tzw. okresu dostosowawczego, tj. przed 29 listopada 2018 r. (str. 6 uzasadnienia decyzji), iii) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6) oraz § 3 k.p.a. polegające na odmowie uznania za okoliczności znane organowi z urzędu następujących kwestii: • brak wdrożenia systemu A. przez Straż Graniczną w sposób pozwalający na wykorzystanie go do przesyłania danych PNR przez uczestnika przed dniem 7 sierpnia 2019 r., • niegromadzenie, nieanalizowanie ani nieprzetwarzanie w inny sposób przez Straż Graniczną danych PNR pasażerów przewoźników korzystających z systemu A. do dnia implementacji tego systemu, tj. do sierpnia 2019 r., • nieprzekazywanie danych PNR przez Straż Graniczną do JIP innych Państw Członkowskich w zakresie dotyczącym przewoźników korzystających z systemu A. do dnia implementacji tego systemu, • brak wezwania przez Straż Graniczną uczestnika do przekazywania danych PNR w inny sposób w przedłużonym okresie wdrażania systemu A., ani wskazania takiej możliwości, ani też zagrożenia karami za nieprzekazywanie danych PNR, przy równoczesnym braku kompletnego odniesienia się przez organ do ww. okoliczności, pomimo iż ze względu na ich urzędowy charakter strona w zasadzie nie ma możliwości prowadzenia w tym kierunku dowodu bez współpracy organu, iv) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w procesie ustalenia treści normy prawnej przewidującej wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 69 pkt 1) i 2) uPNR, a to w zakresie pojęć "awarii" oraz "siły wyższej", mimo że nie zostały one zdefiniowane w uPNR ani innych powiązanych aktach prawnych, a zatem ich wykładnia rodzi wątpliwości, które organ powinien był rozstrzygnąć na korzyść strony, tj. skarżącej, v) art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu poinformowania skarżącej przez organ o tym, że uznał za znane z urzędu następujące okoliczności oraz nieujawnienie ich w aktach sprawy administracyjnej, pozbawiając tym samym skarżącej możliwości odniesienia się do ich treści przed wydaniem decyzji: • przekazanie przez Straż Graniczną skarżącej następujących pism: - pismo z 12 kwietnia 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.39.2018), - pismo z 22 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.58.2018), - pismo z 29 maja 2018 r. (KG-ŁI-VII-Rds.CS.0402.57.2018), - pismo z 28 sierpnia 2018 r. (KG-OŚ-IIl-SII.072.1.2018) (str. 4 uzasadnienia decyzji), • okoliczność jakoby inni przewoźnicy lotniczy, którzy korzystali z usług spółki A. S.A. rozpoczęli przekazywanie danych PNR do JIP przed zakończeniem tzw. okresu dostosowawczego, tj. przed 29 listopada 2018 r. (str. 6 uzasadnienia decyzji). Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez, odpowiednio błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez organ, której Sąd I instancji nie dostrzegł w zaskarżonym wyroku, tj.: 5) art. 2 pkt 6 uPNR w zw. z art. 5 ust. 1 uPNR w zw. z art. 64 ust. 1 uPNR w zw. z art. 2 pkt 13) ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze ("prawo lotnicze"), polegające na błędnej wykładni, względnie niezastosowaniu ww. przepisów w zakresie pojęcia "przewozu lotniczego", które zostało zdefiniowane w prawie lotniczym jako lot lub seria lotów wykonywanych "za wynagrodzeniem", której to przesłanki organ nie zbadał i nie uwzględnił w ogóle w swojej analizie, w konsekwencji bezpodstawnie i arbitralnie czyniąc ustalenie, że lot nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. był lotem PNR w rozumieniu uPNR, co doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej, które to naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 6) art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 uPNR w zw. z art. 14 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania ("Dyrektywa PNR") w zw. z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na skarżącą na podstawie przepisu ustawowego, który jest sprzeczny z przepisem dyrektywy na skutek jej nieprawidłowej implementacji do porządku krajowego, polegającej na wprowadzeniu przepisu przewidującego kary za naruszenia niezawinione przez adresata normy sankcjonowanej (co - nawet w przypadku prawidłowej implementacji - wymagałoby dodatkowo oceny przez pryzmat art. 189d pkt 1 k.p.a., niedokonanej w przedmiotowej decyzji), w tym za naruszenia spowodowane działaniami lub zaniechaniami organu nakładającego karę, wobec czego organ był zobligowany odmówić zastosowania przepisu przewidującego nałożenie kary zgodnie z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które to naruszenie ma charakter rażącego naruszenia prawa i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 7) art. 64 ust. 1 pkt 1) uPNR w zw. z art. 69 pkt 1) i 2) uPNR w zw. z art. 11 § 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.) oraz także art. 189d pkt 1 i 4 k.p.a. polegające na ich niewłaściwej wykładni w zakresie przesłanek wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej w postaci "siły wyższej" oraz "awarii KSI PNR", co doprowadziło do błędnego niezastosowania przepisów wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej oraz nałożenia rzeczonej kary na skarżącą; 8) art. 69 pkt 2) uPNR w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej polegające na ich niewłaściwej wykładni w zakresie pojęcia "awarii" użytego w art. 69 pkt 2) uPNR, które organ błędnie i bezpodstawnie wyłożył na podstawie definicji zawartej w ustawie o stanie klęski żywiołowej, mimo braku stosownego odesłania ustawowego ani braku związku między tymi aktami prawnymi. Ponadto autor skargi kasacyjnej wniósł o sformułowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE, w trybie art. 267 TFUE, w przedmiocie zgodności systemu sankcji przewidzianego w uPNR z przepisami Dyrektywy PNR, przy czym proponowana treść pytania zawarta jest w akapicie 46. uzasadnienia skargi do WSA oraz powtórzona w akapicie 86 skargi kasacyjnej, zwracając uwagę, że zachodzi sytuacja, o której mowa w akapicie 3 art. 267 TFUE, tzn. Naczelny Sąd Administracyjny jest w niniejszej sprawie sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, a zatem jest on zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2025 r. skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła uzupełnienie uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wskazując na wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2022 r., Ligue des droits humains ASBL przeciwko Conseil des ministres, C-817/19. Jak wyjaśnił autor skargi kasacyjnej w ww. wyroku TSUE stwierdził, że przepisy krajowe przewidujące system przekazywania danych PNR w odniesieniu do wszystkich lotów wewnątrzunijnych są niezgodne z prawem Unii w braku rzeczywistego lub realnie przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu, jednakże z innych powodów aniżeli chce tego kasator. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Jak wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej. Niemniej jednak podkreślenia wymaga, że NSA - będąc sądem unijnym jest zobligowany - przy ocenie legalności postępowania przed Sadem I instancji oraz kontroli działalności administracji publicznej uwzględniać regulacje zawarte w prawie unijnym oraz brać pod uwagę stanowisko i argumenty zawarte w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W przeciwnym wypadku, mogłyby doznać uszczerbku, wywodzone z przepisów prawa unijnego zasady: skuteczności, jednolitości oraz pierwszeństwa prawa unijnego. Zdaniem składu orzekającego przy rozpoznaniu sprawy uwzględnieniu podlegają wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Nie wdając się w szczegółowe rozważania, co do wiążącego charakteru wyroków TSUE, wskazać należy, że sądy państw członkowskich Unii Europejskiej nie powinny przyjmować innej interpretacji przepisów prawa unijnego niż zawarta w orzeczeniach TSUE. Ponadto orzeczenia te stanowią pomoc dla sądu krajowego w zakresie rozumienia treści normy prawa unijnego, a w konsekwencji również w zakresie oceny przepisu krajowego, zwłaszcza stanowiącego transpozycję regulacji unijnej takiego aktu, jak dyrektywa 2016/681. Zasada pierwszeństwa prawa Unii ustanawia prymat prawa Unii nad prawem państw członkowskich. Zasada ta nakłada zatem na wszystkie organy państw członkowskich obowiązek zapewnienia pełnej skuteczności różnych norm prawa Unii, a prawo państw członkowskich nie może mieć wpływu na skuteczność przyznaną tym różnym normom na terytorium wspomnianych państw. Zgodnie z tą zasadą w razie niemożności dokonania wykładni uregulowania krajowego w sposób zgodny z wymogami określonymi w prawie Unii, sąd krajowy, do którego należy w ramach jego kompetencji stosowanie przepisów prawa Unii, jest zobowiązany zapewnić pełną ich skuteczność, w razie potrzeby powstrzymując się od stosowania, z własnej inicjatywy, wszelkich sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego, także późniejszych, bez konieczności żądania uprzedniego uchylenia tych przepisów w drodze ustawodawczej lub w jakimkolwiek innym trybie konstytucyjnym ani bez konieczności oczekiwania na takie uchylenie (wyroki: z dnia 15 lipca 1964 r., Costa, 6/64, EU:C:1964:66, s. 1159 i 1160; z dnia 6 października 2020 r., La Quadrature du Net i in., C-511/18, C-512/18 i C-520/18, EU:C:2020:791, pkt 214, 215; z dnia 5 kwietnia 2022 r., Commissioner of An Garda Síochána i in., C-140/20, EU:C:2022:258, pkt 118). Do naruszenia pierwszeństwa i jednolitego stosowania prawa Unii doszłoby, gdyby sądy krajowe były uprawnione do przyznania, choćby tymczasowo, przepisom krajowym pierwszeństwa przed prawem Unii, z którym te przepisy są sprzeczne (wyrok z dnia 5 kwietnia 2022 r., Commissioner of An Garda Síochána i in., C-140/20, EU:C:2022:258, pkt 119 i przytoczone tam orzecznictwo). Z zasady pierwszeństwa prawa unijnego wynikają szczególne obowiązki nałożone na sądy krajowe w zakresie zapewnienia skuteczności i pierwszeństwa prawa unijnego. Na sądach, a w szczególności na sądach ostatniej instancji, spoczywa obowiązek kontroli działań administracji publicznej w sposób umożliwiający wyeliminowanie rozstrzygnięć niezgodnych z prawem unijnym. Sąd krajowy, do którego należy w ramach jego kompetencji stosowanie przepisów prawa unijnego, zobowiązany jest zapewnić pełną skuteczność tych norm - nie stosując sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że jakkolwiek strona skarżąca powołała w skardze kasacyjnej niepełny wzorzec kontrolny w zakresie przepisów prawa unijnego, tj. art. 14 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (Dz.U.UE.L. z 2016 r., Nr 119, s. 132; dalej: dyrektywa 2016/681) w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu UE w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz w powiązaniu z przepisami prawa krajowego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, stanowiących fragment regulacji implementującej ww. dyrektywę, to jednak w świetle wydanego już po wniesieniu skargi kasacyjnej oraz po upływie terminu do jej uzupełnienia (art. 177 § 1 p.p.s.a.) wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2022 r., Ligue des droits humains ASBL przeciwko Conseil des ministres, C-817/19 (ECLI:EU:C:2022:491), nie ulega wątpliwości, że pominięcie wykładni wynikającej z powyższego orzeczenia z powołaniem się na zasadę związania granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) skutkowałoby z jednej strony utrzymaniem w mocy zaskarżonego orzeczenia sądu administracyjnego niższej instancji oraz kontrolowanej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej, niezgodnych z treścią regulacji dyrektywalnej i traktatowej ustalonej wiążąco w powyższym wyroku Trybunału, i tym samym pozbawieniem pełnej skuteczności prawa unijnego w tym zakresie, z drugiej zaś - pociągnęłoby za sobą pozbawienie skarżącej możliwości skutecznego powołania się na zarzut naruszenia prawa unijnego przez krajową regulację ustawową ze względu na wydanie orzeczenia trybunalskiego już po upływie terminu do złożenia zarzutu kasacyjnego (por. wyrok TSUE z dnia 7 czerwca 2007 r., J. van der Weerd i inni, C-222/05 i n., pkt 41). Podkreślenia również wymaga, że realizacja zasady bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa stosowania prawa unijnego (art. 90 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP) wymaga, by w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uwzględnić wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2022 r., C-817/19, w sprawie Ligue des droits humains przeciwko Conseil des ministres (ECLI:EU:C:2022:491). W związku z powyższym, uwzględniając z urzędu treść wyroku Trybunału z dnia 21 czerwca 2022 r. wydanego w sprawie C-817/19, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle punktu 7 powyższego orzeczenia oraz rozważań wynikających z jego uzasadnienia (m.in. punkty: 102, 111, 115, 127, 128, 151, 163-175) transpozycja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 w polskiej ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w zakresie, w jakim ta ustawa przewiduje - w braku rzeczywistego i aktualnego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, wobec którego stoi Rzeczypospolita Polska - system przekazywania przez przewoźników lotniczych i operatorów turystycznych oraz przetwarzania (art. 2 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 uPNR) przez Krajową Jednostkę do spraw Informacji o Pasażerach (JIP) danych PNR (art. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 oraz art. 2 pkt 10 uPNR) wszystkich lotów wewnątrzunijnych (art. 2 pkt 6 uPNR), z lub do terytorium RP lub też tranzytu przez jego terytorium, do celów walki z terroryzmem i poważną przestępczością - jest niezgodna z prawem Unii Europejskiej, a w szczególności z art. 2 dyrektywy 2016/681 w zw. z art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE i art. 45 Karty Praw Podstawowych UE. Jak stwierdził bowiem TSUE w wyroku w sprawie C-817/19, prawo Unii, a w szczególności art. 2 dyrektywy 2016/681 w zw. z art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE oraz art. 45 karty praw podstawowych, należy interpretować w ten sposób, że stoi ono na przeszkodzie: uregulowaniu krajowemu, które przewiduje - przy braku rzeczywistego i aktualnego lub dającego się przewidzieć zagrożenia terrorystycznego, z którym zmaga się państwo członkowskie - system przekazywania przez przewoźników lotniczych i operatorów podróży, a także przetwarzania przez właściwe organy, danych PNR dotyczących wszystkich lotów wewnątrzunijnych i przewozów realizowanych innymi środkami transportu wewnątrz Unii, które rozpoczynają się, kończą lub przebiegają przez to państwo członkowskie, w celu zwalczania przestępstw terrorystycznych i poważnej przestępczości (pkt 7 tezy wyroku TSUE w sprawie C- 817/19). Wyjaśniając podstawy oceny prawnej Trybunału, należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 2016/681, dane PNR zebrane zgodnie z jej przepisami mogą być przetwarzane wyłącznie w celach zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości oraz ich wykrywania, prowadzenia postepowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. a), b) i c). Bowiem JIP przetwarza dane PNR wyłącznie w następujących celach: a) dokonania sprawdzenia pasażerów przed ich planowanym przylotem do lub odlotem z państwa członkowskiego w celu identyfikacji osób, które wymagają dalszego sprawdzenia przez właściwe organy, o których mowa w art. 7, oraz - w stosownych przypadkach - przez Europol zgodnie z art. 10, ze względu na możliwość udziału takich osób w przestępstwach terrorystycznych lub w poważnej przestępczości; b) odpowiadania, na podstawie oceny każdego indywidualnego przypadku, na należycie uzasadniony i oparty na wystarczających podstawach wniosek właściwych organów o przekazanie i przetwarzanie danych PNR w określonych przypadkach w celach zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, oraz o przekazanie właściwym organom lub - w stosownych przypadkach - Europolowi wyników takiego przetwarzania; oraz c) analizowania danych PNR do celów aktualizacji lub tworzenia nowych kryteriów stosowanych przy sprawdzeniach dokonywanych na podstawie ust. 3 lit. b) w celu identyfikacji wszystkich osób, które mogą brać udział w przestępstwach terrorystycznych lub w poważnej przestępczości. Wymaga podkreślenia, że dyrektywa 2016/681 ma co do zasady zastosowanie do lotów pozaunijnych, co wyraźnie wynika z art. 1 ust. 1 w zakresie zarówno przekazywania przez przewoźników lotniczych danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) oraz przetwarzania tych danych. Państwo członkowskie może podjąć decyzję o stosowaniu tej zasady również do lotów wewnątrzunijnych, o czym musi powiadomić Komisję na piśmie, zaś Komisja publikuje takie powiadomienia oraz wszelkie ich cofnięcia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 2 ust. 1 cyt. dyrektywy). Jak wskazano w motywie 22 preambuły cyt. dyrektywy przy stosowaniu niniejszej dyrektywy należy zapewnić pełne poszanowanie praw podstawowych, prawa do prywatności i zasady proporcjonalności. Ponadto należy również zapewnić faktyczną zgodność z celami, jakimi są konieczność i proporcjonalność, w celu realizacji interesu publicznego uznanego przez Unię oraz potrzeby zapewnienia ochrony praw i wolności innych osób w walce z przestępstwami terrorystycznymi i poważną przestępczością. Stosowanie niniejszej dyrektywy powinno być należycie uzasadnione. Należy wprowadzić niezbędne gwarancje, aby zapewnić zgodność z prawem przechowywania, analizowania, przekazywania lub wykorzystywania danych PNR. Jak wynika z wiążących ocen prawnych Trybunału wyrażonych w cyt. wyroku, dyrektywa 2016/681 przewiduje istotną ingerencję w prawa zagwarantowane w art. 7 i 8 KPP, w szczególności z tego względu, że zmierza do stworzenia systemu ciągłego nadzoru, nieukierunkowanego i systematycznego, zakładającego zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych wszystkich osób korzystających z usług transportu lotniczego (pkt 111). Trybunał podkreślił, że zgodnie z zasadą proporcjonalności, ochrona prawa podstawowego do poszanowania życia prywatnego na poziomie Unii wymaga, aby odstępstwa od ochrony danych osobowych i jej ograniczenia mieściły się w ramach tego, co ściśle niezbędne. Ponadto nie można dążyć do celu interesu ogólnego bez uwzględnienia okoliczności, że należy pogodzić go z prawami podstawowymi, których dotyczy środek, dokonując zbilansowanego wyważenia między celem interesu ogólnego z jednej strony a rozpatrywanymi prawami z drugiej strony (pkt 115 oraz cyt. wyrok TSUE z dnia 5 kwietnia 2022 r., Commissioner of An Garda Síochána i in., C 140/20, EU:C:2022:258, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo). Realizacja powyższych zasad, w granicach celów dyrektywy 2016/681, należy do państw członkowskich UE. Państwa te mają zatem obowiązek zapewnić, aby system ustanowiony na podstawie dyrektywy 2016/681 był rzeczywiście stosowany jedynie do zwalczania poważnej przestępczości oraz by nie obejmował zwyczajnych przestępstw (pkt 152). W analizowanym wyroku Trybunał wskazał również, że jeżeli chodzi o pasażerów odbywających loty między różnymi państwami członkowskimi Unii, art. 2 ust. 1 dyrektywy 2016/681, w związku z jej motywem 10, wprowadza jedynie w odniesieniu do państw członkowskich możliwość rozszerzenia stosowania systemu wprowadzonego dyrektywą na loty wewnątrzunijne (pkt 163), a zatem prawodawca unijny nie zamierzał nałożyć na państwa członkowskie obowiązku objęcia systemem wprowadzonym dyrektywą 2016/681 lotów wewnątrzunijnych, ale, jak wynika z art. 19 ust. 3 tej dyrektywy, pozostawił im decyzję w zakresie takiego rozszerzenia, zakładając, że powinna być ona poprzedzona szczegółową oceną jej skutków prawnych, w szczególności wpływu na prawa podstawowe zainteresowanych osób (pkt 164). Jednakże uprawnienie państw członkowskich do rozszerzenia zastosowania systemu wprowadzonego dyrektywą PNR na loty wewnątrzunijne musi odbywać się, jak wynika z jej motywu 22, z pełnym poszanowaniem praw podstawowych gwarantowanych w art. 7 i 8 Karty. W tym względzie, skoro zgodnie z motywem 19 cyt. dyrektywy to do państw członkowskich należy ocena zagrożeń związanych z przestępstwami terrorystycznymi i poważną przestępczością, to jednak korzystanie z tego uprawnienia zakłada, że podczas przedmiotowej oceny państwa członkowskie stwierdzą istnienie zagrożenia związanego z takimi przestępstwami, które może uzasadniać zastosowanie owej dyrektywy również do lotów wewnątrzunijnych (pkt 167 cyt. wyroku TSUE). Trybunał w toku dalszych rozważań stwierdził kategorycznie, że państwo członkowskie, które chce skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 2 dyrektywy 2016/681, czy to w zakresie wszystkich lotów wewnątrzunijnych na podstawie art. 2 ust. 2, czy też jedynie w zakresie niektórych takich lotów na podstawie art. 2 ust. 3, nie jest zwolnione od obowiązku sprawdzenia, czy zastosowanie dyrektywy do wszystkich lub niektórych lotów wewnątrzunijnych jest rzeczywiście niezbędne i proporcjonalne do realizacji celu, o którym mowa w art. 1 ust. 2 tej dyrektywy, a więc tego rodzaju państwo "musi zbadać, czy przetwarzanie, o którym mowa w tej dyrektywie, w zakresie danych PNR pasażerów odbywających loty wewnątrzunijne (wszystkie albo tylko niektóre) jest ściśle konieczne, w świetle powagi ingerencji w prawa podstawowe zagwarantowane w art. 7 i 8 karty, dla zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego Unii lub co najmniej tego państwa członkowskiego oraz dla ochrony życia i bezpieczeństwa ludzi" (pkt 168-169). Dopiero w sytuacji, w której zostanie stwierdzone, na podstawie oceny dokonanej przez państwo członkowskie, że istnieją wystarczająco konkretne okoliczności do uznania, że to państwo stoi w obliczu zagrożenia terrorystycznego, które okazuje się rzeczywiste i aktualne lub możliwe do przewidzenia, zastosowanie przez to państwo przez ograniczony okres dyrektywy 2016/681, na mocy jej art. 2 ust. 1, do wszystkich lotów wewnątrzunijnych rozpoczynających się lub kończących w tym państwie, nie wydaje się wykraczać poza to, co ściśle konieczne. Istnienie takiego zagrożenia samo w sobie może ustanawiać związek pomiędzy, z jednej strony, przetwarzaniem określonych danych oraz z drugiej strony, zwalczaniem terroryzmu (zob. analogicznie wyrok z dnia 6 października 2020 r., La Quadrature du Net i in., C 511/18, C 512/18 i C 520/18, EU:C:2020:791, pkt 137) (pkt 171). Natomiast w przypadku braku rzeczywistego i aktualnego lub możliwego do przewidzenia zagrożenia terrorystycznego, z którym zmaga się dane państwo członkowskie, niezróżnicowane zastosowanie systemu wprowadzonego dyrektywą 2016/681 nie tylko do lotów pozaunijnych, ale także do wszystkich lotów wewnątrzunijnych - nie może być uznane za ograniczone do tego, co ściśle konieczne (pkt 173). Dodatkowo Trybunał wskazał, że decyzja danego państwa członkowskiego o zastosowaniu dyrektywy 2016/681 powinna podlegać skutecznej kontroli sądu lub niezależnego organu administracyjnego, którego decyzja wywiera wiążący skutek, w celu weryfikacji występowania jednej z takich sytuacji oraz poszanowania warunków i gwarancji, jakie należy przewidzieć. Okres stosowania dyrektywy 2016/681 powinien być również ograniczony do tego, co ściśle konieczne, jednak z możliwością przedłużenia w przypadku utrzymywania się tego zagrożenia (zob. analogicznie wyroki: z dnia 6 października 2020 r., La Quadrature du Net i in., C 511/18, C 512/18 i C 520/18, EU:C:2020:791, pkt 168; z dnia 5 kwietnia 2022 r., Commissioner of An Garda Síochána i in., C 140/20, EU:C:2022:258, pkt 58) (pkt 172). Dokonując zestawienia powyższych tez orzeczniczych TSUE z treścią przepisów podlegających zastosowaniu w w rozpoznawanej sprawie, której dotyczy rozpoznawana skarga kasacyjna, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podlegające zastosowaniu przez kontrolowany organ i objęte zakresem oceny WSA w Warszawie polskie przepisy transpozycyjne, stanowiące podstawę wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu na stronę skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieprzekazanie danych PNR do JIP w terminach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uPNR, w wysokości po 20.000 złotych za niedopełnienie obowiązku przekazania danych PNR dla każdego z tych terminów, w łącznej wysokości 40.000 zł co do jednego lotu PNR (art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 uPNR), w zakresie lotu wewnątrzunijnego na trasie Warszawa – Ateny, bez wykazania rzeczywistego i aktualnego lub przewidywalnego zagrożenia terrorystycznego, wobec którego stoi Rzeczypospolita Polska, do celów walki z terroryzmem i poważną przestępczością, są zakresowo niezgodne z przepisami art. 2 w zw. z art. 6 i 14 dyrektywy 2016/681 w zw. z art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE i art. 45 KPP, co implikuje wniosek, że zostały one wadliwe zastosowane w sprawie, której dotyczy skarga. Nie można bowiem było nałożyć na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 65 ust. 1 uPNR, jeżeli sam obowiązek przekazania danych PNR do JIP w terminach, o których mowa w art. 6 ust. 1 u.p.d.p., został wadliwe implementowany i zastosowany w świetle brzmienia i celu dyrektywy 2016/681 w zakresie spornego lotu wewnątrzunijnego, a skarżony organ nie wykazał, że objęcie powyższego lotu systemem przetwarzania danych PNR odbyło się w obliczu zagrożenia terrorystycznego o charakterze rzeczywistym i aktualnym lub możliwym do przewidzenia. Natomiast rzeczą skarżonego organu oraz organów władzy ustawodawczej i wykonawczej jest podjęcie, zgodnie z wytycznymi sformułowanymi w pkt 163-174 wyroku TSUE w sprawie C-817/19, dalszych działań mających na celu wprowadzenie odpowiedniego i w razie potrzeby weryfikowalnego przez sąd administracyjny mechanizmu dobru lotów wewnątrzunijnych (np. według kryterium tras lub portów lotniczych, państw członkowskich UE lub ich części), które w świetle aktualnej i skonkretyzowanej oceny właściwych organów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa w zakresie stanu zagrożenia przestępstwami terrorystycznymi (poważną przestępczością) wymagają objęcia systemem przetwarzania danych PNR. Do właściwych organów RP należy decyzja, czy i w jakim zakresie w celu wykonania ww. wyroku TSUE zostanie wprowadzony ustawowy mechanizm selekcji lotów wewnątrzunijnych objętych systemem PNR, czy też loty te będą okresowo lub doraźnie wybierane oraz obejmowane działaniem tego systemu, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu Komisji Europejskiej. Stwierdzenie zakresowej wadliwości podstawy ustawowej i jej zastosowania w świetle przepisów dyrektywy 2016/681, w tym jej art. 2 oraz art. 3 ust. 2 TUE, art. 67 ust. 2 TFUE i art. 45 KPP jest konieczną i wystarczającą podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej przez uchylenie zaskarżonego wyroku oraz – wobec stwierdzenia, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona – przejęcia wniesionej skargi do końcowego i ostatecznego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z istotnym naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej okazała się zbędna lub bezprzedmiotowa. Mając na względzie całość przedstawionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a.– uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 27 października 2020 r. O kosztach postępowania sądowego NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło