II GSK 2139/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 1/16 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia 12 maja 2014 r. nr 410000-IAGR-92882-14/14 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA w Gorzowie Wielkopolskim, sąd pierwszej instancji), wyrokiem z 27 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 1/16, po rozpoznaniu skargi B. sp. z o.o. w W. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze; dalej: Dyrektor) z 12 maja 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gorzowie Wielkopolskim z 5 marca 2014 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Pismem z 24 lutego 2016 r. Dyrektor złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniem z 3 lipca 2018 r. sygn. akt II GSK 2139/16 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., z urzędu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora od wyroku WSA w Gliwicach ze względu na braki w obsadzie organów spółki uniemożliwiające jej działanie. Braki te nie zostały uzupełnione. Pismem z 3 października 2022 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS poinformował, że prawomocnym postanowieniem z 10 września 2018 r. w sprawie WA.XIII Ns-Rej KRS 2648/18/265 postanowił o rozwiązaniu spółki, nie ustanawiając jednocześnie kuratora. Z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że 29 kwietnia 2024 r. sąd rejestrowy dokonał wykreślenia "B." sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego i że wpis ten stał się prawomocny 31 maja 2024 r. Z KRS wynika także, że wykreślenie nastąpiło po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego skutkuje ostatecznym ustaniem bytu prawnego spółki. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) są zaliczane do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki i zakończenia postępowania likwidacyjnego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienie NSA z 19 października 2018 r. o sygn. akt I FSK 49/17). Z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wynika, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i 2. Na podstawie art. 193 p.p.s.a. cytowany przepis ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.