II GSK 2125/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-17
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Gabriela Jyż, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej określające termin zakończenia negocjacji w przedmiocie zmiany warunków współpracy w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych, wydane na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że Sąd I instancji wadliwie przyjął dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Prezesa UKE bez wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Sąd I instancji nie uzasadnił wystarczająco swojego stanowiska w kwestii dopuszczalności drogi sądowej i wyczerpania trybu poprzedzającego skargę, naruszając tym samym art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 4 p.p.s.a. Brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli było wymagane, skutkowałby odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę do WSA na postanowienie Prezesa UKE określające termin zakończenia negocjacji w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych. WSA uchylił postanowienie organu. Prezes UKE złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa) i art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwe uzasadnienie). NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną i uchylił wyrok WSA, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 9/13 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia terminu zakończenia negocjacji w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 9/13, po rozpatrzeniu skargi A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia terminu zakończenia negocjacji w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych, 1. uchylił zaskarżone postanowienie, 2. stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu oraz 3. zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.
I
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.
Pismem z dnia [...] września 2012 r. P. C. wystąpiła do A. z wnioskiem o rozpoczęcie negocjacji w przedmiocie zmiany zasad współpracy określonych w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych w sieci A..
Wnioskiem z dnia [...] września 2012 r. P. C. zwróciła się do Prezesa UKE, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 17, poz. 1800 ze zm.; powoływanej dalej jako: P.t.), o wydanie postanowienia określającego na dzień [...] września 2012 r. termin zakończenia negocjacji pomiędzy P. C. a A., dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji w zakresie rozliczeń za zakończanie połączeń głosowych.
A. w piśmie do Prezesa UKE wskazała, że wnioskowany przez P. C. termin [...] września 2012 r. na zakończenie negocjacji już minął, nie jest więc możliwe wydanie postanowienia uwzględniającego wniosek, zatem jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest odmowa uwzględnienia złożonego wniosku. Wydanie postanowienia określającego termin inny niż wnioskowany przez stronę oznaczałoby de facto rozstrzygnięcie poza zakresem sprawy administracyjnej. Ponadto A. podniosła, że wniosek P. C. jest przedwczesny i nie zawiera żadnej argumentacji, wskazującej na merytoryczną zasadność skrócenia terminu negocjacji pomiędzy stronami.
Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Prezes UKE określił na dzień [...] listopada 2012 r. termin zakończenia negocjacji w przedmiocie zmiany zasad współpracy określonych w decyzji z [...] grudnia 2010 r. w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych w sieci A. W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 27 ust. 1 P.t. oraz stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż negocjacje rozpoczęły się w dniu [...] września 2012 r. Stan faktyczny w sprawie stanowi zatem realizację hipotezy normy zawartej w art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t. i daje organowi podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Organ podniósł, że termin wskazany przez stronę wnioskującą o określenie terminu zakończenia negocjacji nie jest wiążący dla Prezesa UKE. Określony przez Prezesa UKE w drodze postanowienia termin powinien być jedynie nie dłuższy niż 90 dni, licząc od dnia wystąpienia z wnioskiem o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym. W powołanym przepisie brak jest innych ograniczeń, na które wskazuje A. i które miałyby skutkować koniecznością odmowy określenia terminu zakończenia negocjacji. Termin ten nie musi być zbieżny z terminem wnioskowanym przez stronę negocjacji i może być zarówno dłuższy, jak i krótszy w stosunku do wskazanego we wniosku.
Organ stwierdził, że określając termin zakończenia negocjacji, nie decyduje o zasadności ich prowadzenia, ani też nie angażuje się w spór co do istoty sprawy. Nie ingeruje zatem w przebieg rozmów pomiędzy stronami, ani w zasadność i zakres współpracy, jaki strony ustalą po zakończeniu negocjacji. Określenie terminu zakończenia negocjacji zmierza zaś do przyśpieszenia procesu uzgadniania warunków współpracy stron w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci A. lub do rozstrzygnięcia kwestii spornych w drodze decyzji administracyjnej. Szybkie rozstrzygnięcie kwestii spornych w zakresie rozliczeń z tytułu świadczonych usług umożliwi sprawną współpracę stron i przyczyni się do poprawy konkurencji na krajowym rynku telekomunikacyjnym.
