II GSK 2885/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2588/14 o odrzuceniu skargi M. C. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 22 października 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2588/14, odrzucił skargę M. C. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia: Informacją z [...] kwietnia 2014 r., doręczoną w dniu [...] kwietnia 2014 r., skarżący został zawiadomiony o odmowie przyznania pomocy w zakresie środka 1.4 "Rybactwo przybrzeżne" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Pismem z [...] sierpnia 2014 r. M. C. wniósł "skargę na informację Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz wcześniejszą informację Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w S. z dnia [...] kwietnia 2014 r.". Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę, wskazał, że stosownie do przepisu art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju sektora rybackiego) w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, lub został wyczerpany limit środków, wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Jednocześnie w art. 14 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju sektora rybackiego, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa, natomiast termin do złożenia skargi jest zachowany, jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania (art. 53 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu z powyższych regulacji wynika, iż wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne (dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi). WSA zauważył ponadto, że art. 53 § 2 p.p.s.a. przewiduje również możliwość nieudzielenia takiej odpowiedzi. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] maja 2014 r. i wtedy rozpoczął bieg 60 dniowy termin do wniesienia skargi, który upłynął, jak podał Sąd, w dniu [...] lipca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący wniósł skargę za pośrednictwem organu w dniu [...] sierpnia 2014 r., a więc po upływie omówionego powyżej terminu. Z podanych przyczyn, Sąd uznał, że skargę, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu do jej skutecznego wniesienia, stosownie do treści przepisu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało odrzucić. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł M. C.. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi z powołaniem się na upływ terminu do jej wniesienia, w sytuacji gdy bezspornym jest, że skarżący wniósł skargę w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z podniesionym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, w myśl art. 182 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddane zostało postanowienie Sądu I instancji wydane w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego reguluje art. 53 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (§ 1). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a (tj. jeżeli skarga musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2). Termin 60 dni liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest ostatecznym terminem do złożenia skargi do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie bądź gdy organ udzielił takiej odpowiedzi, jednakże została ona doręczona stronie już po upływie 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni (liczony od dnia doręczenia tej odpowiedzi). Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2007 r. o sygn. akt II OPS 2/07, dostępna w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści cytowanych przepisów wynika jasno, że dla ustalenia, że doszło do uchybienia terminu niezbędne jest jednoznaczne ustalenie początku i końca biegu terminu. W rozpoznawanej sprawie WSA prawidłowo przyjął, że termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu następującym po dacie wniesienia przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. w dniu [...] maja 2014 r. (k. 719 akt administracyjnych), i upłynął, w dniu [...] lipca 2014 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę w dniu [...] sierpnia 2014 r. (data nadania na kopercie – k. 9 akt sądowych), a więc po upływie terminu. Skoro bowiem organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżącego w terminie, skarga powinna była być wniesiona w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tj. [...] lipca 2014 r. Dla oceny dochowania terminu do wniesienia skargi bez znaczenia jest fakt, że organ udzielił odpowiedzi na wezwanie dopiero pismem z [...] lipca 2014 r. (doręczonym [...] lipca 2014 r.), tj. po upływie 60-dniowego terminu wynikającego z art. 53 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że okoliczność daty doręczenia odpowiedzi pozostawała bez wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi, gdyż w sytuacji kiedy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie w przewidzianym prawem terminie, strona zobowiązana jest do wniesienia skargi najpóźniej w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania (tj. w okolicznościach niniejszej sprawy do dnia [...] lipca 2014 r.). W związku z powyższym skarga wniesiona przez skarżącego [...] sierpnia 2014 r. złożona została po upływie przewidzianego prawem terminu i z powyższych względów podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnośnie wniosku organu o zwrot kosztów należy wyjaśnić, że o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał, ponieważ w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem Sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).