Organ podkreślił, że określając termin zakończenia negocjacji wziął pod uwagę stopień zaawansowania negocjacji i uznał, że okres do prowadzenia negocjacji, który rozpoczął się wraz z doręczeniem wniosku P. C. do A. w dniu [...] września 2012 r. jest wystarczający, by strony mogły pozytywnie zakończyć negocjacje. Nawet po upływie terminu wyznaczonego postanowieniem, strony mogą nadal prowadzić negocjacje, co w efekcie może skutkować ustaleniem warunków współpracy w oparciu o umowę cywilną. Wyznaczony termin daje natomiast stronom prawo do wystąpienia do Prezesa UKE z wnioskiem o rozstrzygnięcie kwestii spornej w terminie krótszym niż 90 dni od dnia wystąpienia przez TP z wnioskiem o zmianę warunków współpracy określonych w decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na powyższe postanowienie wniosła A. Sp z o.o. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t. poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie skrócenia negocjacji dotyczących zmiany zasad współpracy stron, w sytuacji gdy wskazane przepisy uprawniają Prezesa UKE do zastosowania tej procedury jedynie w przypadku zmiany zasad współpracy ustalonych umownie oraz art. 27 ust. 1 P.t. poprzez wydanie postanowienia wyznaczającego termin następujący po upływie terminu wnioskowanego przez P. C. W zakresie naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 1 P.t. poprzez działanie Prezesa UKE poza ustawowo określonymi kompetencjami, art. 11 oraz art. 124 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy wyznaczeniu terminu skracającego negocjacje pomiędzy skarżącą a P. C., art. 7 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieodniesienie się do stanowiska zaprezentowanego w toku postępowania przez skarżącą, art. 6 oraz art. 9 k.p.a. w zw. z art. 125 § 3 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącej pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego i art. 8 i 10 k.p.a. w zw. z art. 27 ust. 4 P.t. poprzez nieuzasadnione skrócenie skarżącej terminu na przedstawienie stanowiska w sprawie wniosku P. C.
W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Zdaniem organu, skarga jest niedopuszczalna, bowiem zaskarżone postanowienie nie dotyczy samodzielnej kwestii i nie rozstrzyga o istocie autonomicznej sprawy. Organ stwierdził, że gdyby jednak przyjąć zaskarżalność postanowień wydanych na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. – to właściwszą drogą byłoby ich zaskarżanie odwołaniem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdyż zapadają w sprawie spornej w rozumieniu art. 206 ust. 2 P.t. i jako takie mieszczą się w definicji sprawy cywilnej.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sad Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.
Sąd I instancji stwierdził, że kwestia określenia terminu zakończenia negocjacji o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym stanowi sprawę sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Postanowienie wydane na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. jest władczym rozstrzygnięciem organu regulacyjnego o terminie zakończenia negocjacji o zawarcie umowy o dostępie telekomunikacyjnym, a wobec tego, że na etapie jego wydawania nie toczy się żadne inne postępowanie administracyjne, zdaniem Sądu nie ma ono charakteru wpadkowego, lecz rozstrzyga sprawę co do istoty. Zatem mieści się ono w katalogu postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 246/10, w którym NSA wyraźnie przesądził, że na postanowienia wydane na podstawie art. 27 ust. 1 P.t. służy skarga do sądu administracyjnego.
Sąd, powołując się na tezy z piśmiennictwa, stwierdził, że art. 30 P.t. ma zastosowanie do zmian umów dokonywanych przez strony, nie ma on natomiast zastosowania do negocjacji w celu zawarcia umowy powodującej wygaśnięcie w całości lub w części decyzji administracyjnej o dostępie telekomunikacyjnym. Wobec tego, że przepis art. 30 P.t. stanowi wyłącznie o zmianie treści umowy, działanie mające na celu wyeliminowanie decyzji nie jest objęte jego dyspozycją. Decyzja administracyjna nie jest umową, a jedynie ją zastępuje. Strony negocjujące umowę, która ma zastąpić decyzję, nie mogą odwoływać się do Prezesa UKE w celu skrócenia okresu negocjacji. WSA wskazał również, że według Komentarza do art. 30 P.t. (stan prawny na dzień 1 czerwca 2010 r.), w trybie art. 30 mogą być zmieniane tylko umowy o dostępie telekomunikacyjnym zawierane przez strony. Tryb ten nie ma zastosowania do zmiany umów o dostępie w drodze decyzji administracyjnych. Z językowego brzmienia wskazanego przepisu wprost wynika, że zakresem jego unormowania objęte są wyłącznie zmiany istniejących umów o dostępie telekomunikacyjnym. Zatem zawarte w tym przepisie odesłanie do przepisów art. 26, 27, 28 i 33 P.t. oznacza, że przepisy te mają odpowiednie zastosowanie do sytuacji, gdy umowy te mają być zmieniane. Taki zakres regulacji przepisu znajduje również potwierdzenie w treści art. 28 P.t. W ocenie WSA, powołane przepisy rozróżniają zatem sytuację zmiany zawartych umów o dostępie telekomunikacyjnym, zmiany decyzji o dostępie telekomunikacyjnym oraz zawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym, uregulowanym już w akcie administracyjnym zastępującym umowę.
Zdaniem Sądu I instancji, Prezes UKE określając na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t. termin zakończenia negocjacji pomiędzy stronami, dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2010 r. zastępującej umowę o połączeniu sieci pomiędzy P. C. a A. w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci A., naruszył wymienione przepisy przez błędne ich zastosowanie. Organ ustalając, że warunki współpracy o połączeniu sieci pomiędzy P. C. a A. w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci A. (dostęp telekomunikacyjny) określone zostały w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2010 r., oraz jednocześnie podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, podciągnął ustalony stan faktyczny pod hipotezę niewłaściwych przepisów prawa.
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie warunki współpracy o połączeniu sieci pomiędzy P. C. a A. w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci A. (dostęp telekomunikacyjny) określone zostały w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2010 r. Do zawarcia umowy o dostępie telekomunikacyjnym, zaś w sytuacji gdy dostęp ten określony został decyzją administracyjną, nie stosuje się przepisu art. 30 ust. 1 P.t., zawierającego odesłanie m.in. do art. 27 ust. 1 P.t. W ocenie WSA, stwierdzenie, że w warunkach rozpoznawanej sprawy nie zachodził przypadek umożliwiający zastosowanie przez organ regulacyjny przepisu art. 27 ust. 1 P.t. czyni bezcelowym odnoszenie się do zarzutów skargi, kwestionujących przyjęty przez organ termin zakończenia negocjacji, a także wskazujących na naruszenia przepisów postępowania.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Wyrok zaskarżył w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 4 p.p.s.a., poprzez zaniechanie odrzucenia skargi A. sp. z o.o. w W. pomimo tego, że skarżąca przed wniesieniem skargi na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] nie wezwała na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia wyroku oraz poprzez niedostateczne przedstawienie stanu sprawy, w szczególności bez dostatecznego przytoczenia okoliczności faktycznych; niedostateczne przedstawienie stanowisk pozostałych stron, wadliwe przytoczenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niedostateczne jej wyjaśnienie, oraz brak wskazań dla Prezesa UKE co do dalszego postępowania w przedmiocie wniosku uczestnika dnia [...] września 2012 r. o określenie terminu zakończenia negocjacji pomiędzy nim a skarżącą, dotyczącym zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], zastępującej umowę o połączeniu sieci pomiędzy P. C. Sp. z o.o. w W. (dalej "P.") a A., w zakresie rozliczeń za zakończenie połączeń głosowych w sieci A.
II. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że "Prezes UKE określając na podstawie art. 27 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 P.t. termin zakończenia negocjacji pomiędzy P. C. a A. dotyczących zmiany warunków współpracy określonych w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2010 r. zastępującej umowę o połączeniu sieci pomiędzy P. C. a A. w zakresie rozliczeń za zakańczanie połączeń głosowych w sieci A. naruszył wymienione wyżej przepisy przez błędne zastosowanie i dopuścił się błędu subsumcji polegającego na podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwych przepisów prawa", gdy przepisy te stanowią prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy przez Prezesa UKE;
2. art. 30 ust. 1 P.t. w zw. z art. 26 ust. 1 P.t., art. 26a P.t., art. 27 ust. 1 P.t. art. 28 ust. 4, 5, 6 P.t. (wszystkie jednostki redakcyjne ww. przepisów) i art. 33 ust. 1, 2, 3 P.t., poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż w trybie art. 30 ust. 1 P.t. mogą być zmieniane tylko umowy o dostępie telekomunikacyjnym, tryb ten zaś nie ma zastosowania do zmiany umów w drodze decyzji administracyjnych, gdy słuszny jest pogląd przeciwny;
3. art. 30 ust. 1 P.t. w zw. z art. 28 ust. 4, 5 i 6 P.t. i art. 20 ust. l dyrektywy ramowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż z językowego brzmienia przepisu art. 30 ust. 1 P.t., niewymagającego żadnych zabiegów interpretacyjnych wynika, iż zakresem jego unormowania objęte są wyłącznie zmiany istniejących umów o dostępie telekomunikacyjnym, gdy słuszny jest pogląd przeciwny.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, zatem zaskarżony wyrok podlega uchyleniu.
Za trafne uznać należy zarzuty kasacyjne o charakterze procesowym, dotyczące zaniechania odrzucenia skargi mimo niewyczerpania trybu poprzedzającego wniesienie skargi w powiązaniu z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. brakiem w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek rozważań w tej kwestii.
Jak wynika z materiału sprawy spółka A., będąc niezadowoloną z wydanego przez Prezesa UKE postanowienia określającego termin zakończenia negocjacji, bez jakichkolwiek dalszych działań prawnych, zaskarżyła postanowienie do sądu administracyjnego. Sąd I instancji, bez pogłębionych rozważań w tej kwestii, zaakceptował zaskarżalność do sądu administracyjnego postanowienia Prezesa UKE w przedmiocie określenia terminu na zakończenie negocjacji i bez jakiegokolwiek uzasadnienia swego stanowiska przyjął, że droga sądowa służy stronie bez uprzedniego podjęcia przez nią działań prawnych prowadzących do zmiany postanowienia na drodze administracyjnej. Takie działanie Sądu narusza przepisy postępowania w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem kwestie dopuszczalności skargi sądowej i wyczerpania trybu ją poprzedzającego mają zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. Stanowisko Sądu I instancji w tych kwestiach musi być zatem jasno i jednoznacznie uzasadnione.
Wobec zakresu kontroli oznaczonego zarzutami kasacyjnymi, w sprawie niniejszej decydująca dla oceny wyroku jest prawidłowość stanowiska Sądu I instancji, co do możliwości i dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez żadnych dodatkowych kroków ze strony skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że art. 52 p.p.s.a. ustanawia generalną zasadę, iż skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu.
Jeżeli środek zaskarżenia stronie nie służy, znajduje zastosowanie art. 52 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego strona powinna wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. W powołanym przepisie chodzi o niezaskarżalne w trybie administracyjnym akty administracyjne inne niż objęte art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., co do których ustawa nie zwalnia z obowiązku wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Co do zasady, chodzi bowiem o to, aby o ile to możliwe, podjęta została próba "uzdrowienia sytuacji" najpierw na drodze administracyjnej.
Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej uznać należy, że przed zajęciem stanowiska w kwestii dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, należało przede wszystkim ocenić i zakwalifikować zaskarżone postanowienie, tj. zbadać jego charakter, ustalić czy służy od niego środek zaskarżenia na drodze administracyjnej oraz czy służy na nie skarga do sądu administracyjnego, a jeżeli tak, to które przepisy prawa na to wskazują. Samo przytoczenie jednego tylko orzeczenia NSA (wobec 5 orzeczeń zajmujących stanowisko odmienne) i bez pogłębionych wywodów prawnych, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia przyjętego przez Sąd poglądu. Tymczasem szczegółowe wyjaśnienie wskazanych kwestii pozwoli na jednoznaczne ustalenie procedury, która powinna być zastosowana w przypadku uznania, że stronie służy skarga do sądu administracyjnego. Pominięcie powyższych rozważań powoduje, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zasadniczej kwestii dopuszczalności drogi sądowej i ściśle z nią powiązanej kwestii wyczerpania procedury poprzedzającej skargę.
W przypadku uznania, że przed wniesieniem skargi do sądu żadne działania prawne nie były potrzebne, należało precyzyjnie uzasadnić takie stanowisko, w świetle treści art. 52 § 4 p.p.s.a. i ustanowionej tym przepisem zasady poprzedzenia skargi do sądu wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Takich rozważań w uzasadnieniu wyroku zabrakło, zatem zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 52 § 4 p.p.s.a jest uzasadniony, bowiem nie wiadomo, dlaczego Sąd I instancji, uznając dopuszczalność drogi sądowej, zaakceptował wniesienie skargi do sądu bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tymczasem, w przypadku uznania, że dokonanie wezwania było niezbędne, brak tego wezwania musiałby skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., chodzi więc o konieczność zajęcia przez Sąd stanowiska w kwestii mającej zasadniczy wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe braki uzasadnienia wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd oceni charakter postanowienia wydanego w przedmiocie określenia terminu na zakończenie negocjacji. W przypadku uznania, że jest ono zaskarżalne do sądu administracyjnego wyraźnie wskaże przepisy prawa na uzasadnienie zajętego stanowiska oraz określi precyzyjnie ze wskazaniem podstawy prawnej czy należało podjąć jakiekolwiek kroki prawne, które powinny poprzedzać ewentualne zaskarżenie.
Rozważanie zarzutów materialnoprawnych w sytuacji niepewności co do dopuszczalności skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał na obecnym etapie postępowania za przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło